Dag op dag, 70 jaar geleden... (REPOST, "Een tijger bij de staart"

Vandaag, 19 november 2012, is het precies 70 jaar geleden dat overal rond en in de wijdere omtrek van Stalingrad "de kanonnen begonnen te bulderen", als inleiding tot het eindspel van één van de grootste hoogtepunten van de militaire geschiedenis tot nu toe. Al drie maanden zaten de Wehrmacht en het Rode Leger, ginder heel, heel ver in het oosten, verwikkeld in de meest verbeten gevechten ooit gezien. Nog drie maanden zouden ze het blijven volhouden. Maar op 19 november begonnen de kanonnen te bulderen, en begon die vreselijke omsingeling waarmee van het ene moment op het andere niet langer de Duitsers, maar wel de Russen in het offensief gingen.

En daarom dacht ik niet beter te kunnen doen dan een repost te maken van mijn eigen beschrijving van die 19de november, uit het serietje van een tweetal jaar geleden.

De hele serie begint met de url hieronder. Bij het einde van die eerste post staat intussen de hele serie met alle volgende url's bij mekaar.

http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2010/06/aan-de-oevers-van-de-volga-lag-een.html


 ----------------------------------------

In de ideale wereld kon ik nu over de grote Russische november 1942 offensieven bij Stalingrad enkele verhalen vertellen om, even beduusd en onhandig als altijd, iets van de ontzettende hel te evoceren die zich daar heeft afgespeeld. Helaas, met wat ik vind op het internet en de (noodgedwongen populariserende) boeken die ik heb, kan ik dat niet. Je kan zeggen dat op 19 november, doorheen de dikke mist en de sneeuwbuien de kanonnen begonnen te bulderen, en dat even later de Roemenen, Italianen en Hongaren die op die punten de Duitse linies bemanden een enorme massa tanks en infanterie over zich zagen rollen. Maar ik vind niet echt verhalen die genoeg overzicht meegeven en tegelijk genoeg gedetailleerd zijn om iets mee te geven van de ontzettende chaos die er moet geheerst hebben, alsook de eerste paniek, of de eerste overrompeling.

Gedurende enkele dagen bleven de Duitsers - we praten nog steeds over dat ongelofelijk machtige zesde leger - de aanval ook bekijken in termen van "het langverwachte winteroffensief" dat hen "zoals verwacht" op hun zwakke plekken een eind terug zou slaan. Je vindt communiqués terug in termen van "hopelijk snijden ze die weg niet af want de bevoorrading..." etc. En ook "hopelijk komt die spoorlijn niet in het nauw want (alweer) de bevoorrading..." etc.

Maar natuurlijk waren de Duitse legerstaven veel en veel beter dan jij en ik in het trekken van lijnen en pijlen over kaarten, laat staan in het trekken van conclusies. Dus na enkele dagen zagen ze zelf ook wel hoe die zwarte pijlen waar ik het vorige keer over had (1) evolueerden, en de paniek en chaos die nu losbrak - wel, het is een uitdaging om het met een klavier te beschrijven.

Uiteindelijk valt er altijd wel een mouw aan te passen. Je moet goed bedenken: dat Duitse zesde leger, oneindig machtig, oneindig capabel, oneindig goed georganiseerd, ongelofelijk ervaren in de strijd... In feite wisten de Russen niet, nog altijd, wat ze tegenover zich hadden. Ik schrijf het nu uit het blote hoofd, dus "correct me if I'm wrong", maar ik dacht dat ze rekenden een 60,000 man te omsingelen - en het waren er uiteindelijk 300,000. Eén van de boeken die ik er over heb is het veelzeggendst in zijn stilzwijgen. Je leest netjes over de dagen tussen 19 en 30 november, wanneer het eerste stof gaat liggen en iedereen kan zien dat de omsingeling geslaagd is. Het volgende dat je leest gaat over de operaties van januari 1,943 - en je zit al drie bladzijden verder voor je beseft: tussen november en januari zit toch ook nog december? Terwijl een ander van die boeken het afhandelt met één zin, "de Russen ontdekten dat ze een tijger bij de staart hadden". Het punt is dat de omsingelde Duitsers er voor de Russen bepaald geen wandeling van gemaakt hebben, daar in de sneeuw bij Stalingrad.

Op dit moment in de slag moet je evenwel beroep doen op disciplines als psychologie. Het cliché zegt dat de twee dictators Hitler en Stalin een omgekeerde mentale evolutie doormaakten. Stalin begon met het idee dat hij alles moest controleren, en naarmate hij de soldaten met de miljoenen tegelijk verloor besefte hij dat hij de gevechten aan zijn generaals moest overlaten. Hitler boekte dank zij zijn uiterst professionele generaals enorme successen, maar naarmate tegenslagen zich aandienden wilde hij meer en meer zelf de controle overnemen. Er zullen bibliotheken volgeschreven zijn over de vraag hoe het was afgelopen als de tijger nu ook eens had geklauwd. Maar het moment is gekomen om de show weg te geven...

Terwijl de Duitse legers de Russen nog altijd de ene enorme nederlaag na de andere toebrachten, had de Führer in Berlijn beslist: we geven geen meter grond op. We trekken geen soldaat weg uit de gevechten om Stalingrad: dat zou alleen maar de vijand bevestigen in zijn idee dat hij een succes had behaald. En dus klauwde de tijger niet. De enige manoeuvres die de Duitse tanks en infanterie - met divisies tegelijk - konden uitvoeren, potentiëel krachtige zetten in de hitte van de gevechten, werden op veel hogere niveau's tegengesproken door de manoeuvres van heelder korpsen, zoals bepaald in de hoofdkwartieren van Berlijn. Het resultaat was in eerste instantie chaos en geblunder, maar niet omdat de Duitse officieren hun hoofd hadden verloren. Veel meer omdat ze niet mochten doen wat ze zeer goed wisten dat ze moesten doen.

En zo raakte de Slag om Stalingrad, hoewel die in duurtijd nog maar de helft van zijn levensduur had bereikt, beslist in die dagen van eind november, begin december 1,943. Het Zesde leger raakte afgesneden van zijn bevoorrading, en bij temperaturen van tientallen graden onder nul raakten het voedsel, de medicijnen en de ammunitie op. De militaire ramp die zich afspeelde was één van de redenen waarom ik helemaal aan het begin van de serie schreef dat het misschien wel hèt beslissende hoogtepunt van heel de Tweede Wereldoorlog was: het Zesde Leger, zowel in kwantiteit als kwaliteit... zomaar verloren, weg, verdwenen, kwijt.

Probeer je je even D-day (2) in te beelden waarbij geen soldaten van veertien jaar de kusten van West Europa bezetten, maar wel de veteranen van het Zesde Leger. Ik zal je mijn opinie, en niets meer dan mijn opinie geven: D-day zou gewoon niet gebeurd zijn. Europa zou veel langer Duits gebleven zijn, en misschien zou de militaire dictatuur intussen al lang gevallen zijn, of misschien ook niet, maar in elk geval: een andere wereld.

Maar het Zesde Leger stond dus niet op de kusten van West Europa, destijds bij D-Day. Naast de militaire ramp deed zich ook nog de ontzettende humanitaire ramp voor, die de tweede helft van De Slag om Stalingrad was. Ik schreef al eerder, tussen de enorme rook- en stofwolken en de loeiende vlammen die opstegen uit de slag om de Mamaev Kurgan en de oevers van de Volga en fabrieken in het noorden. Hoe gruwelijk het allemaal ook al was, hoezeer het daarmee alleen al één van de bloederigste, vreselijkste episodes van de Tweede Wereldoorlog was geworden: in humanitaire termen was het allemaal nog maar een voorspel.

Want inderdaad, de bevoorrading...

----------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2010/10/stalingrad-de-omsingeling.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/06/op-de-stranden-van-colleville-sur-mer.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/06/hier-liggen-hun-lijken-als-zaden-in-t.html

Krugman krijgt gelijk van... Friedrich Hayek!

In zijn jongste column (1) vraagt Paul Krugman zich het volgende af:

"Might one not even argue that a bit of basic economic security would make our dynamic economy work better, by reducing the fear factor?"

En het antwoord is "ja, je zou dat kunnen argumenteren". Immers, Friedrich Hayek, in The Road to Serfdom, heeft nu precies dat gezegd:

"Some security is essential if freedom is to be preserved, because most men are willing to bear the risk which freedom inevitably involves only so long as that risk is not too great."

Ik heb vaker gezegd: luciede links zou dringend Friedrich Hayek moeten lezen. Dom rechts doet zijn uiterste best om ons, Hayek-liberalen er te doen uitzien als een beste fundamentalisten om de echte fundamentalisten op koorknapen te doen lijken. Maar wij, Hayek-liberalen, hoeven ons niet verplicht te voelen om dat zomaar te laten gebeuren.

--------------------------------------
(1) http://krugman.blogs.nytimes.com/2012/11/18/the-insecurity-election/

Van de Krekel, de Mier, de Economist en de Twitter

De Standaard schrijft over een tweet van Geert Noels waarin hij zich beroept op het sprookje van de krekel en de mier. In het echte sprookje wordt de potverterende krekel weggestuurd, maar zoals Geert Noels zegt, als ze met voldoende zijn kunnen krekels altijd afpakken (de gebruikte term is "belasten") wat ze anders niet kunnen krijgen.

Op zich juist, maar er komen nogal wat reacties die "op zich" ook wel een kern van waarheid bevatten. Tot we ontdaan van fabels, interpretaties en morele preken weer komen bij wat we al lang (hadden) (moeten) weten. "We" moeten opdraaien voor de crisis omdat (a) die crisis er is, (b) er nog altijd veel onduidelijkheid is over wie die crisis heeft veroorzaakt en (c) wie het ook was, de "echte" schuldigen nooit in staat zullen zijn om de putten zelfs maar een beetje te vullen.

Dus ontaardt de discussie in die ene basiswijsheid: "de anderen moeten opdraaien voor de crisis". Vermits iedereen zich tegelijk op die wijsheid terugplooit... Juist.

Ikzelf vind al een tijdje dat we wel degelijk allemaal zelf moeten opdraaien voor de crisis (2). Dus ik kan me wel in een indexsprong vinden, zelfs als dat "mijn koopkracht aantast", en zou ik onmiddellijk luisteren naar voorstellen om de lonen in mijn sector (een bank...) te doen dalen: sorry, vakbonden. Verder heb ik al lang door dat ik nog lang nog veel belastingen zal betalen: altijd naar mijn bescheiden vermogen, vanzelfsprekend.

Mijn indruk is dat het beroep op de krekel en de mier alleen maar een salvo was in dat debat. Mensen die geen zin hebben om op te draaien voor de crisis en die rijk genoeg zijn om inderdaad echt veel belastingen te voelen aankomen, zullen zich er wel in kunnen vinden. Maar mensen die integendeel leven van uitkeringen weten ook wel wat daarvan de keerzijde is: en de rest van het debat kan je gaan lezen op Twitter. Ze vinden allemaal dat "de anderen" voor de crisis moeten opdraaien...

Dat de uitkeringtrekkers niet echt in een sterke positie staan... Wel, dat is nu precies wat de fabel uitdrukt, nietwaar? Alleen, onder mijn motto dat we werkelijk allemaal voor de crisis zullen opdraaien vind ik dat de belastingbetalers ook eens over het volgende moeten nadenken. Als je niet of nauwelijks de inkomsten wil verhogen ("hoera, geen nieuwe belastingen!"), moet je noodzakelijk de uitgaven beperken: pech, uitkeringtrekkers! Alleen, waar is de simpele Excel spreadsheet waarin met een paar lijnen iets staat uitgedrukt dat als vorm ongeveer als volgt is?

Dus...

Diepte van de put: X
X min de opbrengsten van het schrappen van een paar aftrekken en misbruiken: Y (laat me raden: Y zit nog altijd heel dicht bij Y; geef het eens toe?)
Y gedeeld door de het aantal uitkeringtrekkers en andere posten (leger, politie, onderwijs, vuilnisophaling,...) waarop de staat geld uitgeeft: Z.

Volgens mij is dat nu precies wat in de Amerikaanse verkiezingen ook ontbrak. Romney verklaarde wel dat hij ging "besparen", maar het was zonneklaar dat hij nooit kon antwoorden waarop. Want iedereen die probeerde iets als de spreadsheet hier beschreven te maken zag in één oogopslag: Z is veel te hoog om zelfs maar denkbaar te zijn. En veel van die posten zijn posten waarop juist niemand echt wil besparen.

Ergo, er zullen nieuwe inkomsten komen. Dat hangt niet af van "gerechtigheid" of wat jij toevallig leuk vindt, maar van wiskunde.

Dat is gewoon maar mijn opinie! Als die fout is, kan je dat waarschijnlijk vrij eenvoudig aantonen. Het begint met een eenvoudige spreadsheet...

Enzovoort.

--------------------------------------------
(1) http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DMF20121116_042
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2011/09/voor-de-crisis-opdraaien.html

En dan een laatste terugblik...

Vier jaar geleden heb ik na de afloop van de verkiezingen eens achterom gekeken, en zag dat het maar matig was (1). Voor Obama ging het nog "te vroeg" zijn, en verder als "verslaggever" een paar kanjers van beginnersfouten.Maar goed dat mijn voornaamste criterium was of ik er zelf plezier aan had beleefd: en zo kwam alles toch nog goed.

Deze keer zijn er een paar dingen anders. Een tikje pijnlijk misschien dat ik me deze keer van de "beginnersfouten" van destijds bewust was, maar desondanks... Journalistiek is nu eenmaal een vak, je kan het leren, de één al beter dan de ander, en als je het niet geleerd hebt: de posts spreken voor zich, en  ik begrijp en erken dat het journalistiek gesproken nog altijd even pover is. Dat maakt het erger als ik er deze keer minder plezier aan beleefd heb. Niet aan het schrijven zelf - anders deed ik het gewoon niet - maar ik vond de campagne zelf in veel opzichten veel saaier dan vorige keer. Smeriger, dus minder inspirerend. Inhoudslozer, dat soort dingen.

Als ik echter vergelijk met mijn "te vroeg voor Obama" van destijds is het deze keer een stuk beter. Wie drie jaar geleden geloofde dat Palin een belangrijke speler zou worden (2), wie twee jaar geleden met Dick Cheney parmantig verklaarde dat "Obama een one-term president zou worden" (3), wie zich een jaar geleden afvroeg wie de uitdager zou worden, en hoe dat dan zou aflopen (4): ze hadden allemaal gewoon op Speels maar Serieus kunnen lezen hoe het er in werkelijkheid ging uitzien. Ik voel zelf ook dat dat soort "you read it here first" borstgeroffel ontzettend vervelend overkomt, maar ik denk dat we er allemaal aan bezwijken. Wat het zo vervelend maakt is dat vandaag geen kat zich nog inbeeldt hoe dat destijds aanvoelde; en je hebt nu eenmaal geen tijdmachine om het er nog eens goed te gaan indraaien...

Wel, twee voorbeelden kan ik werkelijk niet laten passeren. De eerste dateert van precies een jaar geleden (5). Het leek allemaal niet zo goed te gaan met Obama, en hier lezen we:

"Maar ik zie gewoon de krantenartikelen en de blogposts voor me, wanneer ze temidden van de hoera's voor de nieuwe president Obama, op een toon alsof ze het allemaal altijd wel geweten hadden, zullen verklaren dat zijn zwakke periode nu eenmaal gecompenseerd werd door de minstens even zwakke oppositie."

Zeg nu zelf, dat is toch niet zo slecht, nietwaar? Maar zo mogelijk nog beter vind ik deze over Romney, nu bijna twee jaar (!) geleden (6):

"ik blijf me verbazen over het belang dat, blijkbaar, is gehecht aan de resultaten van de verkiezingen van 2010. Een ramp voor de Democraten, dat zeker, maar veel meer de uitdrukking van de volatiliteit van politiek dan van fundamentele trends. Je voelt heel goed hoe allerlei Republikeinen dit dolgraag willen lezen als de eerste stap van een trend, maar ik denk echt dat ze het mis hebben."

 Je mag met wijsheid achteraf honderd keer vinden dat al de rest triviaal was (dat was niet hoe het er toen uitzag, maar je mag het van mij denken), maar ik denk dat je hard zal moeten zoeken om iemand te vinden die zo kort na de (voor de Democraten) rampverkiezingen van 2010 kwam vertellen dat ze zich allemaal dikke illusies zaten te maken.

Nu, ik zie zelf ook wel in dat dat allemaal maar flauwe uitvluchten zijn om Speels maar Serieus te lezen, hoor!

---------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2008/11/verkiezingen-het-is-geen-wetenschap.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2010/12/ha-ik-begin-al-een-beetje-gelijk-te.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2011/01/dick-cheney-versus-koen.html
(4) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2011/11/de-herkiezingskansen-van-obama.html
(5) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2011/10/aangeschoten-wild.html
(6) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2011/02/oei-oei-oei-romney.html

Nog eens naar Stalingrad?

Misschien was je er al bij, een twee jaar geleden, toen ik een reeks posts heb gemaakt over de Slag om Stalingrad. En anders, de eerste post, met onderaan de reeks url's naar alle andere, staat hier:

http://www.speelsmaarserieus.blogspot.be/2010/06/aan-de-oevers-van-de-volga-lag-een.html

Met al die Amerikaanse presidentsverkiezingen viel het niet erg op, maar ik was niet bepaald vergeten dat  het allemaal dag op dag 70 jaar geleden is gebeurd. November 1942... Alleen al als ik er maar aan denk... "Stalingrad, de Omsingeling" heette één van die posts, gevolgd door "Een Tijger bij de Staart".  Maar in feite, voorafgaand aan 19 november, de dag van de tegenaanval, was het "Stalingrad, de Slag om het Industriëel Complex" die vandaag actueel zou zijn.

En daarvan ben ik via Brad DeLong (1) nu op een uitgerekend Belgische website (2) gebotst, die daarover heel wat te zeggen heeft. De "Slag om het Industriëel Complex":

http://www.stalingrad.net/german-hq/operation-hubertus/hubertus.htm

En daarna de "omsingeling":

http://www.stalingrad.net/russian-hq/operation-uranus-detailed/operation-uranus-detailed.htm

Wat ik me nog het meest afvraag is dit. Maanden en maanden aan een stuk lees ik er boeken over, en dus schuim ik er ook het web over af, en sinds vele jaren heeft een landgenoot er een heel erg geïnformeerde site over, en... nooit eerder op gebotst. Flink werk, Google!

Hoe dan ook. Ik heb heel, heel weinig tijd. Het zou kunnen dat ik er een tijdje heel braaf mee ga zijn. Maar mocht ik er destijds in gelukt zijn hier of daar op iemand dat gevoel van verstomming over te brengen; ik dacht dat ik de url's misschien maar even moest meegeven. Voor het uitgewerkt materiaal moet je op één van de twee helmen klikken. En vergeet vooral niet even over de "maps" in het midden van de hoofdpagina te lopen.

Dag op dag, zeventig jaar geleden... de Slag om Stalingrad...


------------------------------------------
(1) http://delong.typepad.com/sdj/
(2) http://www.stalingrad.net/

Bruggen bouwen (een oproep aan "luciede links")

Laat me een conversatie inbeelden met een gesprekspartner van luciede links. "Links", dat betekent hier (1) dat gelijkheid zowat het hoogste goed is, en dat andere doelen en middelen daaraan ondergeschikt zijn: 't is maar een benadering "for argument's sake". Volgens mij ken ik enkele vertegenwoordigers van luciede links die hoogstens een beetje op hun stoel zitten te schuiven en bereid zijn daarmee even mee te gaan.

Laat me dan inbeelden dat ik die gesprekspartner het volgende citaat voorschotel:

"Let a uniform minimum be secured to everybody by all means; and let us admit at the same time that (...) all claims for a privileged security of particular classes must lapse, that all excuses disappear for allowing groups to exclude newcomers from sharing their relative prosperity in order to maintain a special standard of their own"

Sta me toe nu al op te biechten dat ik met het citaat geprutst heb. De weglating achter de drie puntjes en het woordje "and" (allebei in bold) zijn in het werkelijk citaat een tikje anders. Maar zoals het er staat: dat is toch iets waar mijn luciede-linkse gesprekpartner direct achter staat? Minimale zekerheid voor iedereen, geen privileges verbonden aan specifieke klassen, en geen uitsluiting van groepen om de eigen levensstandaarden te vrijwaren: dat is toch iets dat zo uit zijn eigen grote teksten had kunnen komen?

In werkelijkheid is het citaat afkomstig (ja, ik wéét dat wie me al een beetje kent de bui al lang had zien aankomen) van Friedrich Hayek. En niet zomaar in één of ander achteraftekstje dat waarschijnlijk wel een kleine verspreking zal zijn. Wel uit die bijbel van ons neo-liberalisme, namelijk The Road to Serfdom, hoofdstuk 14. En laat me nu verzekeren, op mijn blote knieën, zonder enige ironie, dat het niet mijn bedoeling was om ook maar iemand op het verkeerde been te zetten (behalve, misschien, dom rechts, waar ik me nu even niet mee bezig houd), maar wel eens rustig, onder serieuze mensen, over één en ander na te denken.

Maar kom, eerst het citaat zoals het er werkelijk staat, met in bold alleen maar opnieuw mijn eigen nadruk op waar ik aan de tekst heb geprutst:

 "Let a uniform minimum be secured to everybody by all means; but let us admit at the same time that with this assurance of a basic minimum all claims for a privileged security of particular classes must lapse, that all excuses disappear for allowing groups to exclude newcomers from sharing their relative prosperity in order to maintain a special standard of their own."

Ik denk, en je mag me corrigeren, dat de enige redenen waarom ik iets veranderd heb was dat ik niet direct de show wilde weggeven. Immers, vanuit een links standpunt lijken deze punten zo vanzelfsprekend dat ze gewoon naast elkaar ("and") kunnen staan. Maar bij Hayek, midden in zijn grote analyse van de gevaren van collectivisme - die hij doorgaans "socialisme" noemt (2) - zijn het moeizaam bij elkaar gespaarde resultaten, die deels als compromissen ("but") tussen het ideaal en de werkelijkheid verschijnen.

Dus je kan er vele uren stof tot nadenken voor de politieke filosofie uit peuteren. Hayek klaagt aan (en als je toevallig een nog bekendere filosoof kent, vier letters, de eerst is M en de laatste X, die dat ook aanklaagt: laat het gerust weten!) dat specifieke belangengroepen zich via de "staat" wel eens meester maken van de samenleving, om achter het mom van universele belangen (je weet wel, ze zijn immers democratisch verkozen?) hun eigen particuliere belangen te verdedigen. Waar Hayek vindt dat dat laatste heel erg tegen zijn liberale filosofie ingaat, denkt hij ook dat een stomweg afschaffen daarvan tot grote problemen zou leiden (sta me toe dat hier gewoon te beweren). De spanning tussen die twee denkt hij op te lossen met een "minimale sociale zekerheid voor iedereen", overigens niet zomaar om het even wat, zie hoofdstuk 9.

Maar laat deze persoonlijke opinies gerust passeren! Ik beeld me dus die luciede linkse gesprekspartner in. Heb je niet een beetje, al was het maar een heel klein beetje, het gevoel dat Hayek niet die losgeslagen extremist is, die er door de schuld van een zeer dom rechts (die willen echt niet weten (4) wat daar eigenlijk staat, hoor!) altijd weer van gemaakt wordt? Denk je niet dat er een hoop potentiëel in zit om bruggen te bouwen tussen de twee kampen "links" en "rechts"? En zouden we daar niet heel veel beter mee af zijn dan met het soort clownerij dat alvast dom rechts produceert wanneer ze na een verkiezing hun zin niet krijgen (3)?

----------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/10/links-en-rechts-ter-verdediging-van-de.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2008/01/was-hitler-links.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/11/ze-maken-het-ons-toch-ook-echt-niet.html
(4) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2007/06/de-weigering-te-weten.html

Mijn advocaat!

Zeer schattig, zo'n kleutertje Simon die, als mama hem in zijn bedje heeft gelegd, vraagt dat "papa ook nog een zoentje komt geven". Hij vraagt ook dat mama nog een zoentje komt geven als papa hem in zijn bedje heeft gelegd, maar dit terzijde. Hij zit dan "verstopt" onder zijn dekentjes, en als papa verwonderd verklaart dat Simon nergens te zien is en dat hij maar even op het bed gaat zitten rusten klinken de gesmoorde lachbuien al op. Kietelpartij, zoentje... de standaardbehandeling.

Iets heel anders dus dan de scène waarin kleuter Simon op zijn stoel, achter zijn bordje, zijn vorkje en zijn lepeltje en zijn bekertje, met een boos gezicht voor zich uit zit te kijken, de armpjes defensief naast het bordje naar voren gestrekt en de vuistjes verbeten dicht geklemd. Er had ons dan ook een zeer zakelijk gestelde brief van het schooltje bereikt, waarin stond dat kleuter Simon met opzet een boekje had stuk gescheurd, en dat wij de kosten moesten vergoeden.

Zoiets was ons nu werkelijk nog nooit eerder overkomen - en we zaten er dan ook echt even van voor ons uit te kijken. We hadden wel al lang gemerkt dat onze zeer levensblije, zeer ondernemende kleuter ook wel eens de grenzen van het bruut geweld aftast, maar dit? Onze zoon was een vandaal, een hooligan! "That boy will be hung", zou "the gentleman in the white coat" gezegd hebben, "I know that boy will be hung".

Dus daar zat kleuter Simon, boos fronsend, met al zijn drie jaar en zes maanden helemaal alleen op de wereld, tegenover een papa die boos kijkt, een mama die boos kijkt, en ook nog een grote broer die boos kijkt en een grote zus die boos kijkt. Zij laten zich in feite alleen maar meeslepen door de gebeurtenissen, maar toch: hun eigen speeltjes en boekjes zijn eerder ook al niet veilig gebleken voor de grijpgrage handjes van de kleine schattebout.

"Simon, hoe is dat gebeurd?" probeert mama, deels voorzichtig om het manneke toch niet helemààl de grond in te boren.
Kleuter Simon fronst nog dieper, trekt zijn mond in een smalle streep tesamen, knijpt zijn handjes nog verbetener in elkaar en blaft dan kortaf: "K ga toch niks zeggen!".

Het is moeilijk, zeer moeilijk, om niet dubbelgeplooid in proesten uit te barsten, want in feite is dit toch wel een Zeer Belangrijke Zaak. Maar daar zit hij, achter zijn bordje met die boze frons op zijn gezicht, alsof hij meespeelt in een scène waarin de verdachte naar zijn advocaat vraagt. Ik vrees dat we er niet erg in geslaagd zijn dit de hoogst ernstige afhandeling te geven die het toch wel verdiende, maar anderzijds, hij zat daar toch zo helemaal in zijn eentje, verpletterd onder tonnen en tonnen existentie. Deze avond geen verhaaltje, luidde het verdict, en alles is alweer vergeven en vergeten.

Ze maken het ons toch ook echt niet gemakkelijk

Hiet zit ik dus, rustig te surfen op het intenet, nog een beetje nakauwend op de Amerikaanse verkiezingen en mijn eigen postje van gisteren. Nu is niet het moment om de Republikeinen uit te lachen, zegt dat postje, nu is het moment om de luciede stukken van de Republikeinen; de stukken die er misschien terug een serieuze partij van kunnen maken, van harte een veel geluk toe te wensen. En daar verwijst lezer Lieven in een commentaar zeer terecht naar David Frum, die al een hele tijd staat voor wat ik "de Republikeinen moeten dringend terug bij zinnen komen" noem. In het bijzonder zijn "what if our enemies were right?" vond ik een bijzonder sterke en dappere post van hem (1).

En dus vind ik dat ook vandaag dat Brad DeLong te ver gaat. Ja, "de laatste uren van de Romney campagne". Natuurlijk zijn ze teleurgesteld dat ze verloren hebben; is dat het groot nieuws, ja? Is dat gegnuif over hoe ze er blijkbaar echt lang in geloofd hebben echt een haar beter dan dat infantiele "al die beteuterde gezichten van links" toen Bush (!) herkozen (!!) werd?

(Antwoord: nee, dat is geen haar beter.)

Maar bekijk dan nu de post in voetnoot (2). De titel zelf zegt het al: "electoral politics is not working". Je ziet het goed: verkiezingen die "werken", dat zijn verkiezingen die zij winnen. En anders is het systeem bankroet. Moet ik nog schampere commentaren geven? Soms moet je de mensen gewoon zoveel mogelijk zelf aan het woord laten als je ze te kijk wil zetten...

Nu zie je in de titel van het blog Libertarian Republicans staan. Denk jij ook terug aan de trol die hier nog maar pas geregeld het blog kwam onveilig maken? En zeggen dat ik een paar luciede libertariërs ken; die moeten zich hierbij toch voelen zoals ikzelf in de tijd van Bush: nu zit ik daar enkele jaren op het internet allerlei varianten van links de stuipen op het lijf te jagen, en op het einde komt Bush ze nog een beetje gewoon gelijk geven ook?

En het is echt allemaal serieus gemeend, hé. Kijk ook naar de commentaren, "Amerika heeft gekozen voor de slavernij"... Ik weet zeker dat ze allemaal denken Friedrich Hayek onder hun idolen te hebben (3). Maar wacht, zoals ik al zei, soms moet je de mensen zichzelf te kijk laten zeggen:

"Starting early this morning, I am going to un-friend every single individual on Facebook who voted for Obama, or I even suspect may have Democrat leanings. I will do the same in person. All family and friends, even close family and friends, who I know to be Democrats are hereby dead to me. I vow never to speak to them again for the rest of my life, or have any communications with them. They are in short, the enemies of liberty. They deserve nothing less than hatred and utter contempt. 

I strongly urge all other libertarians to do the same. Are you married to someone who voted for Obama, have a girlfriend who voted 'O'. Divorce them. Break up with them without haste. Vow not to attend family functions, Thanksgiving dinner or Christmas for example, if there will be any family members in attendance who are Democrats. 

Do you work for someone who voted for Obama? Quit your job. Co-workers who voted for Obama. Simply don't talk to them in the workplace, unless your boss instructs you too for work-related only purposes. Have clients who voted Democrat? Call them up this morning and tell them to take their business elsewhere. 

Have a neighbor who votes for Obama? You could take a crap on their lawn. Then again, probably not a good idea since it would be technically illegal to do this. But you could have your dog take care of business. Not your fault if he just happens to choose that particular spot. 

And start your boycott of your Democrat friends and family today. Like this morning. First thing you can do, very easy, is to un-friend all Democrats from your Facebook account."

En ik zal wel postjes schrijven dat we er fout aan doen de Republikeinen te hard uit te lachen. Maar wat zit ik er schampere commentaren bij te zetten? Soms moet je de mensen gewoon zichzelf - maar je weet het al.

-------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2011/08/david-frum-is-een-dapper-man-hadden.html
(2) http://www.libertarianrepublican.net/2012/11/the-end-of-liberty-in-america-only.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2010/03/obamas-communistische-inspiratiebron.html

Quo Vadis, Republikeinen?

Aangezien Brad DeLong (1) WO II aan het "live-bloggen" is zoals het zich 70 jaar geleden afspeelde, en aangezien november 1942 de tijd was van "Stalingrad, de Omsingeling" (2) heeft hij het nu, in de nasleep van de Amerikaanse presidentsverkiezingen over "Silvergrad". Nate Silver, moet je weten, is de blogger die enorm onder vuur is gekomen omdat hij op basis van gemiddelde polls, naarmate oktober vorderde, Obama een steeds toenemende kans om te winnen toenam. [Vul hier mijn standaardlitanie over het "loeien en schelden van dom rechts" in]. En nu de feiten zijn binnengebroken, nu heeft hij het over "Silvergrad"!

Als je nu posts uit de serie van voetnoot (2) hieronder kent weet je wel dat ik niet bepaald kan lachen met het onuitsprekelijk afzien dat gewone mensen is overkomen in Stalingrad. Mijn punt hier is echter dat ik ook niet veel te lachen vind aan wat de Republikeinen is overkomen in 2012. De Republikeinen "moeten dringend weer bij zinnen komen", vind ik al heel lang, omdat een de facto één-partijstaat, bij gebrek aan serieuze oppostie in feite echt niemand vooruit helpt.

Dus nu heeft Silver gelijk gekregen, en nu is er ook het standaard gegnuif over de totale verbijstering van Republikeinen die nog ruime, zelfs "landslide" overwinningen voor Romney aan het voorspellen waren, toen bijna alle polls het tegendeel aankondigden. Vandaar "Silvergrade", dus, en DeLong zit ze heel erg uit te lachen.

Nu, hij heeft natuurlijk wel een beetje gelijk. Alleen, nu er zeer harde klappen nodig waren om toch een beetje licht te doen schijnen in enkele zeer harde koppen, nu moeten we dat licht het leven niet moeilijk maken, maar integendeel aanmoedigen.

Toch is ook dat "beetje gelijk" erg instructief. Neem nu de site die ikzelf altijd bekeek, en neem nu eens in het bijzonder die site op 21 juli (3). Heb je op de url in de voetnoot geklikt? Valt je niets op? Dat is in termen van rood en blauw tot de allerlaatste staat de exacte uitkomst van de verkiezing! Meer dan drie maand later! En als je nu links bovenaan ook eens op "electoral vote graphs" klikt, dan zie je dat de race al die tijd de soort stabiliteit vertoonde die maakte dat ik me eerst bezorgd afvroeg waar mijn "spannende strijd" bleef, en later korzelig bijna wegwandelde omdat het niet spannend genoeg was (4).

Merk op, dat was alleen maar één van de vele, vele sites die precies dat zeiden, en dat op basis van wat de grote meerderheid van de polls vaststelde. En dat was ook wat Nate Silver deed, en schreef... En het geloei en gescheld van dom rechts (etc etc), hoe dan ook, ze hadden zelf "onbevooroordeelde" en dus veel betere cijfers. En ik heb met mijn eigen ogen gezien hoe de serieuze sites (in mijn geval dus Electoral Vote) zich afvroegen: "wat hebben zij gezien dat wij allemaal over het hoofd zien?" En ook: "als ze gelijk krijgen wil ik ook wel eens luisteren naar hoe ze dat gedaan hebben".

Maar dat soort vragen zag je nooit in de andere richting. Ze waren er gewoon zo van overtuigd dat hun versie van de realiteit juist was dat ze niet op het idee kwamen zichzelf in vraag te stellen - en op 7 november was de schok zo groot en de verbijstering zo totaal dat infantiel links zich kon vrolijk maken over dom rechts.

Mijn punt was, hierboven, als er dan nu toch een paar zijn die zich dingen afvragen als "wat hebben we dan verkeerd gedaan?"; denk je dan dat je dat proces helpt, of integendeel saboteert, wanneer je de serieuze mensen in hun gezicht gaat uitlachen?

Laten we toch niet vergeten dat de Republikeinen nu wel haast moeten nadenken. Beetje gnuiven? Beetje van "hahaha, Republikeinen en nadenken, hahahahaha!" doen? Ik weet heus wat je bedoelt, hoor, twaalf jaar alweer dat Bush (!) verkozen (!!) raakte. Alleen, denk je dat je dat nadenken helpt, of integendeel (enz.)?

Het punt is, er bestaat een redelijke kans dat er bij dat nadenken serieuze dingen naar boven zullen komen. Het kan zijn dat ze zich iets afvragen als "hoe komt het dat wij met die polls zo naast de simpelst waarneembare feiten, recht onder onze neus hebben kunnen kijken?". Het zou kunnen dat ze op de plaats van "polls" vervolgens een paar andere dingen invullen. De Irak-oorlog, bijvoorbeeld. Hun standpunten over vrouwen en abortus en verkrachting bijvoorbeeld. Hun ideeën over de economische crisis, bijvoorbeeld; misschien ontdekken ze wel dat het groot Communistisch complot van Obama met punten en komma's uit The Constitution of Liberty van Friedrich Hayek komt. Of denk aan de "hyperinflation soon!". En vele, vele andere.

En zeker, ik heb alweer een hoop heel dwaze dingen gezien, daar bij dom rechts. "Het komt omdat jongere mensen nog niet zoveel wijsheid hebben". "Het zijn allemaal uitkeringstrekkers". "Het komt door de storm". Enzovoort. En dan? Horen we bij dom links dan geen dwaze dingen? De kunst is nu niet ons met de dwaasheden bezig te houden, maar ons ervoor te zorgen dat de momenten van luciditeit hun kans krijgen. We hebben er allemaal, tot en met de Democraten zelf, alle belang bij dat onze democratieën gebaseerd zijn op een betekenisvolle oppositie; op een denkbaar alternatief. Ik geef toe dat de Republikeinen er de laatste decennia, sinds daar ergens in de tijd van Bill Clinton, niet in geslaagd zijn dat niveau te halen. Laten we het beetje kans dat ze het beter gaan doen niet zelf saboteren.

-------------------------------------------
(1) http://delong.typepad.com/sdj/
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2010/10/stalingrad-de-omsingeling.html
(3) http://www.electoral-vote.com/evp2012/Pres/Maps/Jul21.html
(4) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/08/de-spannende-strijd-moet-zich-stilaan.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/09/de-verkiezingscampagne-is-erg-vervelend.html

Obama wint

Dus we zullen maar tevreden zijn, zekerst? Misschien onder meer, één van de vele motiveringen, omdat ik denk dat de Grote Crisis, misschien, wie weet, wat begint af te nemen, en dat is nu eenmaal onder Obama gebeurd. Ze is daarentegen begonnen na acht jaar Bush. Het gespartel mag van mij gerust beginnen; maar vraag je toch eens af, indien het omgekeerd was geweest...

Dus er zit nog altijd een scenario in waarin binnen nog eens vier jaar de economie het al lang weer heel wat beter doet, nog een paar rooskleurige wolkjes erbij, en wie weet of Obama niet alsnog als de grote president eindigt die ik er nog altijd niet in gevonden heb.

Ik wil gerust toegeven dat een groot deel van de Republikeinen verworden zijn tot een stel intellectuele kleuters die nog liever hun land (en de wereld) om zeep helpen, letterlijk, dan de oppositie een pluim te gunnen, en dat dat bepaald niet helpt, maar daarmee is het niet gezegd. Je moet toch ook toegeven dat de VS gewoon een geschiedenis van verscheurdheid hebben: de geld-debatten van de vroege negentiende eeuw; de Burgeroorlog, de New Deal, de rassenscheiding, Vietnam... Komaan, zeg. Verscheurdheid is de normale gang van zaken, en ik vind dat Obama er nog niet in geslaagd is daar goed mee om te gaan. I wish him good luck.

Er is ook nog een interessante mini-oorlog ontstaan over de polls. Die toonden grotendeels wat we te zien krijgen: een hele reeks staten vertoont een lichte voorsprong voor Obama, dus naarmate dat zo blijft en de verkiezing dichter bij komt vertaalt zich dat in een groeiende probabiliteit dat Obama wint (na een "spannende strijd"). Dat was niet naar de zin van een deel van de tegenstanders, en ik heb een deel van de "kritiek" (ik had "geloei en gescheld" kunnen schrijven) gezien...

Dus vraag ik me nu af: wat gaan de Karl Roves en consoorten nu zeggen? "Ja, we hadden eigen voorspellingen die er totaal naast zaten, en de mensen die we zo hebben uitgescholden hadden gelijk"? En ook "de reden waarom we er naast zaten was dat we incompetent zijn"? En ook "of nee, het is omdat we gewoon politieke propaganda wilden maken (dus natuurlijk hoef je ons volgende keer niet serieus te nemen)"?

Ik vraag het me gewoon maar af, hoor.

Hoe zou het er honderd jaar geleden hebben uitgezien?

Een tijdje geleden zag ik een heel antiek filmpje: één of ander soort show waarin niet alleen het nieuwe jaar, maar zelfs de nieuwe eeuw werd ingeluid! En wel bij de overgang van 1899 naar 1900 (1)! En dus stond daar in zwartwit en met de houterig lijkende gebaren van een filmpje van toenmalige kwaliteit een entertainer te zingen over "das zwanzigste Jahrhundert" dat ging aanbreken - en wie weet wat er nu allemaal aan wonderlijke dingen ging gebeuren?

Een beetje zoals "wij" ons sinds decennia op voorhand op "het jaar 2000" hebben verheugd; er ging dit gebeuren en de mensheid zou dat kunnen, en allemaal zeer futuristisch. En volgens precies dezelfde aritmetica: hetzelfde getal 20, de ene keer in de vorm van "zwansigste Jahrhundert", en honderd jaar later in de vorm van "2000" - maar het zag er in elk geval heel indrukwekkend uit.

Zelf word ik er altijd een beetje melancholisch van. Jaja, "das zwanzigste Jahrhundert". Een paar ijselijke epidemieën en twee wereldoorlogen en nog een holocaust en wat atoomaanvallen erbij... hongersnoden, overbevolking, vervuiling... Oh, aan het einde van de rit ben ik natuurlijk erg tevreden over de ongelofelijk toegenomen welvaart, maar mensen, wat een kost. En het is door de bril van de kost dat ik er altijd een beetje melancholisch van wordt.

Jaja, honderd jaar geleden. Bijvoorbeeld, de Eerste Wereldoorlog. Je mag er donder op zeggen dat allerlei historici al een tijdje koortsachtig zitten te schrijven aan hun Groot Werk over WOI, dat dan juist eind 2013 zal aangekondigd worden, en door ons allemaal in dichte drommen in de boekhandel zal afgehaald worden; voor zover het niet via kindle gebeurt. Maar waarom ook niet? We weten doorgaans heel wat meer over WOII dan over WOI ("ook u heeft al van Volgograd gehoord, zelfs al heette het toen anders"!), dus waarom niet, waarom niet...?

Intussen was het honderd jaar geleden toch maar 1912, en onze grootouders en overgrootouders waren mensen die naar hun werk gingen, met kinderen die moesten opgroeien, en die dus net als wijzelf hoopten op een betere wereld... En ik vraag me af: hoeveel was er al te zien van die afschuwelijke storm die er aankwam, oorlog gevolgd door Spaanse griep, en wie weet hoeveel miljoen doden?

Ik weet het gewoon niet. Van de boeken van Alan Furst (2) denk ik te weten dat er in die late jaren dertig een eerder naargeestige sfeer over Europa neerdaalde. Maar hoe onze (over)grootouders, in 1912 - een wereld doorgaans zonder veel communicatiemiddelen en veel meer nog dan wij in een dagelijkse strijd om het bestaan gewikkeld - tegen hun wereld aankeken? Voelden ze de bui al hangen? Keken ze integendeel nog breed lachend in de lens van de fotograaf, vol bewondering om wéér één van die nieuwe verwezenlijkingen van "das zwansigste Jahrhundert"? Dat soort vragen vind ik altijd nogal ontroerend. Want je weet dat ze over honderd jaar net zo goed over onszelf zullen gesteld worden.

"Bedenk dat gij van stof en as zijt, en tot stof en as zult gij wederkeren".

Smiley :-)

---------------------------
(1) Laten we de pedanterieën over hoe de nieuwe eeuw pas met jaar 1 begint alsjeblieft achter ons laten; wat de mensheid viert is een rond getal.
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/08/alan-furst.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/09/night-soldiers-alan-furst.html

Het is een Spannende Strijd!

Terugkijkend naar eind oktober vier jaar geleden zie ik een beetje tevreden dat ik aan het vertellen was dat het helemaal geen "spannende strijd" was, en dat je er dichter bij zou zijn door over de verkiezingen te schrijven in termen van "Obama by a landslide" (1).Maar omdat dat nu eenmaal niet is waarmee je magazines verkoopt en bloglezers aantrekt was iedereen maar aan het schrijven hoe ongelofelijk spannend het allemaal wel was. Achteraf geloof je dat nauwelijks nog, maar toch was het zo.

Een beetje zoals niemand zich nog kan voorstellen hoe serieus "iedereen" een paar jaar geleden de "kandidatuur" van Sarah Palin nog nam (2).

Maar vandaag is het dus werkelijk "een spannende strijd". Tenminste, voor zover de polls een beetje betrouwbaar zijn. Naar ik lees (maar ik weet er natuurlijk helemaal niks van, ik zit gewoon handenwrijvend naar het spektakel te kijken) antwoorden deze dagen veel minder mensen dan vroeger op polls, dus wie weet voor welke verrassingen we nog komen te staan? Hoe dan ook, nadat ik er een paar weken geleden een beetje gedegouteerd bijna de brui aan had gegeven (3) is Romney er alsnog in geslaagd zichzelf op de kaart te zetten, en nu ziet het er al even "nek aan nek" uit als in de tijd van Bush versus Gore. Als Obama dat nu ook nog blijkt te winnen, dan ga ik me echt afvragen of veel andere mensen al die vorige maanden een even mooi parcours hebben afgelegd: Palin stelt niks voor, Romney is de enige serieuze kandidaat, het wordt een spannende strijd, maar Obama wint toch: dat zou toch niet zo slecht voorspeld zijn?

Overigens geef ik meteen toe dat onder mijn definitie van "spannende strijd" de kans dat één van beide wint even groot is als de kans dat kruis of munt van een muntstuk bovenaan eindigt. Maar toch.

Laten we maar even mijn standaard oefening proberen. We gaan naar de kaart van Electoral Vote (4), en zie eens hoeveel dichter de kloof is geworden. Om te beginnen zit Florida nu netjes in het kamp van Romney, weliswaar binnen de foutmarge, maar zo consistent sinds vele weken dat de meeste waarnemers daar nu wel van uitgaan. De kloof beslaat dus nog maar 45 kiesmannen, zodat Romney er in principe slechts 23 moet "omdraaien" en de buit is binnen. Virginia, New Hampshire en Iowa zijn echter "exactly tied", dus het is een beetje complexer dan dat, maar toch.

We zien verschillende staten die in Obama's totaal zijn geteld hoewel ze maar een blauwe rand hebben: en in elk daarvan zijn veel kiesmannen te verdelen: dus reken maar dat het er zeer nipt uitziet. We gaan er wel de hele tijd van uit dat de polls ondanks alles nog een beetje betekenis hebben, natuurlijk. Het komt er op neer dat het helemaal niet meer zo onwaarschijnlijk is dat Romney zijn lichtrode staten binnenhaalt, en een zwaargewicht als Virginia erbij, en er is niet langer een hele reeks strijdstaten nodig die hij in extremis moet winnen, maar nog maar één of twee. Dus stilaan ziet het er naar uit dat niet Romney een hele serie kruis of munt wedstrijden na elkaar moet winnen, maar wel Obama.

OK, dat is overdreven: Als in het voor hem slechte scenario dat ik aan het beschrijven ben Obama toch Ohio binnenhaalt (dat is heel redelijk om precies dezelfde reden waarom we Florida stilaan bij Romney mogen zetten), dan is hij alsnog zo goed als binnen. En natuurlijk kunnen de "tied" staten net zo goed in zijn kamp vallen als bij Romney. Of hoe we weer een manier hebben gevonden om uit te drukken dat Obama nog steeds licht favoriet is.

Maar als je dat vergelijkt met de parmantige verklaringen over "Obama de one-term president" uit 2010, terwijl maar heel weinig mensen schreven dat ze zich veel te veel blindstaarden op die ene verkiezing, en dus de enorme problemen bij de Republikeinen zelf over hoofd zagen...

Oh ja, hoewel ik nog altijd denk dat Romney die serieuze kandidaat is, heb ik intussen wel gemerkt dat hij ondertussen wel de kandidaat is van de creationisten, de aanhangers van de Irak-oorlog, de mensen die uiting geven van een vrouwbeeld dat je alleen maar in Iran of Saudi-Arabië had verwacht, en de mensen die over "communisme" beginnen te gillen als je een politiek voert die letterlijk uit de bladzijden van Friedrich Hayek (5) komt gelopen. Dus ik zal me zeker niet verbijsterd afvragen wat ons allemaal te wachten staat  wanneer ze Romney verkiezen, zoals ze dat in 2004 met een bewezen dwaas hebben gedaan (om maar te zwijgen van toen we vier jaar later de resultaten zagen). Maar achteraf bezien zou ik zelf toch maar weer het bolletje van Obama kleuren. Nee, een kater zal het in geen geval worden, en ik zit terug tevreden en vol spanning het spektakel te bekijken.

-------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2008/10/handwriting-on-wall.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2008/10/obama-by-landslide.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2011/10/exit-palin-je-las-het-hier-eerst.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/09/de-verkiezingscampagne-is-erg-vervelend.html
(4) http://www.electoral-vote.com/evp2012/Pres/Maps/Oct29.html
(5) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2010/03/obamas-communistische-inspiratiebron.html

Brugpensioen op 50 jaar

Twitteren doe ik (quasi) niet meer: Ongeveer niets van wat ik wil uitdrukken kan in 140 karakters. Maar nu zag ik de volgende tweet van Geert Noels:

"Een 71-jarige-nog steeds bijklussende-ex-premier pleit voor brugpensioen op 50j op tv. Indien verontwaardigd: retweet. Het moet anders."

En ineens schiet me te binnen, ah ja, ik heb zelf ook nog een twitter account. En dus heb ik maar een retweet gedaan. En nu zie ik dat het kan geteld worden, dus ik ben blij dat ik het gedaan heb.

Nu, als het mij zou overkomen zou ik het natuurlijk aanvaarden. Maar veel beter zou ik vinden dat iemand nog iets nuttigs met mij kan aanvangen. Lesgeven, bijvoorbeeld. Tot ieders verbazing is in de bank(en) waar ik (ge)werk(t heb) gebleken dat ik best wel aardig kan les geven. Er zijn er betere, maar het gaat toch echt wel goed.

Laat me raden, indien ik ineens besloot dat ik (zelf) van job wil veranderen, en wil gaan les geven (wat, for the record, niet het geval is): dan zal ik ontdekken dat dat helemaal niet zo gemakkelijk is, maar dat er allerlei obstakels, wolfijzers en schietgeweren op mijn pad liggen? En dat er tegelijk (denk ik te hebben gehoord) een groot tekort aan lesgevers is? Wedden?

Ik wil met veel plezier mijn weddenschap verliezen. Laat het me gerust weten.

Hoe dan ook, het ging om dat retweeten. Voor het geval je ook nog wil retweeten, het was een tweet van 25 oktober.

Ik kan niet bloggen wegens Hayek

Hoe het precies komt weet ik niet, maar pas een jaar na de ontdekking van de Kindle is het me gelukt er een paar (voor mij nieuwe) boeken van Friedrich Hayek op te zetten. Slecht zoeken, ongetwijfeld, maar om daar nu al die maanden weer zo hard naast te schieten... Hoe dan ook, ze staan er op. En nu zit ik dus te lezen, en het beetje vrije tijd dat ik soms nog steel om te bloggen gaat er ook aan... maar manmanmanmanman...

Ik vind dat luciede links dringend Hayek moet lezen.

Niet omdat ik denk dat "we" hen zullen overtuigen.Maar wel omdat ik denk dat ze zouden inzien dat er aan onze, liberaal rechtse kant van het spectrum een paar zeer luciede (rechtse) geesten staan, die net als zij zouden willen dat de welvaart voor iedereen toeneemt (ik twijfel er geen moment aan dat Hayek over duurzaamheid zou nadenken, maar in de jaren dertig was dat nog niet zo'n heet thema), en dus gaan de meningsverschillen enkel over de middelen om dat ideaal te bereiken.

Dus kunnen we ongetwijfeld wel een paar dingen van elkaar leren. Hmmmmm, wat zou ikzelf in de ogen van een luciede linkse lezer zoal moeten lezen van een grote luciede linkse auteur; niet in de hoop dat "ze" me zullen overtuigen, maar omdat "we" er nog iets van zullen leren? Zou dat geen mooie deal zijn? The Road to Serfdom (een dikke 200 bladzijden) voor iemand van luciede links, in ruil voor iets van hetzelfde kaliber voor mij (spartelend en strevend om luciede rechts te zijn, maar natuurlijk ook maar even onvolkomen als een andere mens).

En dat met een paar gespreksonderwerpen, bijvoorbeeld. Zoals "noem tien punten op waarvan je moet erkennen dat je het niet van Hayek had verwacht en je positief verrassen". Maar ook, "noem tien punten op die je goed genoeg begrepen hebt om ze voor jezelf te kunnen herformuleren, en argumenteer waarom je het er toch niet mee eens bent".

Zou mooi zijn.

En af en toe toe zou ik hem een berichtje willen kunnen sturen. Bijvoorbeeld als hij zich in zijn wereld van die jaren dertig afvraagt of het wel waar zou zijn, dat in een monetair systeem waarin verschillende landen een eigen munt hebben, de korte termijn kapitaal stromen ontwrichtend sterk kunnen worden. Je ziet hem voorzichtig betwijfelen of de aanhangers van dat idee wel gelijk hebben als ze dat ontkennen... En ik zou hem willen zeggen, "hey, Friedrich, dit is een berichtje van iemand van binnen 80 jaar! En ik weet echt niet veel van economie, maar ik heb toch één en ander gezien van het soort wisselmarkten die jij je voorzichtig probeerde in te beelden. En manmanman, wat heb je gelijk gekregen...".

Ach ja...

Onze eigen politieke geschiedenis (vraagteken)

Ineens viel me de vraag in, hoe was dat ook alweer gegaan, al die vorige jaren met Bart De Wever? Heel vaag herinner ik me iets van een kartel, en het verrassend succes daarvan, en dan was het opgeblazen (hoe, wie, wat, waarom, wanneer?) en De Wever bleef maar winnen. Ik ben te lui om dat allemaal op te zoeken, dus ben ik maar eens in mijn eigen postjes van al die tijd geleden gaan snuisteren.

En dat was toch best wel eens geestig! Niet dat er veel kennis van zaken te rapen viel, maar als je het als een "perceptie van een onbenul" bekijkt: (het zijn tenslotte wij, onbenullen, die met het meest gaan stemmen omdat wij nu eenmaal in de meerderheid zijn), dan is het best wel geestig.

Dus daar gaan we, met De Wever als junior partner van dat kartel met zijn verbazend succes, tot groot jolijt van zijn achterban, en toen was er een politieker die verklaarde dat "De Wever plat op zijn buik zou moeten gaan".

En ze deden hem plat op zijn buik gaan, en gelachen dat ze hebben...

... en groen dat ze zagen, bij elk van die volgende uit die lange reeks verkiezingen... Groen! Man, wat zagen ze groen bij al dat "lachen"...

En ik vraag me af: weten ze dat eigenlijk zelf nog allemaal? Want als je dat dan allemaal wat verder ziet gaan... Laat in 2007 was er nog een postje over de achterban die voet bij stuk had gehouden en voor één keer de "machtspolitici" had teruggefloten (1), en vanaf dan vind ik een af en toe terugkomen op wat we in 2007 al lang hadden gezien. Het zal niet blijven duren, zeiden die terugblik postjes, en De Wever zit slapend rijk te worden bij elke nieuwe overwinning, en nog altijd hebben ze er niks van gesnapt (zeiden al die postjes)...

Tot we in 2011 op het punt kwamen dat ik vond dat De Wever er in feite als de beste van allemaal uitzag. Maar als ik mezelf goed begrijp lijkt het er op alsof ik in al die jaren nog niet voor de NVA heb gestemd (zoals ik dat ook nu niet gedaan heb). Ik zou gezworen hebben... Maar soit. Het zal me uiteindelijk allemaal nog wel "te rechts" geweest zijn. Het belangrijkste is echter, ik voel die aantrekkingskracht, ik voel die uitdrukking uit 2007 "de Vlamingen hebben op een gong willen slaan" (maar er is wéér niet geluisterd) en "nee, de Vlamingen zijn niet separatist maar ze stemmen toch op De Wever: volstaat het dat als irrationalistisch af te wimpelen of is het de moeite waard daar eens heel goed over na te denken?".

En ik blijf me afvragen: weten de politiekers dat eigenlijk zelf nog allemaal? En ook, als ze nu eens, terwijl ze daar al die afgelopen jaren zo armzwaaiend en serieus kijkend hun beslissingen namen, in een kristallen bol hadden kunnen kijken, en het resultaat van de NVA in 2012 (en 2014?) konden zien...

Zouden ze dan dezelfde beslissingen hebben genomen en dezelfde verklaringen hebben afgelegd?

En nu maar afwachten of ze er in slagen mij in 2014 ook op de NVA te doen stemmen.

--------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2007/11/ontsnapt-aan-meer-van-hetzelfde.html

Post Mortem bij een verkiezing

Jammer, vond ik, dat Bart De Wever er bij het debat van de partijvoorzitters zo verbeten en cynisch bijzat: even begon ik al aan een Obama scenario te denken! Maar als iemand dacht dat hij het ongeveer met een lege stoel te doen ging hebben, dan zal hij al snel wel beter geweten hebben.

Ik heb er overigens niet voor gestemd. Het was stevig twijfelen, hier in Mechelen, tussen een in theorie echte liberale partij maar in werkelijkheid veel te vaak een bende alfamannetjes zoals iedereen, en een nationalistisch conservatief rechts dat me intussen wel luciede rechts lijkt. Uiteindelijk heeft het feit dat we Bart Somers hier best een hoop goede dingen hebben zien doen de doorslag gegeven (en by the way, als Gennez nu klaagt dat ze een "rechtse coalitie" willen vormen, ja, dat was in feite wel het idee van alvast deze kiezer hier). Ja, dat en het feit dat De Wever nog altijd een stuk rechts van mij zit, en vanuit die richting bereiken me nu eenmaal af en toe walmen die me zouden doen twijfelen.

Maar De Wever heeft het, ondanks dat zuur gezicht, toch weer een paar keer heel goed gezegd. Zo vind ik dat hij groot gelijk heeft als hij zegt dat ze daar als partijvoorzitters stonden, en zich dus wel eens mogen afvragen wat de kiezer zou kunnen bedoeld hebben. Ook vond ik het een leuke voltreffer toen hij opmerkte dat we al jaren lopen te jammeren dat we de VB kiezer terug "in het democratische kamp moeten krijgen", en nu zijn ze terug in dat kamp (nu ja, een beetje een hoogdravende uitdrukking, maar we weten wat hij bedoelt), en nu is het weer paniek.

Anderzijds vind ik wel dat wij ons die vraag mogen stellen. Maar toch vond ik dat De Wever een punt scoorde. Hij mag inderdaad vinden dat je de kiezers niet als lepralijders moet behandelen. Nu kom ik af en toe zelf ook met dat dom rechts in aanvaring, bijvoorbeeld als het gaat over de demografische cijfers van de Islam (1). Laatst weer meegemaakt, gewoon, simpele cijfers, maar het is niet naar hun zin, en het geloei en gescheld dat weer opstijgt! Liegen, verdraaien, persoonlijke aanvallen, niks was weer eens te laag bij de grond. Dus ik denk dat een hoop van die (intellectueel gesproken) lepralijders ons zeer gemakkelijk kunnen doen ophouden met ze als lepralijders te behandelen. Ze moeten gewoon zelf ophouden met zich (intellectueel gesproken) als lepralijders te gedragen. En zo simpel is dat.

De mooiste treffer was overigens tegen Valkeniers. "Nu heb je me maandenlang uitgemaakt voor een kopie van Janssens" merkte hij op, "maar nu ik gewonnen heb heb ik ineens alleen maar jullie gevolgd."

Game, set and match voor den Bart.

Ik denk ook dat De Wever gelijk heeft als hij zegt dat er zich in Franstalig België wel degelijk een besef ontwikkelt dat het niet zal blijven doorgaan zoals het bezig is. Wij moeten natuurlijk allemaal geloven dat de Franstaligen ons altijd maar aan overvleugelen zijn, maar ik denk al langer dat het er grote paniek is. Alleen, om één of andere reden lijken ze er niet heel veel aan te willen doen. 2007, dat is toch ook al vijf jaar geleden? Dat geeft toch al een hoop tijd om iets te veranderen? Iemand iets van gezien?

En dan komt er zo'n levend lijk van een Franstalige burgemeester uit de rand een paar verklaringen afleggen, en ik voel me gewoon denken, ik kan in 2014 ook altijd weer op de NVA stemmen, hoor. Het is mij nog wel een beetje te rechts, maar dat naargeestig racisme van destijds kunnen omzetten in luciede rechts: het mag toch ook wel eens een applausje krijgen.

------------------------------
(1) http://www.speelsmaarserieus.blogspot.be/search/label/Islam%20vs.%20Westen

Scholier Sarah verrast ons

In deze tijden van verkiezingen en economische crisis moet een mens toch oog blijven hebben voor de echt belangrijke dingen van het leven. Vandaag was het "Cross Leest".  Daar hielden de Chiro afdelingen van enkele lokale buurtgemeenten van Mechelen loopwedstrijden, en daaraan kon scholier Sarah bij de allerkleinsten meedoen.

En ze zag het helemaal zitten! Alleen, kleuter Sarah is helemaal haar papa. Ze doet geen sport, ze verroert geen vin als het niet nodig is, en ze vraagt vaak of het nog ver is. In de klas zit ze haar van thuis meegenomen boekje te lezen, tot ze verschrikt ontdekt dat de les al begonnen is, en ze heel voorzichtig probeert, om niet op te vallen, haar lesboek te voorschijn te peuteren. Ik weet nog goed dat ikzelf destijds pas jaren later begreep dat de meester dat natuurlijk al heel lang gezien had, en het al lang best vond...

Helemaal haar vader, dus, en scholier Sarah begon aan de cross gewapend met een hoop advies van "jij gaat dat hier echt niet winnen, hoor Saartje", en "meedoen is belangrijker dan overwinnen", en meer van dat fraais. Nu, dat was natuurlijk ook zo, maar zoals je al voelt aankomen werd het echt iets beter dan "niet laatst zijn".

Het ging zo. Het startschot klonk en de hele bende zette zich in beweging, weg van een héél brede vertreklijn, een trechter in die zich ineens een bos in slingerde, vanwaar ze ook ineens weer in rechte lijn op de aankomst afstormden, alwaar papa met kleuter Thomas stonden opgesteld.

Dus na enkele minuten wachten verschijnt een eerste meisje in de bocht, op enkele passen afstand gevolgd door een tweede, en dan een derde, en ik moet zeggen dat ik daar enthousiast "bravo!" heb staan roepen toen die ukken daar met hun ingespannen gezichtjes passeerden, want je moet het toch maar doen, daar van al die tientallen scholiertjes als eerste drie eindigen.

Hoe dan ook, me vaag bewust van een start van scholier Sarah die nog niet eens zo belachelijk slecht was - ze had niet eens haar sportschoentjes aan en papa was zelfs vergeten haar jasje uit te trekken zodat ze was vertrokken als een grote met haar vleugels klapperende meeuw - kijk ik naar links waar stilaan de rest van de bende moet passeren...

En daar verschijnen inderdaad nog een zevental kabouters en... en...

GVD!

Ze zit er tussen!

Ze passeert me met haar flapperende jasje en haar vertrokken gezichtje, en mijn mond valt open van verbazing en nu komt er pas echt een "hoera" en een "bravo" uit mijn keel en ze hoort me en ze kijkt even schuin op met dat hijgend gezichtje en ze ziet me en even passeert een flauw lachje haar mond en dan is ze voorbij, en ik denk dat ze als negende de finish passeert.

Groooote triomf! Wie had dat ooit van onze met haar neus in de boeken scholier Sarah verwacht? De hele bende passeert een paar seconden en minuten later, en als scholier Sarah al haar prijs heeft uitgekozen staan er nog altijd een paar van die tientallen scholiertjes aan te schuiven.

Ze blijft er filosoof onder, die scholier Sarah. Ze glundert natuurlijk om al die stomverbaasde complimenten, maar ze vindt niet dat ze vanaf nu moet oefenen. "Ik doe het gewoon omdat ik het leuk vind", zegt ze, en als je het dan ook nog behoorlijk goed doet, wel, dat is dan toch meegenomen?

Scholier Sarah googelt

"Papa? Papa? Wat is het postnummer van Heindonk?"

Heindonk, dat is waar de sinds jaar en dag beste vriendin van scholier Sarah woont. Bovendien zwaaide scholier Sarah met een fraaie, zelfgemaakte tekening en een grote enveloppe, dus, enfin, kortom: je begrijpt het.

Alleen, papa heeft een hele dag gewerkt. Papa was al om 06.30 bokesdoosjes aan het vullen, is naar het werk gehold (een uur pendelen), heeft ook nog gewerkt, een uur terug pendelen, de schattebollers afhalen, een eitje bakken, melkskes maken, hé, ik zie dat ik ineens weer de litanie van een paar jaar geleden aan het afdraaien ben. Maar het slaapgebrek is echt heel veel beter, hoor!

Hoe dan ook, papa heeft de hele dag gewerkt, is ook nog bezig met de afwas, en nu wil scholier Sarah weten wat het postnummer van Heindonk is. Papa kreunt. "Hoe meer ik weet, hoe meer ik besef dat ik niets weet" sprak reeds Socrates, zoals bijvoorbeeld het postnummer van Heindonk. Wedden dat Socrates dat niet wist? Wedden?

Ergens daar en toen ontsnapte papa een kreunend geluid en, zeer waarschijnlijk, een zin waarin de term "Google" voorkwam.

Scholier Sarah is al weg. Ze zet de computer aan. Ze opent Firefox. Ze typt "Heindonk", maar dat is geen succes: wandelingen, café, duivenclub, watersport, maar géén postnummer. Maar daarmee laat scholier Sarah zich niet afschepen: ze is tenslotte al zeven jaar. Ze probeert opnieuw "Heindonk" en ze voegt er nu ook "postnummer" aan toe.

Het postnummer van Heindonk is 2830.

Belangrijke update, de volgende dag!

Vandaag moest scholier Sarah, als onderdeel van haar huistaak, twee keer drie vakjes kleuren: één keer zoals de Italiaanse vlag, en één keer zoals de Franse vlag. Scholier Sarah zet de computer aan. Scholier Sarah opent Firefox met Google erbij. Scholier Sarah...

Maar je weet het al.

Ze is vertrokken.

Links en Rechts (ter verdediging van "de volksmond"

Onze politieke conversaties bevatten geregeld de termen "links" en "rechts", en bijgevolg ook wrevelige reacties over de hopeloze één-dimensionaliteit van die begrippen: tot het punt dat ze niets meer betekenen. Ik denk: die wrevelige reacties zijn grotendeels terecht. En toch weten we bijna allemaal dadelijk wat we ermee bedoelen, en hoewel het voorkomtdat er zeer simpele fouten mee gebeuren (1) denk ik dat we het veel vaker goed voor hebben.

Kortom, het is een uitdrukking "in de volksmond", en juist omdat we het daar zo vaak zo goed mee doen heb ik altijd gevonden dat er wel degelijk iets van betekenis in moet zitten. Een vlugge greep in een aantal mogelijke betekenissen die het begrippen-koppel zou kunnen hebben heb ik jaren geleden (2) eens als volgt geprobeerd:

progressief - conservatief
gelijkheid - ongelijkheid
anarchistisch - autoritair
internationalistisch - nationalistisch
globalistisch - parochialistisch
universalistisch - xenofoob
individuele vrijheid - collectivisme

Maar zoals ik er meteen bij schreef, voor mij zijn sommige van die kandidaten (uitgedrukt in eigen woorden van vier jaar later) helemaal geen essentiële betekenissen, maar alleen modes van het moment die (goed voorbeeld) "progressief-conservatief" alleen maar op dat moment links van die "links-rechts" tegenstelling laten vallen.

In feite denk ik nu, nadat het onderwerp me vier jaar lang wel eens voor de geest kwam, dat het meest essentiële onderdeel zit in de "gelijkheid-ongelijkheid" dualiteit. Dat wil zeggen, welk aspect van "links" je ook bekijkt, je zal het haast altijd kunnen terugbrengen in termen van gelijkheid, in de zin dat gelijkheid voor links een doel op zich is. Daarmee hoeft dan niet gezegd te zijn dat ongelijkheid voor "rechts" een doel op zich is. Het is waar dat sommige "conservatieve" en "autoritaire" strekkingen die zich onder de noemer "rechts" verzamelen wel bepaalde vormen van ongelijkheid als doel op zich zien, meestal verstopt in het eufemisme dat ze "iedereen gelijk behandelen door ze hun correcte plaats in het geheel te bezorgen" (en het resultaat is dat vrouwen aan de haard horen). Het is echter ook waar dat mijn soort rechts alleen maar van ongelijkheid geen prioriteit maakt. En "geen prioriteit" is nu eenmaal nog iets heel anders dan "een doel op zich".

Mijn soort rechts plaatst dan weer bepaalde vormen van vooruitgang zeer hoog in de hiërarchie. Als ik mezelf bezig zie op het internet, dan zie ik dat dat gewoonlijk gereduceerd wordt tot niets meer dan materiële welvaart. Dat is ongetwijfeld mee het gevolg van de manier waarop discussies nu eenmaal verlopen, en verder dat andere aspecten veel moeilijker uit te drukken zijn, laat staan meetbaar, en dus zal dat allemaal wel wat eenzijdig klinken. Maar zelfs in dat beeld, denk ik, dat de mensheid (Homo sapiens sapiens) ongeveer 100,000 jaar bestaat. Verder dat de eerste beschavingen ongeveer 6000 jaar geleden zijn ontstaan (3). En tenslotte denk ik dat de mensheid met en sinds de Industriële Revolutie begon weg te lopen uit het armoede-evenwicht. Ruwweg: het begon in Engeland, noem het 300 jaar geleden. 200 jaar geleden was er nog altijd geen enkel land ter wereld waar de levensverwachting bij geboorte hoger was dan 40 jaar. En vandaag is er geen enkel land waar dat cijfer lager is dan 40 jaar! Dat wil zeggen dat "de mensheid" sinds die 300 jaar druk bezig is met "weglopen uit het armoede-evenwicht". En 300 jaar, dat is 0.30% van de tijd die verstreken is op die 100,000 jaar dat we bestaan. Of ook: als we die hele periode sinds het ontstaan van de mens beschouwen als een dag van 24 uur, dan was er vier minuten (!) geleden geen enkel land ter wereld waar de levensverwachting bij geboorte hoger was dan 40 jaar. En ergens op die vier minuten, nadat er een dag van 24 uur is verlopen, is er geen enkel land meer waar dat cijfer lager is dan 40 jaar.

Kijk, het had van mij nog meer gelijktijdig mogen gaan, maar je moet je toch durven afvragen of de, toegegeven, zeer sterke huidige ongelijkheid ook werkelijk nog meer gelijktijdig had kunnen afnemen.

Hoe dan ook, ik denk dat je het vaak terugkerend "internationalisme" van links kan uitdrukken in hun geloof dat iedereen nu eenmaal gelijk is, en ook hun ideeën over "verdeling" (volgens mij heel goed te verzoenen met onze rechtse ideeën, als middel om de vrije markten te verbeteren door er meer deelnemers aan toe te voegen) of "herverdeling" (brrrrr!), en ook hun vaak terugkerende neiging tot anarchisme en vrijheidsidealen. Maar die laatste vind je even vaak terug bij de rechterkant, bijvoorbeeld ikzelf, waar we denken dat vrije individuen de beste garantie zijn dat de mensheid vooruitgang zal maken, materiëel of in andere opzichten. Het feit dat je biologische racismen (zoals je misschien al weet, in mijn ogen een op zich redelijke, maar lang weerlegde (3) en dus stilaan zwaar beschimmelde hypothese) dan weer exclusief bij rechts terugvindt kan je verklaren doordat het gewoon frontaal botst met het gelijkheidsideaal. Terwijl de rechterkant, ook het stuk dat er zich niet in terugvindt, het vaak niet belangrijk genoeg vindt.

Op dit punt geef ik meteen toe dat je al meteen voelt: het is hoe dan ook geen simpele twee-deling; er zijn veel factoren die je aan beide kanten kan terugvinden. Ook ben ik er niet in geslaagd voor de rechterkant een soort absoluut ideaal in te vullen waar dat voor de linkerkant "gelijkheid" was. Ik besef ook dat er vaak pogingen gebeuren om met meerdere dimensies te werken, waar je inderdaad een veel genuanceerder beeld mee verkrijgt. Het gaat me er alleen om dat "links" en "rechts" wel degelijk betekenisvolle, bruikbare begrippen zijn, waarmee je op een niet al te ambitieus niveau (bijvoorbeeld, waar je het weliswaar serieus meent, maar tegelijk beseft dat het allemaal speels blijft) echt wel iets mee kan uitdrukken.

-----------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2008/01/was-hitler-links.html Daar horen ook een hoop kritische commentaren bij, en in antwoord daarop:
http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2008/10/waren-karl-popper-en-friedrich-hayek.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2008/02/nog-over-links-en-rechts.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2006/05/het-zevende-millennium.html
(4) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2007/01/racisme-misdrijf-opinie-of-theorie.html

Hop, 't is weer van dattum

"Banken hebben het nog steeds niet begrepen" kopt de Tijd op haar site (1).Twee economisten hebben een boek over de crisis gepubliceerd (goed initiatief, daar niet van, we zullen nog veel werk hebben om het allemaal te begrijpen), en in het bijhorende artikel vernemen we:

"Om hun kapitaal toch maar niet te moeten verhogen, proberen banken risico's zoveel mogelijk af te bouwen door ze te effectiseren en door te schuiven naar de Europese Centrale Bank (ECB) als onderpand voor kredieten. Daardoor dalen de activa van de bank wel, wat betekent dat de overheid meer geld op tafel zal moeten leggen om de deposito's te garanderen als het misloopt. Dat verzwakt natuurlijk de financiële stabiliteit van het systeem."

En dat, nota bene, onder de titel dat de banken "het" nog steeds (sic) niet begrepen hebben".

Maarreh, jongens, als ik dat zo lees van "om hun kapitaal toch maar niet te moeten verhogen", dan klinkt dat echt alsof de bankiers daar in rokerige achterkamertjes zitten te bedisselen hoe ze de tsunami aan kapitaal die op hen afkomt kunnen omzeilen. Alleen, er bestaat zoiets als beurskoersen. Onder andere op de site van de Tijd zelf kan je heel gemakkelijk de koersen waaraan mensen bankkapitaal willen kopen vergelijken met de koersen waaraan ze dat voor de crisis willen doen. Eens proberen...(lees: voor, en niet na, je je mond over het onderwerp open trekt)?

(Dat proberen heeft dus enkele muiskliks gekost...)

Wat denk je zelf? Zien de koersen er uit alsof de bankiers werkelijk niet weten hoe ze "toch maar" kunnen vermijden dat ze hun kapitaal moeten verhogen? Of ziet dat er eerder uit alsof de vraag naar bankkapitaal zich ergens op het niveau van de vraag naar radioactief afval en cholerabacillen bevindt?

Dus, misschien, heel misschien, voelen banken zich wel verplicht om met dat "effectiseren" zoveel bij de ECB aan te kloppen... omdat de vraag naar bankkapitaal zich ergens op het niveau van de vraag naar radioactief afval en cholerabacillen bevindt? En misschien verhoogt dat allemaal wel de druk op de financiële stabiliteit, maar is het alternatief meteen het totale ineenstorten van de financiële stabiliteit?

Ja, de overheid heeft heel zwaar moeten tillen om "ons" (heb ik al gedisclaimed dat ik zelf een bankbediende ben?) overeind te houden. Ik ken werkelijk niemand in mijn wereldje die dat ontkent of die zich woedend beklaagt over de torenhoge boetes en kosten die ons daarvoor over het hoofd hangen. En de vraag hoe dat allemaal zomaar is kunnen gebeuren: ga je gang! Stel die vraag! Luider, absoluut!

Alleen, doe dat dan ook. Nu klinkt het, weer eens (2), als het debiteren van de zeer platte cliché's waarmee je in de krant komt omdat iedereen nu eenmaal een variant op "het is de schuld van de banken" wil horen, maar waarmee je het debat alleen maar saboteert.

Want geloof me, ook in de banken zijn er veel mensen die graag willen weten hoe dat allemaal is kunnen gebeuren. Maar hoeveel er ons ook ontsnapt is, er zijn toch ook een paar dingen die wij wel weten over dat  wereldje van ons; bijvoorbeeld dat de vraag naar bankkapitaal zich ergens op het niveau van de vraag naar radioactief afval en cholerabacillen bevindt.

En als de mensen die zich luidkeels over ons komen uitspreken zelfs dat niet weten, ja, dan komt al snel het punt waarop het allemaal al niet meer hoeft ("het debat alleen maar saboteert").

Nog een disclaimer; ik erken dat ik absoluut niet weet wat er in het boek staat, en dat mijn kritiek mogelijk integraal op de rekening van een zeer zwak krantenartikel hoort.

-------------------------------------
(1) http://www.tijd.be/nieuws/politiek_economie_economie/Banken_hebben_het_nog_steeds_niet_begrepen.9250597-3148.art
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/09/bankieren-moet-terug-saai-worden.html

Obama leek heel erg afwezig

Veel te weinig tijd, natuurlijk, om die verkiezingsdebatten ook nog te volgen, maar deze morgen heb ik ergens op een Youtuubje geklikt en ik ben met het geluid uit eens over de film gegleden... En inderdaad, het is zoals de kranten en internetsites schrijven. Obama zag er vermoeid uit, en bij tijden ongeïnteresseerd. Een enkel moment zelfs grimmig, en op een ander moment zat hij daar met een gezicht van "manmanman, waar jij je allemaal mee bezig houdt". Veel ongeloof dus bij het publiek, de Republiekeinen die hun geluk niet konden geloven, en de Democraten: analoog.

Ineens viel me in: het juiste woord is "afwezig". Obama was afwezig. Het leek wel alsof Romney tegenstander een lege stoel was! Het interesseerde hem niet. En wij, die er nu eenmaal niet bij zijn, kunnen alleen maar raden wat er aan de hand was. Sloeg uitgerekend gisteren één van die verkoudheden/griepaanvallen toe, zoals die je nu eenmaal af en toe helemaal lam kunnen leggen? Gaf het president-zijn hem zoveel werk dat hij zich om relatieve onbenulligheden als de debatten van een verkiezingscampagne niet echt had kunnen bekommeren? (In dat geval mag er morgen wel minstens een nieuw "Osama is dood" kaliber verhaal in de krant staan.) Of was het misschien gewoon een kwestie van een groot ego; de president die zich maar amper verwaardigde het gepeupel te woord te staan?

Het zal allemaal wel niet erg veel verschil maken. Denk aan 2004! Debatten maken in feite maar heel weinig verschil!

Maar het kwam heel slecht over.

Het zal mijn laatste Lecarré geweest zijn

Aangezien ik de hele tijd maar boeken van Alan Furst (1) zit te lezen, en aangezien ik toch ook eens wil afwisselen (als er nog iemand goede ideeën heeft?) en aangezien ik verschillende boeken van John Lecarré echt fantastisch heb gevonden (maar sommige ook dood en doodsaai) en aangezien iemand me vertelde dat zijn Looking Glass War een heel mooi geval van "de lezer op het verkeerde been zetten" was (zoals ik dat ik in The Spy who came in from the Cold zo geweldig vond; om van Tinker Tailor (2) maar te zwijgen)...

(...waar zat ik...?)

...aangezien dus (dat allemaal samen), heb ik maar eens die Looking Glass War gekocht. En daarstraks, juist toen de Kindle me vertelde dat ik 26% van het boek had gelezen, heb ik die dodelijke vraag voelen opkomen: waarom zit ik dit eigenlijk te lezen?

Het is een ontzettend deprimerende enscenering. Het "departement" is in zijn laatste stadia van verval gekomen, de hoofdpersonages zijn dwazen die zich in hun trots te goed voelen om de hulp van George Smiley en de zijnen in te roepen, zelfs als de raadgevingen die ze krijgen zich zo overduidelijk op het niveau van kleuters bevinden, en politiek gekonkel is het enige wat ze nog een beetje kunnen. Bovendien hebben ze allemaal problemen met hun vrouw, of hun kinderen, of allebei tegelijk, en de enige echtgenote die nog iets om haar man schijnt te geven is de weduwe die te horen krijgt dat die gesneuveld is - terwijl "the child vanuit een hoekje zat toe te kijken".

Dus waarom zit ik zoiets te lezen?

Ik heb dat wel vaker bij Lecarré, vaker wel dan niet, eigenlijk. Een paar boeken die ik in de rest van mijn leven (aangenomen dat ik vlot de honderd haal) nog wel verschillende keren volop genietend zal herlezen, en nog veel meer die je van mij best fantastisch mag vinden, maar ikzelf vind het telefoonboek beter.

Vandaar dat ik nu denk dat het potentieel is uitgeput. Ik denk dat ik maar "not interested" zal ingeven in mijn Amazon recommendations waar Lecarré geregeld uitkomt, en hopen dat er binnenkort weer goede science fiction (Banks zou weer op het punt staan een "Culture" turf te publiceren) en dergelijke verschijnt. Heeft iemand voorstellen? Ik ken haast niets van thrillers (3), maar ik heb het gevoel dat ik daar veel plezier aan zou beleven: voorstellen? Ik bedoel geen "politie"; alle sympathie, hoor, maar het thema van de inspecteur die de moord oplost, ik weet het niet, het is alsof ik het in zwart-wit moet lezen, bij mij "pakt" het niet.

Maar John Lecarré - jammer van de tien euro of zo, maar ik kan zoiets niet op de Kindle zien staan. Ik smijt het er weer af, en zou zeggen, als je ongeveer mijn smaak denkt te hebben, laat die Looking Glass War dan maar zo. "Niet helemaal kunnen uitlezen"; ik veronderstel dat dat nul sterren zijn op mijn schaal van kwotering (4)?

Als troost heb ik dan maar gewoon de volgende Alan Furst gekocht. Maar als er iemand nog ideeën heeft...?


-------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/09/night-soldiers-alan-furst.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/08/alan-furst.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2010/11/tinker-tailor-soldier-spy.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/06/ik-heb-een-thriller-gelezen.html
(4) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2006/03/kwotering.html

Weer een vakbonder in de moderne wereld terecht gekomen!

De Standaard laat meneer de vakbondsman Digneffe aan het woord, die laat weten dat de treinreizigers, die hij weer eens gaat gijzelen, zelf de egoisten zijn (1). En meneer de vakbondsman is ontevreden! In het bijzonder verbaast meneer de vakbondsman zich over de vele haatmails die hij nu krijgt, en waarvan "hij ziek wordt". Waar is dat mail-adres, waar? Want ja, hij verwijdert ze wel weer allemaal, maar misschien, heel misschien, kunnen we ooit eens in deze zéér dikke koppen doen doordringen, bijvoorbeeld aan de hand van het aantal mails dat hij moet verwijderen, dat er nog veel meer mensen zijn die ergens ziek van worden? Van iets dat begint met een "V"... dan een "A"... dan een "K"... en dan nu misschien, bijvoorbeeld, een "B"...?

En het eindigt op -ONDEN.

Hoe dan, het is een knaller van een déjà vue. Want het is niet de eerste keer dat een vakbonder moet ontdekken dat hij in de 21ste eeuw leeft! Herinner je je nog meneer Kennes (2), die goed gewend aan de cocon van zijn geïsoleerde wereldje werkelijk dacht dat hij "genoeg volk achter zich had staan"? En die vervolgens ziedend van verongelijktheid moest ontdekken dat niet langer hij en hij alleen een stem en een microfoon had, maar nu moest meemaken dat al die mensen die van het internet een eigen stem hadden gekregen, zomaar dierven...

... tegen spreken!

Hijg!

De krantenkoppen waren te klein en de vakbondskoppen duizelen er nog van. In feite valt me op dat ik het nog altijd niet beter kan zeggen dan ik destijds gedaan heb, dus, hier gaan we:

"Ja, want nu is er ineens het internet, en er zijn blogs, en er is Twitter, en als meneer Kennes zijn toverspreuken die vroeger zo goed werkten uitspreekt, dan zit niet iedereen vol ontzag te luisteren, maar dan stijgt een hoongelach op om het te horen tot de andere kant van het zonnestelsel. "U spreekt niet voor ons, meneer Kennes, dat doen wij zelf wel".

Ja, meneer Kennes, democratie is mooi, maar in uw geval duidelijk alleen maar als u het bent die aan het woord komt. Vandaag, meneer Kennes, leeft u in een wereld waarin andere mensen ook aan het woord kunnen komen. U zal dus, wéér eens, al die pendelaars gijzelen? Ik verneem dat er wel kans bestaat dat uw knokploegen zullen verhinderen dat de echt werkende mens die na al die ellende toch op het werk aankomt ook nog binnen raakt? En u bent boos omdat die echt werkende mens dat maar de pueriele geweldopstoot vindt van iemand die zijn zin niet krijgt?

Wel, meneer Kennes, dan bent u maar eens boos. (...)"

En dus is het nu tijd om meneer Digneffe in de moderne tijden te verwelkomen. Meneer Digneffe "wordt ziek" van al die haatmails. Meneer Digneffe wordt ziek van het feit dat al die mensen die hij, wéér eens, gaat gijzelen, durven protesteren.

Ik wens hem van harte een zeer langzaam herstel.

------------------------------------------
(1) http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DMF20120929_00316307
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/01/meneer-de-vakbondsman-is-boos.html

Night Soldiers (Alan Furst)

Na al dat enthousiasme over Fursts boek Dark Star (1) heb ik ook zijn eerste boek uit dat universum (West Europa, late jaren dertig van de twintigste eeuw) geprobeerd, Night Soldiers. Ik vond het een heel, heel goed boek, nee, ik vond het een geweldig boek. Ja, ik geef het vijf sterren op mijn schaal van kwotering (2). Ik geef het toe, ergens in de buurt van de grens met het onmogelijke bestaat nog een heel kleine probabiliteit dat je het leest, het niet goed vindt en toch een fatsoenlijk mens bent. Dus misschien is het alleen maar een daverende vierster. Maar ik vond het zo goed dat ik het toch maar tevreden nagenietend zuchtend vijf sterren meegeef.

De hoofdfiguur is Khristo, een boerenzoon uit een oord waar "the middle of nowhere" de plaats zou zijn waar zij hun belangrijke inkopen gaan doen. Ergens in Bulgarije, bij de Donau, in een wereld die me deed denken aan Don Camillo en Peppone, maar dan zonder, echt helemaal zonder, die kameraadschappelijke menselijkheid die onder de politieke oppervlakte alle deelnemers beheerst. Hier is het dodelijke ernst wanneer fascisten en communisten strijden om de gunst van de bevolking, hier worden mensen doodgetrapt en families uit elkaar gerukt.

Dus Khristo moet op de loop en komt in de enthousiast wachtende armen van de NKVD terecht, de latere KGB. Nu krijg je hoe de tegenstanders van de helden uit John Lecarré's boeken worden gerecruteerd en opgeleid! En hé, het zijn wel vaker eenvoudige boerenzonen die hun familie definitief kwijt zijn en dus alleen mekaar hebben, en die even verward als jij en ik zouden zijn in die politieke intriges en wereld van zuiveringen terechtkomen, en oefeningen door de straten van Moskou of in speciale trainingskampen uitvoeren.

En dan gaat Khristo als NKVD agent naar het Spanje waar Franco de Republiekeinen bevecht, en vanaf daar lukte het Furst om hem echt een figuur te maken waar je mee meevoelt en meeleeft. Bijvoorbeeld wanneer hij, als loyale soldaat van zijn regime, een familie Spaanse Aristocraten in de handen van de Communisten helpt spelen en de vreselijke weerzin voelt bij het zien van mensen "die nog executeren met de garrotte". Intussen maak je natuurlijk een hoop dingen mee uit de wereld van de "tradecraft" van spionnen; de dekmantels, de clandestiene contacten, kortom, de reden waarom je dit genre leest.

Maar het punt is nu juist dat het verhaal dit genre zo ongelofelijk overstijgt. Na een tijd valt ook Khristo in ongenade en als hij op de vlucht gaat komt hij terecht in Parijs. Als ober! Zoals zovele vluchtelingen die als wrakhout de wegen van Europa verstoppen komt hij in een klein appartementje terecht en heeft een job waarbij hij glazen champagne uitschenkt en zalm fileert, en na een tijd ook nog een lief, en vergeten raken al die tijden van geheime agenten en "brievenbussen", en het enige wat Khristo wil is zijn nieuw leven en met rust gelaten worden. En natuurlijk valt al snel iemand op dat hij alle dagen een andere weg naar zijn appartementje neemt en een paar andere kleinigheden die verraden dat hij een verleden heeft - maar meer dan terloops laat hij zich niet terug in dat wereldje trekken.

Het ongelofelijke is de manier waarop Furst met een enkel zinnetje de atmosfeer van dat Parijs van de naderende oorlog weet op te roepen! En dan komen de Duitsers en Khristo verstopt eens te meer samen met de andere vluchtelingen de wegen van Europa. En nu laat zijn achtergrond als Bulgaar hem toe te bedenken dat dat alleen al de Duitse opmars goed uitkomt, want "de tanks zullen niet over hun eigen bevolking willen rijden; tenminste niet in dit deel van Europa": wéér dat ene zinnetje dat een wereld aan achtergronden en verschillende behandelingen van verschillende bevolkingen oproept.

Het punt is dat Khristo in verhouding maar zelden spion is en heel vaak mens, met zijn eigen verwachtingen en dromen op ons soort niveau, maar helaas in een veel minder begripsvolle wereld. Dus als hij in het verzet terechtkomt, dan zit je een WO II roman te lezen, eerder dan een spionageroman, en als Khristo er tegelijk een beetje zoals de andere beginnende verzetslieden bijloopt, maar tegelijk af en toe verdomd goed uit de hoek kan komen: dan geeft zijn achtergrond alleen maar opnieuw dat enorme extra perspectief aan het verhaal.

Het is een eerder lang boek, dat eerste uit dat universum, en dus beslaat het heel de oorlog, en maken we mee dat Khristo ook nog eens door de terugtrekkende Duitse en oprukkende Russische linies glipt, door dat kapotgeschoten West en Oost Europa van 1945, op weg naar zijn eigen bakermat en vandaar toch weer verder naar heel andere horizonten... En op het einde had ik er werkelijk moeite mee dat ik Khristo, de Russische spion die niet mocht laten merken dat een hart had en die liever ober was gebleven, weer vaarwel moest wensen. Geef mij toch maar vijf sterren.

-------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2012/08/alan-furst.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2006/03/kwotering.html

Obama loopt uit

Ik heb me echt zitten afvragen of ik niet, zoals enkele weken geleden aangekondigd, moet erkennen dat ik dit deel van de campagne fout voor had. Als binnen enkele weken Obama zou winnen met dik 300 kiesmannen, terwijl hij er met 270 komt, dan is het nog lang geen landslide, maar dan is het toch ook geen "spannende strijd" meer? En als het plaatje van vandaag op die manier bevestigd wordt, en daarmee ook het plaatje sinds een maand - wel, dan heb ik Romney overschat. En hoewel dat niet bepaald een uitschuiver was zoals destijds met "het is nog veel te vroeg voor Obama", dan had ik dit stuk van de campagne mis.

Misschien ben ik alleen maar aan het spartelen als ik me herinner dat ik vorige keer ook een paar keer iets schreef als "ik kan mijn ogen niet geloven", waarna ik het toch maar geloofde en het alsnog niet waar bleek. Misschien zijn er wel een paar overdreven zware korte termijn factoren aan het werk, en zien we binnenkort dat het wel degelijk de nek aan nek race is die al die "binnen de foutmarge" polls veronderstelden. Maar in dat geval moet je stilaan veronderstellen dat er een heel dramatische ommekeer op komst is, en zeg nu zelf, dat is iets wat zelfs de meest geavanceerde analysten, lichtjaren voorop op mijn niveau, niet eens proberen te voorspellen?

Maar ik heb iets beters. Zeg nu zelf, je zou er toch niet je hoofd op verwedden dat Obama wint, wel? Dus beeld je nu al die schampere artikelen in over hoe Romney al afgeschreven was, tussen de verkiezing en de dag dat hij de eed aflegt. Het feit dat je je dat kan inbeelden zegt iets heel belangrijks: als dat gebeurt, dan kan je toch alleen maar bevestigen dat we de hele tijd in "een spannende strijd" hebben gezet? En dat ik daarvan de uitslag verkeerd voorspel: hé, 't is maar een worp met een dobbelsteen, hoor.

Dus nee, ik geef dit stuk nog niet toe, en ik denk niet dat dat maar gespartel is. Maar laat ik me nu omgekeerd even inbeelden dat het toch mis was; en dat Obama weer wint met dik boven de 300 kiesmannen (zoals de Electoral Vote site de hele tijd voorspelt). Ineens valt me op dat er in mijn voorspelling ("het wordt een spannende strijd") toch een stevige contradictie zit. Die contradictie bestaat er enerzijds in dat ik denk dat de economie voor de herkiezing van een president heel slecht zit. Anderzijds denk ik tegelijk, en dit op het niveau van 1 + 1 = 2, dat geen zinnig mens Obama kan verwijten een economie te erven die al sinds 18 maanden voor hij aan de macht kwam in vrije val zat. Dus het volstaat dat een voldoende aantal kiezers bij de zinnige mensen hoort, en ik kan me voorstellen waarom ik "dit deel van de campagne verkeerd gezien" kan hebben.

Maar dat is allemaal nog heel voorbarig. Nog ruim een maand - en er kunnen best nog heel wat verrassingen gebeuren.

Het Connectieprobleem

Het gebeurt wel eens, zowel IRL als op het internet, dat mensen me uitdrukkingen als “nu heb ik het eindelijk gesnapt” toewerpen: voor mij één van de grote complimenten. Als het gaat over financiële markten heb ik het vaak gehad, ook op het blog (1). En natuurlijk was er de tekst over “natuurlijke selectie” (2), oorspronkelijk geplaatst als commentaar bij LVB, die ik enkele keren op allerlei plaatsen op het internet heb teruggevonden voor ik hem zelf maar als blogpost recupereerde. En hier is er nog één die misschien minder bijval heeft gezien, maar die nog het kortst laat zien waar ik het over wil hebben (3). Namelijk wil ik het hebben over het “connectieprobleem”.

Het probleem is het volgende. Het overkomt me vaak dat één of ander onderwerp duidelijk zeer interessant is, maar tegelijk volstrekt ontoegankelijk lijkt. In een deel van de gevallen ligt dat aan het feit dat het gewoon te moeilijk is. Maar in een ander deel van de gevallen komt het omdat de manier waarop je ermee in contact komt volstaat om elk fatsoenlijk mens huilend naar zijn moeder te sturen. Dat is tot mijn spijt de manier waarop het onderwijs uit mijn scholierentijd het aanpakte – ik kan maar hopen dat de mensheid sindsdien vorderingen heeft gemaakt. Je krijgt een uiteenzetting die helemaal geen bruggen slaat tussen het onderwerp en wat gewone mensen er over willen weten. Je krijgt integendeel een opeenstapeling van technisch jargon, of feitjes, of verhakkelde uiteenzettingen van mensen die de essentie niet van de details kunnen onderscheiden, en al gauw haak je af. En omdat iedereen rond jou ook afhaakt denk je dat het onderwerp niet voor gewone mensen is weggelegd.

Als je de frustratie in de bovenstaande zinnen voelt, weet je ook waarom ik altijd zo gelukkig ben met die uitroepen van “nu begrijp ik het eindelijk”. Ik ben niet de enige die vaak op zoek is naar “connectie” met die onderwerpen, en soms lukt het om bruggen te leggen die mensen kunnen oversteken. Het kan dus.

Er zijn veel onderwerpen waarin ik zelf behoefte heb aan meer connectie. Soms beschrijf ik ze op het blog, en af en toe komt er input die maakt dat ik die connectie ook vindt. De mooiste had te maken met entropie (4) (daar denk ik nog altijd vaak aan terug), maar ook over priemgetallen heb ik schitterende input gekregen (5). Zelfs al zitten we dan bij een onderwerp dat (altijd voor mezelf sprekend, natuurlijk) te moeilijk is.

Wat ik probeer te illustreren is het belang van het “connectieprobleem”. Er bestaat een grote behoefte aan connecties die toelaten toch een béétje inzicht te verwerven in de onderwerpen waar ik het net over had, en vanzelfsprekend in een hoop andere onderwerpen. Bij het begin van dit blog had ik het wel eens over “dingen die iedereen zou moeten weten”. Dat waren maar in amper de helft van de gevallen onderwerpen waar ik zelf een bruggetje probeerde te bouwen – de rest ging boven mijn pet. Maar het zijn wel vaak onderwerpen die van groot belang zijn wanneer we, bijvoorbeeld, deelnemen aan verkiezingen. Het maakt een heel verschil voor je kiesgedrag als je gelooft  dat “het kapitalisme de oorzaak is van de armoede van de wereld”. Of wanneer het gaat om de vraag hoe je belastinggeld omzet in onderwijs of wetenschappelijk onderzoek... het zou helpen als de kiezers wisten wat ‘natuurlijke selectie’ (2) betekent.

Om deze theoretische en praktische redenen denk ik dat het “connectieprobleem” veel belangrijker is dan we meestal denken. Zolang we er niet in slagen om de basisprincipes van een hoop onderwerpen duidelijk uiteen te zetten kan elke clown met een agenda – politiek of religieus of wat dan ook – zijn boodschap verkondigen, en op het einde wint niet hij die de beste ideeën heeft, maar wel hij die ze het luidste uitschreeuwt.

(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/12/de-rode-plein-swap.html

(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/05/nogmaals-natuurlijke-selectie.html

(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/11/een-paar-nullen-meer-of-minder.html

(4) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/08/entropie-tussen-vereenvoudiging-en.html

(5) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/04/priemgetallen-en-euclides.html