Bij de post over Paul De Grauwe van enkele dagen geleden (1) schreef lezer Lieven in een commentaar dat "fractioneel bankieren" alvast niet samenhangt met wel of geen goudstandaard. Dat deed me heel erg terugdenken aan de conversaties hier van alweer een dik half jaar geleden (2). Het was me toen al opgevallen dat het in feite niet eens zo gemakkelijk was om in hedendaagse termen over fractioneel bankieren te praten.
In termen van vele eeuwen geleden is het gemakkelijk genoeg. Iemand deponeert geld in een bank, en de vraag is wat die bank er nu mee doet. Als de bank het geld netjes bewaart en later weer teruggeeft wanneer de bewaargever dat vraagt, dan heeft de bank al het geld "in reserve" en dan praten we over (100%) reservebankieren. Maar als de bank het geld in kwestie zelf uitleent tegen interest, dan verdient ze wel die interest, maar dan is ze niet in staat het terug te geven wanneer de deponent er om vraagt. De vondst, ergens omstreeks het Europa van de veertiende eeuw, bestond er in dat op elk gegeven moment slechts een bepaald percentage van de deponenten zijn geld kwam opvragen - zodat de rest er in principe nutteloos bijlag. Dus kon een bank in principe die rest uitlenen, de interest daarop verdienen, en tegelijk de opvragende deponenten betalen met het geld dat daarvoor was bijgehouden ("reserve"). Normaal werd dat min of meer gecompenseerd door andere deponenten die juist geld binnen brachten, en het spel was vertrokken.
Nu hoef je op de plaats van het woord "geld" alleen maar "goud" in te vullen, of "zilver", of "papier", of "schelpjes", of om het even wat dat mensen als "geld" willen gebruiken, en je ziet dat het reserve- versus fractioneel bankieren volledig los staat van de vraag of geld bestaat uit edelmetaal. De enige manier om dat niet los te maken is de assumptie in te voeren dat om één of andere mystieke redenen geld als edelmetaal definiëert. Natuurlijk mag iedereen dat doen, zoals iedereen dat even natuurlijk ook mag laten.
Op dit punt zal ik nog maar eens gewoon herinneren aan mijn post De Ideologie van de Bezittende Klasse (3)...
Maar als het niet samenhangt met wel of geen goud; wat betekent "fractioneel bankieren" dan wel (in onze concrete wereld van vandaag)? Een andere mogelijkheid die me destijds leek te mislukken was het identificeren van fractioneel bankieren als "maturity mismatch". Een "correcte" match zou betekenen dat een bank binnenkomend geld alleen uitleent met dezelfde looptijd waarmee dat geld is binnengekomen. Het alternatief, zoals in onze wereld, is dat een bank zich van verschillen in looptijden niets aantrekt, omdat ze weet dat tegenover elke afhaling ook nieuwe deposito's zullen staan. Dus ze belegt binnenkomend geld op veel langere looptijden, waar ze doorgaans hogere interesten op verdient, en betaalt de opvragers uit met nieuw binnenkomend geld. Dat kan misgaan wanneer er niet voldoende nieuw geld binnenkomt om het opgevraagde maar vastgelegde te compenseren. Vandaar het idee dat alles "correct" moet gematcht zijn. Direct opvraagbaar geld ligt veilig in de kluis, maar geld dat de bank pas binnen een maand moet terugbetalen mag ze ook op een maand uitlenen. En iedereen die geld komt opvragen is "zeker dat het er ligt", zoals iemand het ergens ooit eens verwoordde.
En dat kan best wel zo zijn, maar dat is volgens mij geen 100% reservebankieren. Immers, de bank gebruikt wel degelijk geld van de deponenten, en als het krediet fout gaat, of met opzet niet wordt terugbetaalt, dan kan de deponent ook onmogelijk met zijn eigen geld terugbetaald worden.
Dus het werd wel wat moeilijk om voor mezelf uit te maken wat in onze tijden waarin debet nu eenmaal gelijk is aan krediet wat het betekent dat wij aan "fractioneel bankieren" doen. Wat op zijn beurt maakt dat de url van lezer Lieven (1) nogal mijn aandacht trok. Die tekst stelt immers dat in onze tijden van boekingen op rekening de term "fractioneel bankieren" niets betekent; een beetje zoals "de kleur van een getal" niets betekent.
Het is duidelijk dat mijn niveau zwak genoeg is om het eens met Wikipedia te proberen (4). In combinatie met de url van lezer Lieven brengt me dat ineens op het volgende idee. Een bank die aan cliënt Koen "uit het niets" een lening wil geven, die heeft daar helemaal geen fractioneel bankieren voor nodig. Gewoon: krediet van "zichtrekening van Koen", en debet van de rekening "vorderingen op cliënten waaronder Koen", en klaar is Kees! In een echt vrije markt is dat alles wat er nodig is, en als het een beetje gereglementeerd moet worden zal de overheid eerder kapitaalvereisten dan reservevereisten opleggen. (Natuurlijk ben ik onmiddellijk bereid met de libertariërs de discussie aan te gaan welke van de twee het beste is...).
Als we dat allemaal proberen te recapituleren; in de mate dat we het meer hebben over de vraag of geld goud "moet" zijn (5) heeft het met fractioneel bankieren niet veel te maken, en in de mate dat er de laatste jaren heel veel fout is gegaan omdat (volgens mij) die "vrije markt" inderdaad zo vrij was...
... ook niet.
-------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/07/een-complex-idee-van-paul-de-grauwe.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2011/11/fractioneel-bankieren-even.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2009/11/de-ideologie-van-de-bezittende-klasse.html
(4) http://en.wikipedia.org/wiki/Fractional_reserve_banking
(5) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2007/09/goud-kevers.html
Posts tonen met het label Fractioneel bankieren. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Fractioneel bankieren. Alle posts tonen
zondag 22 juli 2012
zondag 20 november 2011
Fractioneel bankieren en de vrije markt
Blogger/lezer Ivan Janssens kreeg hier enkele dagen geleden van lezer Krist de vraag voorgelegd hoe hij denkt dat een echte vrije markt zou maken dat fractioneel bankieren zou doen verdwijnen (1). Immers, als je gelooft dat een bank die al het ontvangen geld ook werkelijk in een kluis bewaart het in die vrije markt zoveel beter zou doen dan banken die het geld zelf weer herbeleggen, dan moet je kunnen uitleggen waarom de klanten massaal zouden kiezen voor banken met "volle" (en niet "fractionele") reserves. Gegeven dat de "fractionele" banken op hun beleggingen geld verdienen zodat ze hun spaarders kunnen vergoeden, terwijl de "volle" banken alleen maar personeels- en veiligheidskosten hebben, en dus hun inleggers kosten zullen moeten aanrekenen, lijkt dat geen simpele opgave.
Een paar dagen later (litanie: "full time job"... "drie kleine kindjes"...) zie ik dat Ivan daar op zijn blog een paar dingen over zegt (2). Zijn eerste antwoord (op de vraag waarom mensen liever kosten zouden betalen dan opbrengsten krijgen op hun deposito's) is dat ze meer vertrouwen zouden hebben. Immers, zodra in een "fractionele" bank iedereen tegelijk zijn geld opvraagt gaat ze overkop, terwijl de "volle" bank dan gewoon alles uit haar kluis haalt.
En dat is allemaal waar. Alleen weten we daarmee niet of de fractionele banken zomaar ineens helemaal geen klanten meer zouden hebben. Misschien zouden ze wel evenveel klanten hebben, omdat een beetje ervaring in een bank nu eenmaal leert dat deponenten helemaal niet blij zijn als ze kosten moeten betalen. (Kijk gewoon in een krant hoe hard ze nu al klagen als hun inleg wordt aangetast door inflatie!) Of misschien zouden ze een beetje minder klanten hebben, of zelfs veel minder - maar je weet niet of en in welke mate dat waar is, laat staan dat ze helemaal geen klanten meer zouden hebben. Het is iedereen toegestaan te beweren dat je het wel weet, maar dat lijkt me alleen maar het verhaal "van het grootste kindje dat probeert af te leiden dat ze nog een koekje krijgt, en dus de assumptie voor waar verklaart dat evenveel tijd het criterium is, en niet evenveel gewicht"(3).
Kortom, als het er om gaat verhalen te vertellen waarin uitgerekend mijn assumpties gelijk krijgen, dan kan ik evengoed een verhaal vertellen waarin de mensen toch maar kiezen voor een vergoeding op hun spaarboekje, en klaar is Kees. Vervolgens moet je die verhalen vergelijken met wat je weet over normaal menselijk gedrag (en niet met één of andere op voorhand vastgelegde "conclusie") en ik denk in alle oprechtheid dat de mensen zullen gaan voor de vergoeding.
Interessant is dat volgens lezer Krist sommige mensen die zichzelf "libertariër" noemen dat ook denken. Maar vanzelfsprekend geldt voor die laatsten evengoed als voor mij dat we dat niet weten, en dat we dus gewoon proberen te raden. Ivan probeert zijn keuze voor zijn verhaal nog te onderbouwen - laat "dom libertarisch" dààr een voorbeeld aan nemen - met een citaat van Rothbard. Die laat zich overigens meteen betrappen op "newspeak": hij noemt het "ontvangstbewijs" van een "fractionele" bank "vervalst" en hij lijkt te hopen dat niemand in de gaten heeft dat zijn woordgebruik al aangepast is aan de "conclusie" die hij nog moet bewijzen. Maar een ontvangstbewijs dat oprecht betekent dat de bank vast van plan is dat geld op verzoek terug te betalen, is evenmin vervalst als het ontvangstbewijs van de "volle" bank die ook niet weet of, bijvoorbeeld, de kluizen niet zullen leeggeroofd worden. Altijd een slecht teken, vind ik, als er "newspeak" nodig is om een punt te maken.
Maar soit. Het argument zegt dat het "ontvangstbewijs" dat een "fractionele" bank aan haar klant geeft de ronde zal doen. En dat kan, maar het kan ook zijn dat de houder het bijhoudt, al was het maar een paar dagen. En dus weten we al meteen waar fractioneel bankieren haar mogelijkheden vandaan haalt: omdat niet alle biljetten onmiddellijk weer worden omgezet in metaal kan de bank minstens een deel van haar metaal uitlenen, "al was het maar een paar dagen". En zelfs als de houder zijn biljet al heel snel weer uitgeeft zal een deel van de nieuwe houders het veel praktischer vinden om het zelf ook weer te gebruiken als biljet, zodat daar ook weer een zekere tijd overgaat... En niet al het geld wordt onmiddellijk opgevraagd, en dus kan een bank een fractie - vaak een erg grote fractie - voor eigen rekening gebruiken, en ziedaar.
Maar van al die dingen die - niet toevallig - nu juist de essentie van de vondst van het fractioneel bankieren uitmaakt, rept het citaat van Ivan met geen woord. Het citaat zegt alleen dat het biljet bij een andere bank zal terechtkomen, en lijkt te hopen dat wij allemaal denken dat dat onmiddellijk zal gebeuren. Bovendien lijkt het citaat te hopen dat die andere bank wel een "volle" bank zal zijn, zodat die inderdaad het biljet in metaal zal omwisselen. En door op die manier alle andere scenario's weg te moffelen - die, nogmaals, nu juist de grondslag van de vondst van het fractioneel bankieren uitmaken - vertelt ook het citaat alleen maar een verhaal waarin alle biljetten werkelijk (quasi) direct in metaal worden omgezet, en dus fractioneel bankieren onmogelijk maken. QED, indien je tenminste bereid bent dat verhaal aan te nemen, en bereid bent alle andere verhalen, waarin dat metaal niet onmiddellijk wordt opgevraagd, te negeren.
Voor mij heeft dat allemaal iets heel triests. Als je me even de assumptie gunt dat Ivan niet bewezen heeft dat het fractioneel bankieren zou verdrongen worden door het volledig reserve bankieren, dan betreur ik dat best wel interessante filosofieën zich nogal laten betrappen op "newspeak" en het spannen van de conclusies voor (en niet na) de argumenten. En dat is jammer, want als ze niet met "alle middelen" (hey, we zitten echt wel ver boven het niveau van "dom links of rechts", hoor) probeerden fractioneel bankieren als "fraude" (en dat soort dingen) af te schilderen, konden ze ons best een paar interessante dingen vertellen.
Bijvoorbeeld zal nu iedereen wel gezien hebben dat als iets een "risico" inhoudt, het ook af en toe flink mis gaat: anders was het immers geen "risico". En wat de verhalen van Ivan wel degelijk illustreren is dat een meer vrije markt, waarin overheden niet tussenkomen om het fractioneel bankieren te ondersteunen, best wel eens tot meer reserves - en dus "minder leverage" (4) - zou kunnen leiden. Immers, het lijkt me wel redelijk dat "fractionele banken" minstens onder druk zouden gezet worden door voorzichtiger klanten of door "volle" banken; voor zover die laatste tenminste zouden kunnen overleven.
Kortom, het kan iedereen eens flink aan het denken zetten over "moral hazard", en de zelfcorrigerende werking van de markt (die immers "vanzelf" voor minder - maar niet nul - fractioneel bankieren zou zorgen), en ongetwijfeld een hoop andere dingen. Terwijl de manier waarop ze in "denial" gaan rond de mogelijkheden van fractioneel bankieren, of de mogelijkheid dat een overheid misschien ook wel eens iets goeds zou kunnen doen, ze alleen maar geloofwaardigheid kost.
------------------------------------
(1) Zie de commentaren bij:
http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/11/waarom-ik-geen-libertarier-ben.html
(2) http://www.ivanjanssens.be/dutch/blogartikel.asp?link=268
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/11/assumpties-uit-het-leven-gegrepen.html
Ik zei toch dat elke overeenkomst met reëel bestaande discussies helemaal niet toevallig was?
(4) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2009/01/liquiditeit-solvabiliteit-rendabiliteit.html
Een paar dagen later (litanie: "full time job"... "drie kleine kindjes"...) zie ik dat Ivan daar op zijn blog een paar dingen over zegt (2). Zijn eerste antwoord (op de vraag waarom mensen liever kosten zouden betalen dan opbrengsten krijgen op hun deposito's) is dat ze meer vertrouwen zouden hebben. Immers, zodra in een "fractionele" bank iedereen tegelijk zijn geld opvraagt gaat ze overkop, terwijl de "volle" bank dan gewoon alles uit haar kluis haalt.
En dat is allemaal waar. Alleen weten we daarmee niet of de fractionele banken zomaar ineens helemaal geen klanten meer zouden hebben. Misschien zouden ze wel evenveel klanten hebben, omdat een beetje ervaring in een bank nu eenmaal leert dat deponenten helemaal niet blij zijn als ze kosten moeten betalen. (Kijk gewoon in een krant hoe hard ze nu al klagen als hun inleg wordt aangetast door inflatie!) Of misschien zouden ze een beetje minder klanten hebben, of zelfs veel minder - maar je weet niet of en in welke mate dat waar is, laat staan dat ze helemaal geen klanten meer zouden hebben. Het is iedereen toegestaan te beweren dat je het wel weet, maar dat lijkt me alleen maar het verhaal "van het grootste kindje dat probeert af te leiden dat ze nog een koekje krijgt, en dus de assumptie voor waar verklaart dat evenveel tijd het criterium is, en niet evenveel gewicht"(3).
Kortom, als het er om gaat verhalen te vertellen waarin uitgerekend mijn assumpties gelijk krijgen, dan kan ik evengoed een verhaal vertellen waarin de mensen toch maar kiezen voor een vergoeding op hun spaarboekje, en klaar is Kees. Vervolgens moet je die verhalen vergelijken met wat je weet over normaal menselijk gedrag (en niet met één of andere op voorhand vastgelegde "conclusie") en ik denk in alle oprechtheid dat de mensen zullen gaan voor de vergoeding.
Interessant is dat volgens lezer Krist sommige mensen die zichzelf "libertariër" noemen dat ook denken. Maar vanzelfsprekend geldt voor die laatsten evengoed als voor mij dat we dat niet weten, en dat we dus gewoon proberen te raden. Ivan probeert zijn keuze voor zijn verhaal nog te onderbouwen - laat "dom libertarisch" dààr een voorbeeld aan nemen - met een citaat van Rothbard. Die laat zich overigens meteen betrappen op "newspeak": hij noemt het "ontvangstbewijs" van een "fractionele" bank "vervalst" en hij lijkt te hopen dat niemand in de gaten heeft dat zijn woordgebruik al aangepast is aan de "conclusie" die hij nog moet bewijzen. Maar een ontvangstbewijs dat oprecht betekent dat de bank vast van plan is dat geld op verzoek terug te betalen, is evenmin vervalst als het ontvangstbewijs van de "volle" bank die ook niet weet of, bijvoorbeeld, de kluizen niet zullen leeggeroofd worden. Altijd een slecht teken, vind ik, als er "newspeak" nodig is om een punt te maken.
Maar soit. Het argument zegt dat het "ontvangstbewijs" dat een "fractionele" bank aan haar klant geeft de ronde zal doen. En dat kan, maar het kan ook zijn dat de houder het bijhoudt, al was het maar een paar dagen. En dus weten we al meteen waar fractioneel bankieren haar mogelijkheden vandaan haalt: omdat niet alle biljetten onmiddellijk weer worden omgezet in metaal kan de bank minstens een deel van haar metaal uitlenen, "al was het maar een paar dagen". En zelfs als de houder zijn biljet al heel snel weer uitgeeft zal een deel van de nieuwe houders het veel praktischer vinden om het zelf ook weer te gebruiken als biljet, zodat daar ook weer een zekere tijd overgaat... En niet al het geld wordt onmiddellijk opgevraagd, en dus kan een bank een fractie - vaak een erg grote fractie - voor eigen rekening gebruiken, en ziedaar.
Maar van al die dingen die - niet toevallig - nu juist de essentie van de vondst van het fractioneel bankieren uitmaakt, rept het citaat van Ivan met geen woord. Het citaat zegt alleen dat het biljet bij een andere bank zal terechtkomen, en lijkt te hopen dat wij allemaal denken dat dat onmiddellijk zal gebeuren. Bovendien lijkt het citaat te hopen dat die andere bank wel een "volle" bank zal zijn, zodat die inderdaad het biljet in metaal zal omwisselen. En door op die manier alle andere scenario's weg te moffelen - die, nogmaals, nu juist de grondslag van de vondst van het fractioneel bankieren uitmaken - vertelt ook het citaat alleen maar een verhaal waarin alle biljetten werkelijk (quasi) direct in metaal worden omgezet, en dus fractioneel bankieren onmogelijk maken. QED, indien je tenminste bereid bent dat verhaal aan te nemen, en bereid bent alle andere verhalen, waarin dat metaal niet onmiddellijk wordt opgevraagd, te negeren.
Voor mij heeft dat allemaal iets heel triests. Als je me even de assumptie gunt dat Ivan niet bewezen heeft dat het fractioneel bankieren zou verdrongen worden door het volledig reserve bankieren, dan betreur ik dat best wel interessante filosofieën zich nogal laten betrappen op "newspeak" en het spannen van de conclusies voor (en niet na) de argumenten. En dat is jammer, want als ze niet met "alle middelen" (hey, we zitten echt wel ver boven het niveau van "dom links of rechts", hoor) probeerden fractioneel bankieren als "fraude" (en dat soort dingen) af te schilderen, konden ze ons best een paar interessante dingen vertellen.
Bijvoorbeeld zal nu iedereen wel gezien hebben dat als iets een "risico" inhoudt, het ook af en toe flink mis gaat: anders was het immers geen "risico". En wat de verhalen van Ivan wel degelijk illustreren is dat een meer vrije markt, waarin overheden niet tussenkomen om het fractioneel bankieren te ondersteunen, best wel eens tot meer reserves - en dus "minder leverage" (4) - zou kunnen leiden. Immers, het lijkt me wel redelijk dat "fractionele banken" minstens onder druk zouden gezet worden door voorzichtiger klanten of door "volle" banken; voor zover die laatste tenminste zouden kunnen overleven.
Kortom, het kan iedereen eens flink aan het denken zetten over "moral hazard", en de zelfcorrigerende werking van de markt (die immers "vanzelf" voor minder - maar niet nul - fractioneel bankieren zou zorgen), en ongetwijfeld een hoop andere dingen. Terwijl de manier waarop ze in "denial" gaan rond de mogelijkheden van fractioneel bankieren, of de mogelijkheid dat een overheid misschien ook wel eens iets goeds zou kunnen doen, ze alleen maar geloofwaardigheid kost.
------------------------------------
(1) Zie de commentaren bij:
http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/11/waarom-ik-geen-libertarier-ben.html
(2) http://www.ivanjanssens.be/dutch/blogartikel.asp?link=268
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/11/assumpties-uit-het-leven-gegrepen.html
Ik zei toch dat elke overeenkomst met reëel bestaande discussies helemaal niet toevallig was?
(4) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2009/01/liquiditeit-solvabiliteit-rendabiliteit.html
dinsdag 1 november 2011
Fractioneel bankieren: even racapituleren
Ze zijn actueel, en ze geven aanleiding tot levendige discussies, dus ik ga nog maar even door over het "fractioneel bankieren". Het idee is: je bent een spaarbank, er komt geld binnen op een spaarboekje en je leent dat geld aan iemand die er een huis mee koopt. De dag waarop de spaarder zijn geld opvraagt ("korte termijn") kan je het woningkrediet ("lange termijn") nog niet terugvorderen, en dus moet je het op een andere manier financieren, bijvoorbeeld doordat een andere spaarder geld op zijn spaarboekje zet. Deze manier waarop het bankwezen werkt heet in het Engels "maturity mismatch" en wordt vaak (volgens mij onnauwkeurig, maar ik kan dat mis hebben) "fractioneel bankieren" genoemd.
En in de zoektocht naar "de schuld van de crisis" wordt vaak, zij het in eerder beperkte kring, het fractioneel bankieren als oorzaak aangeduid.
Maar ik moet zeggen, ik ben niet erg onder de indruk. Vaak is gewoon het niveau zwak. Je hebt in dit klimaat natuurlijk gewoon "volkswoede", en je hebt ook altijd mensen die (a) denk- en kennisfouten op het simpelste niveau maken, (b) erg beginnen te spartelen als je die aanwijst, en (c) beginnen te schelden als dat spartelen niet werkt. Die combinatie (en alleen de combinatie, dus inclusief schelden als ze geen gelijk kunnen krijgen) noem ik dom links of rechts of iets anders, de positie op het spectrum doet er niet toe.
Maar boven het niveau van "wolkswoede" en dom (in dit geval, denk ik) rechts, heb je diverse gradaties libertariërs (dit zijn mensen die echt over een filosofie beschikken!) waarvan je er op het hoogste niveau een paar aantreft die van mij de kwalificatie "luciede" (in dit geval) rechts krijgen, of specifiek "luciede libertariërs".
(Bijvoorbeeld: Ivan Janssens (1), met wie ik hierover serieuze, zware meningsverschillen heb, en die ik ondanks mijn eigen uimmm, "karakertrekken" - ik weet heus wel dat die er ook meer dan genoeg zijn - nog nooit heb zien spartelen en nog nooit heb zien schelden.)
Dus ik geef toe dat mijn "recapitulaties" wel een beetje dienen om "dom rechts" uit te lachen ("karaktertrekken"...), maar ik zeg ook dat ze dienen om luciede rechts/libertarisch mee te delen waar er in mijn ogen (nuance, ik geef het toe, maar als je dit leest is er kans dat je aan "in mijn ogen" toch een béétje belang hecht) nog werk aan is. Of waar je me nog iets bij kan leren: zoals hier in andere onderwerpen ook al vaak gebeurd is.
Voor mij zijn de volgende problemen aan het licht gekomen.
1. Vertrekkend van een libertarische assumptie (zoals lezer Felix zeer juist opmerkte hoeft dat niet voor iedereen op te gaan) krijg je het eigenaardige effect dat je vertrekt uit een absoluut verbod op overheidsoptreden, dat met een perfect consistente redenering leidt tot het punt dat je overheidsoptreden nodig hebt om het risico uit te sluiten dat anders de overheid wel eens zou kunnen verplicht zijn op te treden (2).
2. De poging om met "kwalificaties" als "de zichtrekening is een deposito, geen lening" het fractioneel bankieren als "fraude" te omschrijven lijkt me het paard voor de kar te spannen (3). Om te weten wat voor een contract een gegeven, tussen vrije individuen afgesproken, overeenkomst precies is, moet je eerst kijken naar wat ze precies hebben afgesproken; alsook naar wat (voor zover je kan weten) hun bedoeling was. Terwijl de critici van het fractioneel bankieren eerst die kwalificatie (die de uitkomst van het denkproces moet zijn; en niet de premisse) kiezen die hun punt zou bewijzen, en vervolgens het hele bankwezen die interpretatie door de strot willen duwen.
(Ik geef terzijde mee dat, als ze hiermee gelijk zouden halen, de spaarbanken als allereersten de boeken kunnen sluiten. Of ze er de OTC handel in CDS - jaja, heel bewust jargon, maar de lezer die een béétje op de hoogte is weet héél goed wat ik bedoel - mee zullen wegwerken durf ik betwijfelen.)
3. Op het sturen van mensen die het niet met ze eens zijn naar één of ander heropvoedingskamp na, heb ik nog geen voorbeelden kunnen bedenken van maatregelen die ik als méér overheidsoptreden, meer regulerend, meer "betuttelend", meer "beschermend van de consument tegen zichzelf" zou ervaren, dan een verbod op "maturity mismatch". Het moet me echt van het hart dat de reacties op dit bezwaar van me, op alle niveau's (voor zover ik tenminste reacties heb gekregen), me ontstellend zwak leken. Je mag aan "denial" doen, maar als je buiten het preken voor je eigen parochie enig effect wil bereiken stel ik voor daar nog eens heel goed over na te denken.
4. Een probleem dat ik in feite niet echt serieus kan nemen is het idee dat onder een goudstandaard fractioneel bankieren niet eens mogelijk is, komt ook nu weer terug in de discussies (3). Het punt is natuurlijk dat een bankier die een stapel goudstukken binnenkrijgt en denkt dat hij ze niet zeer binnenkort moet teruggeven, er even goed een lange termijn operatie mee kan financieren (in de hoop intussen een andere goudspaarder te vinden), als onder een andere dan de goudstandaard. En omgekeerd, als je alleen maar maturity mismatch wil verbieden, zie dan punten 1 tot 3 hierboven, maar verwar dan de redenering niet door over "goudstandaard" te beginnen.
Ziezo. Ik geef het nogmaals toe, het is zeker opgemaakt vanuit een idee van "ik ben niet bepaald onder de indruk". Maar er is toch meer aan de hand ook: er bestaan een paar mensen over wiens verdere commentaren ik best nog verder zou nadenken.
--------------------------------------
(1) http://www.ivanjanssens.be/dutch/weblog.asp
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/10/het-voordeel-van-al-die-conversaties.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/10/fractioneel-bankieren-en-juridische.html
(4) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/10/weer-controverse-rond-fractioneel.html
En in de zoektocht naar "de schuld van de crisis" wordt vaak, zij het in eerder beperkte kring, het fractioneel bankieren als oorzaak aangeduid.
Maar ik moet zeggen, ik ben niet erg onder de indruk. Vaak is gewoon het niveau zwak. Je hebt in dit klimaat natuurlijk gewoon "volkswoede", en je hebt ook altijd mensen die (a) denk- en kennisfouten op het simpelste niveau maken, (b) erg beginnen te spartelen als je die aanwijst, en (c) beginnen te schelden als dat spartelen niet werkt. Die combinatie (en alleen de combinatie, dus inclusief schelden als ze geen gelijk kunnen krijgen) noem ik dom links of rechts of iets anders, de positie op het spectrum doet er niet toe.
Maar boven het niveau van "wolkswoede" en dom (in dit geval, denk ik) rechts, heb je diverse gradaties libertariërs (dit zijn mensen die echt over een filosofie beschikken!) waarvan je er op het hoogste niveau een paar aantreft die van mij de kwalificatie "luciede" (in dit geval) rechts krijgen, of specifiek "luciede libertariërs".
(Bijvoorbeeld: Ivan Janssens (1), met wie ik hierover serieuze, zware meningsverschillen heb, en die ik ondanks mijn eigen uimmm, "karakertrekken" - ik weet heus wel dat die er ook meer dan genoeg zijn - nog nooit heb zien spartelen en nog nooit heb zien schelden.)
Dus ik geef toe dat mijn "recapitulaties" wel een beetje dienen om "dom rechts" uit te lachen ("karaktertrekken"...), maar ik zeg ook dat ze dienen om luciede rechts/libertarisch mee te delen waar er in mijn ogen (nuance, ik geef het toe, maar als je dit leest is er kans dat je aan "in mijn ogen" toch een béétje belang hecht) nog werk aan is. Of waar je me nog iets bij kan leren: zoals hier in andere onderwerpen ook al vaak gebeurd is.
Voor mij zijn de volgende problemen aan het licht gekomen.
1. Vertrekkend van een libertarische assumptie (zoals lezer Felix zeer juist opmerkte hoeft dat niet voor iedereen op te gaan) krijg je het eigenaardige effect dat je vertrekt uit een absoluut verbod op overheidsoptreden, dat met een perfect consistente redenering leidt tot het punt dat je overheidsoptreden nodig hebt om het risico uit te sluiten dat anders de overheid wel eens zou kunnen verplicht zijn op te treden (2).
2. De poging om met "kwalificaties" als "de zichtrekening is een deposito, geen lening" het fractioneel bankieren als "fraude" te omschrijven lijkt me het paard voor de kar te spannen (3). Om te weten wat voor een contract een gegeven, tussen vrije individuen afgesproken, overeenkomst precies is, moet je eerst kijken naar wat ze precies hebben afgesproken; alsook naar wat (voor zover je kan weten) hun bedoeling was. Terwijl de critici van het fractioneel bankieren eerst die kwalificatie (die de uitkomst van het denkproces moet zijn; en niet de premisse) kiezen die hun punt zou bewijzen, en vervolgens het hele bankwezen die interpretatie door de strot willen duwen.
(Ik geef terzijde mee dat, als ze hiermee gelijk zouden halen, de spaarbanken als allereersten de boeken kunnen sluiten. Of ze er de OTC handel in CDS - jaja, heel bewust jargon, maar de lezer die een béétje op de hoogte is weet héél goed wat ik bedoel - mee zullen wegwerken durf ik betwijfelen.)
3. Op het sturen van mensen die het niet met ze eens zijn naar één of ander heropvoedingskamp na, heb ik nog geen voorbeelden kunnen bedenken van maatregelen die ik als méér overheidsoptreden, meer regulerend, meer "betuttelend", meer "beschermend van de consument tegen zichzelf" zou ervaren, dan een verbod op "maturity mismatch". Het moet me echt van het hart dat de reacties op dit bezwaar van me, op alle niveau's (voor zover ik tenminste reacties heb gekregen), me ontstellend zwak leken. Je mag aan "denial" doen, maar als je buiten het preken voor je eigen parochie enig effect wil bereiken stel ik voor daar nog eens heel goed over na te denken.
4. Een probleem dat ik in feite niet echt serieus kan nemen is het idee dat onder een goudstandaard fractioneel bankieren niet eens mogelijk is, komt ook nu weer terug in de discussies (3). Het punt is natuurlijk dat een bankier die een stapel goudstukken binnenkrijgt en denkt dat hij ze niet zeer binnenkort moet teruggeven, er even goed een lange termijn operatie mee kan financieren (in de hoop intussen een andere goudspaarder te vinden), als onder een andere dan de goudstandaard. En omgekeerd, als je alleen maar maturity mismatch wil verbieden, zie dan punten 1 tot 3 hierboven, maar verwar dan de redenering niet door over "goudstandaard" te beginnen.
Ziezo. Ik geef het nogmaals toe, het is zeker opgemaakt vanuit een idee van "ik ben niet bepaald onder de indruk". Maar er is toch meer aan de hand ook: er bestaan een paar mensen over wiens verdere commentaren ik best nog verder zou nadenken.
--------------------------------------
(1) http://www.ivanjanssens.be/dutch/weblog.asp
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/10/het-voordeel-van-al-die-conversaties.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/10/fractioneel-bankieren-en-juridische.html
(4) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/10/weer-controverse-rond-fractioneel.html
Abonneren op:
Posts (Atom)
