Ierland: de schuld van de overheid, of de schuld van de markt?

Wegens een hoop poespas te doen heb ik een dagje vakantie genomen, en nu ik (in tegenstelling tot de verwachting) niet uren in de rij heb gestaan volgt hier een teken van leven.

Het begint ermee dat Geert Noels op zijn blog enkele opmerkingen plaatst over de aanpak van de crisis door Ierland. Nu had ik daarover een bedenking die overigens verder gaat dan het oorspronkelijke punt, maar goed: zelf zou ik het iemand zeker niet kwalijk nemen als hij een randbemerking plaatst zodat er ineens er een hele draad op mijn blog staat.

Al was het maar ter registratie plaats ik hier die eerste opmerking van mezelf opnieuw, maar wie wil weten hoe het verder gaat verwijs ik naar Geerts Econoshock:

http://www.econoshock.be/2009/de-ierse-route/

Mijn eigen postje ging als volgt:

"Wat ik over “Ierland en de crisis” wel eens zou willen weten is het volgende.

We hebben lange tijd vernomen dat het Ierse mirakel het gevolg was van een bepaald soort liberale politiek: terugdringen van overheidsingrepen, vrij ondernemersschap enzovoort.

Op dit punt wil ik er wel op wijzen: iedereen kan van mij op het internet een tienjarig spoor terugvinden, waarin ik de voordelen van vrije markten bezing, (vaak bitsige) discussies met (”tegen”) communisten voer, relatief recent luid juichend Friedrich Hayek ontdek, enzovoort. Alleen vond ik, puur intuïtief, dat het verband tussen het Iers mirakel en het liberaal beleid nogal gemakkelijk getrokken werd.

Dus als we nu vaak vernemen dat de overheid de schuld is van de bankencrisis, en verder dat Ierland zwaar getroffen is door de bankencrisis, en verder dat Ierland staat waar het staat dank zij het liberaal beleid… dan lijkt me dat er enkele stukjes van mijn puzzel ontbreken.

Ikzelf zou het “vrije markt” denken willen versterken. Ik heb het altijd erg zwak gevonden om het telkens weer zonder veel kritisch denken aan successen te koppelen. Volgens mij is het een goed moment om na te denken over de beperkingen van het model. Veel zullen we niet bereiken door steeds krampachtiger verhalen te vertellen over hoe “we” toch gelijk hadden. Om te leren van tekortkomingen moet je natuurlijk wel eerst je tekortkomingen kunnen inzien."

Iedereen die denkt er iets zinnigs over te kunnen zeggen wil ik signaleren dat er op Geerts blog veel meer mensen het zullen zien dan hier. A bon entendeur...

Afgaan op het uiterlijk

Het verhaal heeft nu al uitgebreid zowat elke nieuwssite gehaald die je maar kan indenken, maar ik kan het niet nalaten het ook te vertellen. Voor het geval je niet in sprookjes gelooft: je kan het live filmpje hier zien:

http://www.youtube.com/watch?v=9z0h1NNk1Ik&feature=bz302

Maar hier is het verhaal in mensentaal. Het is een tv-programma waarin "talent" zichzelf komt voorstellen aan een professionele jury. Nu heeft iedereen wel eens een dergelijk programma gezien, en hoewel je af en toe verbaasd bent over sommige amateurs allemaal kunnen is de conclusie meestal toch eerder een zuchtend "er loopt wat rond...". Wat ze niet belet allemaal te vinden dat ze heel erg goed zijn; anders deden ze immers niet eens mee.

Dus het zoveelste speciment wandelt, of beter gezegd, waggelt het podium op, en je ziet de drie juryleden denken: "hoe heette toch ook weer dat uitgestorven zoogdier, ze leken ook op olifanten en ze waren ook groter en plomper?". Maar goed, ze hebben er zo al heel veel zien passeren, en ze stellen beleefde de standaardvragen: hoe heet je, waar woon je, hoe oud ben je...

De mevrouw blijkt 47 jaar oud te zijn, en opnieuw, je ziet ze denken... Maar je moet zelf maar eens naar het filmpje kijken. Je ziet letterlijk rollende ogen, blazende monden, zo van "en hier gaan wij een hele song lang naar moeten luisteren...". En als ze op de vraag "wat is je droom" zegt "ik wil een professionele zangeres zijn" dan zit het publiek haar recht in haar gezicht uit te lachen. Maar goed, ze mag aan haar nummertje beginnen, en let vooral goed op die verbijsterde gezichten van de juryleden: "oh my God, wat hebben ze nu losgelaten?", en de man rechts die duidelijk van plan is het allemaal zéér gelaten te ondergaan.

En ze zingt haar eerste zin en weer komt dat gezicht van dat ene jurylid in beeld - terwijl jij die stem dus al een volle zin hebt gehoord - met nog altijd iets van die gelatenheid op zijn gezicht... En dan zie je die wenkbrauwen omhoog gaan, en je ziet die ogen zich opensperren, en dan springt het beeld naar de dame in het midden die nog maar pas meewarig zat te glimlachen en op wiens gezicht intussen al een uitdrukking van totale verrassing is verschenen. En haar mond valt letterlijk open! Het derde jurylid zie je pas als de tweede zin al gezongen is, en hij zit breed lachend met het nu al opgetogen klappende publiek mee te applaudisseren. De camera glijdt over dat publiek en je ziet dan al ongeveer de helft - dat zijn nog steeds diezelfde mensen die tien seconden daarvoor Het Nijlpaard nog zaten uit te lachen - uit hun stoel komen voor een staande ovatie.

Wel, je moet zelf maar eens kijken, zeker als je een beetje muziek kan smaken. Die gezichten van die jury: ongeloof, verbazing, verrassing, verrukking, en al die tijd die stem, van een soort die je toch echt maar heel af en toe te horen krijgt, en die opstijgt uit iemand waar je nooit of nooit een tweede keer naar gekeken zou hebben.

En op een paar dagen tijd is ze een wereldberoemdheid, en staat ze op sites als CNN en weet ik wat allemaal meer. Als je je ooit had afgevraagd waar dat cliché van "nooit op een uiterlijk afgaan" voor dient...

Meer bij "joden en Perzen"

Achteraf bezien was de vorige post over Perzische invloeden in het Christendom (1) veel te defensief. Wie maalt er om dat sommige mensen dat om allerlei redenen niet willen horen - willen we aan hedendaagse psychologie doen, of aan oude geschiedenis? OK, dus ik amateurde op een misplaatst moment een hoop ingebeelde psychologie: mea culpa.

Eén van de invalshoeken is intussen wel degelijk hedendaagse actualiteit. De "Perzen", dat zijn nu eenmaal de inwoners van het huidige Iran. En de "joden", die hebben een staat in het huidige Israel. En het zal lastig zijn (niet onmogelijk, maar toch lastig) twee staten te vinden die meer wederzijdse dreigementen uitwisselen dan uitgerekend Iran en Israel. En dus is het onderwerp alleen al vanuit dat standpunt uiterst boeiend. Uitgerekend de twee volkeren van die oeroude periode die tot op de dag van vandaag bestaan, en vriendschapsbanden onderhielden dat je de invloeden van de één nog herkenbaar bij de ander terugvindt, vliegen nu naar elkaars keel om de wereld voor nucleaire oorlogen te doen vrezen.

Maar hoe ze dat nu juist voor elkaar kregen is niet eens wat ik het meest "zou willen weten". Er is ook nog het aspect "oude geschiedenis" zelf. Waar stonden destijds die joden en Perzen precies in hun spirituele ontwikkeling? Wij, erfgenamen van het Christendom, bezitten uitgebreide bibliotheken over dat onderwerp, vol "experten die mekaar tegenspreken", alsook het "politiek" gemotiveerd discours waarover de "te defensieve post" het al had. Met andere woorden, we "weten" er wel erg veel over, maar het is toch altijd weer het "weten" van wat we willen "weten". Om maar een voorbeeld te noemen, Karen Armstrong vertelt in het boek waarover ik het laatst had (2) dat de joden in de periode voorafgaand aan de ballingschap nog maar tot een zeer dubieus "monotheïsme" waren gekomen. Jahweh was een soort stadsstaatsgod, zoals er in die periode en die plaats een hoop waren. De Phoenicische Baal op kop, maar ik denk wel dat ik er in een wip nog wat meer bij elkaar heb. En er is nu eenmaal een groot verschil tussen "de priesters vinden dat de andere goden niet aanbeden mogen worden" en "de priesters prediken dat de andere goden niet bestaan". Dus hoe zat dat nu precies?

Tenslotte, naast de hedendaagse actualiteit en de eruditie van de "oude geschiedenis" is er nog de dramatiek van de (noem het) demonologie. We weten allemaal (denk ik toch) dat het Christendom uitpuilt van de engelen en heiligen, en we weten veel minder (ik kan me vergissen, natuurlijk) dat daarin uitgewerkte hiërarchieën (Daar! Een woord met twéé koppeltekens: nu gij!) bestaan met "engelen" en "aartsengelen" en "machten" en "tronen" en ik vergeet er nog een hele serie.Voor zover we er iets van weten zien we dat als middeleeuwse uitvindingen - in de bijbel vinden we er alvast niet veel van terug. Maar ergens zegt iets me zeer vaag dat dat één van die Perzische invloeden is - waar of niet?

En naast de engelen en heiligen zijn er de nog veel spannender duivels en demonen! Ik weet nog dat ik me als speler van "Advanced Dungeons & Dragons" destijds bijzonder interesseerde voor figuren als Belial en consoorten - maar daar voel je al snel precies die antieke Phoenicische en Kanaänitische concurrenten van Jahweh weer opduiken. De goden van de vijandige volkeren waren natuurlijk al snel de duivels van het Uitverkoren Volk - of alweer nuance: ook dat is nu juist één van de dingen die ik graag had willen weten. Want ook daarvan heb ik me ergens laten vertellen dat je er veel Perzische invloeden in terugvindt.

Zuiver intuïtief, dus, neem ik aan dat we daar veel meer over zouden weten, als we de geschiedenis van die heel oude Perzen, nog voor die eerste dynastie van de Achaemeniden, zo'n beetje kenden, en wel vanuit cultureel-spiritueel oogpunt. En ja, ik neem ook aan dat wie een beetje zoekt ook op een wip een hele bibliografie bij elkaar heeft. Maar een bibliografie bij elkaar vinden is momenteel niet het probleem. Het probleem is in deze periode van zéér schaarse vrije tijd te weten welk onderdeel daarvan bovenaan de stapel boeken die ik aan het (her)lezen ben mag komen te liggen.

Maar ik blijf hopen.

----------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2009/04/dingen-die-graag-had-willen-weten-van.html

(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2009/02/karen-armstrong.html

En dat kan allemaal zomaar...

Luc Van Braekel laat ons een paasrapport zien dat een kind (acht jaar) van één van zijn lezers mee naar huis kreeg:

http://lvb.net/item/7286

Daar vernemen we dat de kinderen het volgende hebben geleerd:

"In de Wero-lessen werkten we rond Koning Rusttevree uit het nette en mooie land Intepedinte. Maar ook met het land van de geldwolven, het land van Koning Douwdzjoons, waar alles vervuild en vies was."

En na die sneer naar "de geldwolven van de Dow Jones" vernemen we ook nog dat "Piecegrientje" als held die geldwolven wist te overwinnen, of nog beter zelfs, "tot inkeer te brengen".

En ik moet zeggen, mijn maag gaat er even hard van keren als die van LVB. Ik moest aan iets denken waarvan ik wel weet dat het nog veel erger is - altijd voor zover het allemaal waar is, natuurlijk - maar volgens een Israeliër die bij mij een grote geloofwaardigheid heeft staan de tekstboeken van Palestijnse schoolkinderen vol formules als "één dode Israeli plus één dode Israeli is gelijk aan twee..." enzovoort. Het Belgische "schoolwerk"mag honderd keer minder bloederig zijn, maar als propagandatruc komt het uit dezelfde school. Bweikk.

Sommigen zullen zeggen - er is er tenslotte al één die dat in de commentaren van LVB ook werkelijk zegt - dat dat allemaal niet zo belangrijk is, en dat de kindjes immers toch niet weten waar het over gaat, enzovoort. Nu is dat misschien zelfs goed bedoeld, maar het blijft fout. Precies zoals LVB zegt is de kunst van de indoctrinatie nu juist om associaties te leggen waar het bewust denken er geen heeft. Zoals ook de commentator onmiddellijk zal inzien zodra hij bedenkt: als dat dan toch allemaal zonder enig effect is: waarom doen de makers dan zoveel moeite om uitgerekend niet-vertrouwde klanken als "Dow Jones" en "Greenpeace" in de geesten te sijpelen?

Minstens zo erg is dat het propaganda van het niveau "de Aarde is plat" is. Het is hier op dit blog al vaak het onderwerp geweest, dus ik herinner summier: de hele menselijke geschiedenis lang is de mensheid wanhopig arm geweest, met levensverwachtingen bij geboorte van minder dan 30 jaar, een kans van tien percent om te sterven in het kraambed, voortdurend weerloos tegen epidemieën of gewoon longontsteking, en als je tandpijn had (om van serieuze operaties te zwijgen) gedenk dan dat de verdoving uitgevonden is in de Westers kapitalistische negentiende eeuw. En sorry beste makers van dat soort programma's, maar er is maar één (1) uitzondering op die millennia durende vermorzelende armoede, en dat is het Westen van na de Industriële Revolutie.

Het zou niet de eerste keer zijn dat sommige mensen ietwat beteuterd van deze kennis op de hoogte raakten. Het zou ook niet de eerste keer zijn dat ze dan heel hard beginnen te spartelen, en dingen verklaren zoals dat er "vandaag veel meer hongersnoden zijn dan vroeger in Indië" (hetgeen ongetwijfeld de verklaring is van het feit dat de levensverwachting in Indië is gestegen van (uit het blote hoofd) 30 in 1,900 naar (ook uit het blote hoofd) 60 in 2,000). En als ze na nieuwe dosissen kennis ook nog beginnen te schelden, dan zijn alle condities vervuld, en dan zijn ze doodgewoon "dom links".

Maar eenmaal je al die dingen - en het gaat heus om zeer simpele, zeer eenvoudig aan te leren historische gebeurtenissen - wèl weet, dan zie je ook wel wat voor gevaarlijke propaganda hier achter schuilt. Ik geef toe dat ik moet rekening houden met de mogelijkheid dat die mensen gewoon niet beter weten, maar zeg nu zelf. Verwacht je dat ik onder dat motto zou goedvinden dat, bijvoorbeeld, kleuter Sarah op school krijgt opgelepeld dat de Aarde plat is, dat aderlatingen een deskundige medische praktijk zijn en dat de kindjes worden gebracht door de ooievaar? En als je dat niet verwacht, dan verwacht je toch ook niet dat ik het soort ideeën wil laten propageren die me zowat de beste garantie lijken voor een terugval naar de middeleeuwen?

En toch kan dat allemaal zomaar, en is het blijkbaar al tien jaar bezig. En over de mogelijkheid dat de makers wel degelijk goed weten wat ze allemaal aan het uitspoken zijn heb ik dan nog huiverend gezwegen...

"De crisis is bezworen"

Sinds een dikke maand zitten de aandelen weer in de lift, en in het bijzonder de bankaandelen deden het goed. Zoals altijd slingeren de beleggers tussen "hoop en euforie" aan de ene, en "dead cat bounce" (1) aan de andere kant. En nu komen er goede kwartaalresultaten uit voor Goldman Sachs, en de bankaandelen stijgen als raketten, en ik hoor iemand zeggen: "de crisis lijkt bezworen".

Uimmm... Wellll...

Nee.

Kijk, de bankaandelen, die (bij mijn weten) het zwaarst hebben afgezien, zijn gezakt van 100% naar pakweg 5% van hun pré-crisis waarde. Voor zover ze niet failliet gegaan zijn, natuurlijk, al dan niet verpakt in "overnames" door de overheid of sectorgenoten. Maar goed: die "5%". Het punt is, tenzij we een crisis aan het doormaken zijn die praktisch het einde van onze beschaving betekent, zullen er een aantal banken niet failliet gaan. Omdat niemand weet welke dat zijn, en omdat de crisis echt wel heel serieus is, zitten er in de koersen van alle banken zware faillissementsdiscounts. In dat laatste woord betekent "discount" een negatieve "premie", terwijl dat dan weer "een extra waarde" voor één of andere reden betekent. In dit geval gaat het er om dat een bank die met die balansstructuur en cash-flow enzovoort normaal X waard zou zijn, vandaag maar de helft, of zelfs een kwart van Y zal waard zijn, of erger, om de simpele reden dat we niet weten of ze niet met de rest zal meegesleurd worden.

Maar de dag dat althans de dreigende bankfaillissementen overwaaien - en ik kan nu al aankondigen dat daarmee de crisis nog lang niet "bezworen" zal zijn - kunnen al die gezonde bankwaarden wel in snel tempo terug naar X. Ik denk wel dat het mogelijk is (en ik hoop het vurig) dat we aan die beweging al bezig zijn. In dat geval zijn de stijgende bankaandelen precies wat je in dat scenario zou verwachten, en ze kunnen nog een heel eind hoger.

Maar ze komen wel van "100". En ze zijn gezakt naar "5". Dus als ze nu na overwaaien van de faillissementsdreiging terug naar een X van "10" of "15" of "20" en meer gaan gaan - dan zal dat natuurlijk heel spectaculair zijn. Maar netto zullen ze nog altijd van 100 naar (pakweg) die 20 gegaan zijn. Of voor mijn part zelfs 50.

En ik denk dat iedereen het er over eens zou zijn dat een scenario, ergens op een willekeurig moment van de laatste zes of zeven decennia, waarbij je de bankaandelen collectief zag dalen van 100 naar 20 of 50, plus een hoop faillissementen, als dikke, dikke mizerie zou beschouwd worden. Iets heel anders dan "de crisis is bezworen", eigenlijk.

Het zegt iets, nietwaar, dat iets dat naar alle redelijke maatstaven "dikke, dikke mizerie" is, en waar we nog niet eens aan toe zijn, nu al aanzien wordt als een straal hoop van het kaliber van een zoeklicht?

Nee, de ineenstorting van de beschaving zelf, iets waarvan we pas binnen jaren officiëel zullen vernemen dat we er dichter bij waren dan we ooit dierven toegeven (met veel verhalen over van angst transpirerende centrale bankiers en toppolitici: let op mijn woorden) zou best wel "al" kunnen afgewend zijn: wie weet? Maar "de crisis is bezworen"? Ik zou mijn adem niet inhouden we dààr aan toe zijn...

--------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2009/03/dead-cat-bounce.html

IPPON!

Ooit, toen ik ongeveer veertien jaar was, heb ik de edele judosport beoefend. Een heel mooie sport! Werkelijk, de manier waarop al die bewegingen waren uitgedacht, van de ene in de andere konden overvloeien, een fabuleuze techniek, en dus inzicht impliceerden... En natuurlijk de nood aan een beresterke fysieke conditie: als sport mag het er zijn.

En anders dan je nu waarschijnlijk van een boekenwurm als ikzelf zit te denken was er een onderdeel van judo waarin ik goed was. Heel, heel erg goed zelfs: vallen. Het aantal keren dat ik met een enorme zwaai door de lucht ben gezwiept en met die luide knal die je kent van tv tegen de grond ben gesmakt: het was binnen de kortste keren niet meer bij te houden. En echt waar, niet één enkele keer heb ik me daarbij noemenswaardig bezeerd. Hoe beter je tegenstander, hoe minder je je trouwens bezeert. En toen kwam onvermijdelijk de dag waarop dat maar goed was ook.

Elke club van een hoog niveau, in elke sporttak, heeft wel enkele absolute kneusjes die er lid zijn omdat het comfortabel dicht bij huis is. Zo ook judoclubs die kampioenen afleveren. In judoclubs herken je die kneusjes gemakkelijk aan het feit dat ze zo goed kunnen vallen: ze doen immers niets anders. En vaak nemen die clubs deel aan toernooien. Je stuurt dan een team van zes man naar de wedstrijd, en van die teams komt de eerste uit tegen de eerste van de tegenspeler, en je nummer twee doet hetzelfde tegen de nummer twee van de anderen, enzovoort. En zo kan je bijvoorbeeld winnen met 4 - 2 of verliezen met 0 - 6, en dan ga je wel, of juist niet door naar de volgende ronde.

De club waarvan ik lid was leverde niet minder dan vijf echte kampioenen af, allemaal precies in de relevante gewichtsklassen. Alleen voor de laagste gewichtsklasse was er niet alleen geen kampioen in de club, er was zelfs helemaal geen clublid van die klasse die ook nog de minimale kwalificaties had om aan toernooien van dat niveau deel te nemen. En inschrijven met een team met een man tekort, zelfs als dat waarschijnlijk met 4 - 1 of 5 - 0 kon winnen van om het even wie, kostte een hoop geld aan boetes. Er was dus een Probleem.

Nooit zal ik de dag vergeten waarop dat probleem ernstig besproken werd, door vijf spierballen van kerels in witte kimono's en donkere gordels, plus nog eens een coach die de grootste van allemaal was, en hoe ineens zes gezichten zich in mijn richting keerden, en er zes brede grijnzen verschenen, zoals wanneer je net de oplossing van een Probleem hebt gezien.

Om een lang verhaal kort te maken: weinig later stonden er op een judotoernooi van hoog niveau een enorme coach vergezeld van vijf beren van judoka's, plus Koen in een witte kimono en een aanzienlijk lichtergekleurde gordel. En temidden van een enorme ambiance en de nodige opwarmingen gingen we onze eerste kamp tegemoet.

En nu wil ik er nog aan toevoegen dat die dag voor mij altijd een heel mooie herinnering gebleven is. Daar temidden van al dat publiek rondlopen in je kimono, als lid van het gevreesde team uit Antwerpen, en dan in de besloten ruimtes voor de atleten (plus ikzelf) en dan weer gewoon tussen iedereen in de kantine: het had echt iets. Maar goed, al gauw kwamen we bij dat eerste gevecht.

Natuurlijk was me de tactiek, op zeer vriendelijke, joviale toon heel duidelijk gemaakt. Ons team hoopte al snel de nodige vier overwinningen op zak te hebben, zodat de kamp van de laatste deelnemer al geen enkel belang meer zou hebben. Het enige wat ik moest doen was de indruk wekken dat ik iets van judo afwist. Bijvoorbeeld: door op de juiste manier te verliezen. Iets waar ik toevallig heel erg goed in was. Verliezen in judo, dat doe je grotendeels door te vallen, en er was niemand die aan mijn manier van vallen ging zien dat ik daar alleen was als geldbesparende maatregel.

En de strijd begon. Vaak was het erg spannend, en duurden de gevechten minuten en minuten lang, en het ging van "yuko!" hier en "waza-ari" daar, en af en toe klonk ook de hoogste score. "Ippon!" roept dan de scheidsrechter luid, en het gevecht is dan en daar geëindigd. Ippon is die ene beslissende greep of worp die zo perfect is uitgevoerd dat het allemaal voorbij is. Natuurlijk duurde het dan nog vijf wedstrijden voor het aan mij was, en dus had ik toch de tijd om een tikkeltje nerveus te worden. Maar uiteindelijk stonden we 5 - 0 of 4 - 1 voor, en met kloppend hart stapte Koen de mat op, oog in oog met een menselijke beer die keek alsof hij- maar nee, we praten tenslotte over een mens, hier.

Hoe dan ook, de beer en de Koen stapten op elkaar af, bogen ritueel, grepen elkaar bij de mouw en de kraag zoals het hoort en de volgende fractie van de seconde zwaaide ik door de lucht en klapte op de meest voorbeeldige wijze tegen de mat. "IPPON!" riep de scheidsrechter met luide stem na een strijd van 1 punt 04 seconden, en we verlieten allemaal glunderend het strijdperk: geplaatst voor de volgende ronde!

Daar herhaalde het scenario zich nogal nauwkeurig, met dat verschil dat ik de mat opstapte, boog en de rituele greep aanvatte, en mezelf na 1 punt 04 seconden terugvond in wat de judosport zeer toepasselijk een "wurggreep" noemt. Zo'n wurggreep hoeft absoluut geen ernstige nadelen met zich mee te brengen, integendeel. Een beetje judoka herkent die greep natuurlijk meteen aan de gehanteerde techniek, en anders merk je het wel aan het feit dat je niet meer kan ademen. En al wat er nodig is, zoals ik met mijn judo-opleiding heel goed wist, zijn twee kleine klapjes tegen de mat, of tegen de tegenstander, waarna die tegenstander je onmiddellijk lost, en waarna de scheidsrechter met luide stem "IPPON!" roept, en wij allemaal glunderend het strijdperk konden verlaten: wéér geplaatst voor de volgende ronde!

En natuurlijk steeg de uitstekende stemming ten top toen we ook in de derde en beslissende ronde al snel vier of vijf wedstrijden voor lagen, en de laatste kamp, de mijne, enkel nog de formaliteit was waarin een lid van het nieuwe kampioenenteam nog pro forma het laatste gevecht van de dag zou aanvatten. En voor een gevulde zaal stapte Koen de tatami op, boog naar de tegenstander, stapte op hem toe, beschreef na 1 punt 04 seconden de vertrouwde brede boog door de lucht en kwam met een laatste overtuigende klap neer op de mat. "IPPON!" riep met luide stem de scheidsrechter, en glunderend nam ons team afscheid van het vechtgedeelte: een overtuigend kampioenenteam...

Nog eenmaal stonden we allemaal samen voor de zaal te wuiven. Een bekende politicus kwam de beker uitreiken, en één van ons team droeg de eer die beker in ontvangst te nemen. Vijf brede grijnzen keerden zich tot mij, vijf paar handen die allemaal samen die dag best een aardig verzamelingetje "ippons" hadden uitgedeeld duwden me naar voren ("ja, Koen", "komaan, Koen", "allez, Koen", "vooruit, Koen"...) en nog een beetje later sloot ik de dag van triomf waardig af door de kampioenenbeker in ontvangst te nemen.

In een opperbeste stemming reden we daarna allemaal samen weer naar huis. Het was een geslaagde dag geweest.

(Echt gebeurd, en vele jaren later naar best vermogen naverteld zoals ik het me herinner.)

Het was te mooi... maar was het een stomme grap?

Bladerend door de onderwerpen die me interesseren komt er een post van vroeger, over de structuur van de melkweg naar boven. En kijk nu, er staan niet minder dan acht "kwoteringen" (1) op. En nog wel over de hele waaier van mogelijkheden, van "dom" tot en met "briljant". Hoewel ik in principe [één "dom" plus één "briljant"] minder hoog schat (qua geloofwaardigheid) dan [twee keer "goed"] lijkt een complete waaier me ook iets waard. Smaken kunnen verschillen, maar blijkbaar maakt het iets los, etcetera etcetera, en ik bleef even zitten met een tevreden gevoel. Zo van "tjonge, op die oude post hebben alles bijeen acht mensen nog een score gegeven, het moet toch iets betekend hebben", je voelt het komen.

Helaas viel ik al snel uit de droom. Er stond ook een link naar een andere post over het onderwerp, en daar verscheen precies hetzelfde plaatje: acht scores, over de hele waaier aan mogelijkheden, en hoewel ze niet helemààl copieën van elkaar waren, was het eindresultaat toch zo, dat er drie keer "dom" drie keer "flauw" en ook drie keer "knap" en "briljant" stond, en verder ook vier keer "goed".

Hmmmmm... Om te geloven dat dat patroon zomaar tot stand is gekomen als resultaat van actieve lezers die doorheen de maanden over die posts zijn gestruikeld: dat is een eind voorbij het punt dat je mij met vleierij kan doen geloven. Af en toe stuit ik nog wel op andere oude posts met meerdere scores (meestal over "kleuter Sarah en peuter Thomas") en het blijft altijd deugd doen te zien dat zo'n tekst nog reacties losweekt. Maar wat me bij die melkwegposts is overkomen - ik heb er geen enkel idee van. Koen Vervloesem had er destijds nog voor gewaarschuwd: scoresystemen zijn best leuk, maar zeer kwetsbaar voor flauwe grappen makers. Iets dergelijks zal het hier ook wel zijn, zeker?

---------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2008/11/een-nieuwe-feature.html

Dingen die ik graag had willen weten: Van joden en Perzen

Snuisterend door wat oude geschiedenis kom ik bij de vergelijking terecht tussen Jezus en Mithras. Mithras was blijkbaar een Perzische godheid die op een 25ste december geboren was in een stal, geëxecuteerd werd en weer verrezen is... Soit, de tekst was alleen maar een reactie op de vergelijking, dus het fijne weet ik er niet van. De schrijver van die tekst vond het erg belangrijk te melden dat Jezus en Mithras toch wel erg verschillend waren, omdat, bijvoorbeeld, Mithras geboren was uit een rots: QED.

Maar dat er tussen verhalen verschillen zijn is natuurlijk niet verbazend. Vraag een miljoen mensen een verhaal te vertellen, en het spreekt vanzelf dat er verschillen zullen zijn. Het zijn wel degelijk overeenkomsten die ons moeten verbazen. Kennen die vertellers elkaar? Vertellen ze delen van hetzelfde verhaal? De verschillen zijn het normaal gevolg van het toevalsproces, de overeenkomsten zijn wat verklaring behoeft.

Bijvoorbeeld. Zeg dat er twee verhalen zijn, het één speelt zich af in Mechelen in AD 2,009; het ander op de planeet Zolt in het jaar 33,512 na de apotheose van de Grote Zebedebee. Maar laat nu in beide verhalen een roze teddybeer, genaamd Bonifaaz (1), en zijn bruine compagnon Barnabee voorkomen. Nu vraag je je toch af waar die overeenkomst vandaan komt? Het is dat "zoveel toeval; dat kan toch niet?" dat je op het spoor kan zetten van het feit dat, bijvoorbeeld, de vertellers broer en zus zijn, en dat tussen hun knuffels van destijds... enzovoort. Terwijl, het feit dat de ene een autobiografisch verhaal vertelt en de andere zich aan science fiction wijdt ("verschillen") je nooit op dat spoor hadden gebracht.

Waarom is dat allemaal belangrijk? Of beter, voor wie is zoiets belangrijk? Het is belangrijk wanneer je wil dat je verhaal voor waar wordt aangenomen, en dat er zoveel mogelijk zo letterlijk mogelijk in geloven, inclusief roze teddyberen, preken uit de wolken of mensen die vermoord worden en weer verrijzen. Als je wil dat de mensen geloven in het werkelijk bestaan van de roze teddybeer Bonifaaz (op de planeet Zolt in 33,512 na de apotheose van de Grote Zebedebee), dan gaan je kansen met sprongen naar beneden, wanneer de toehoorders te weten komen dat een (uitgerekend) roze teddybeer die (uitgerekend) Bonifaaz heette al voorkomt in een jeugdherinnering uit het Mechelen van 2,009 AD.

Dat is het probleem dat sommigen hebben met de overeenkomsten tussen de verhalen van Mithras en Jezus. In werkelijkheid zijn die buitengewoon interessant, bijvoorbeeld omdat ze een inzicht geven in hoe de verhalen gegroeid zijn, waar ze vandaan komen of wie er aan heeft bijgedragen. Dus begin je Mithras te vergelijken met Jezus, je krijgt de indruk dat er een hoop Perzische invloeden zitten in wat de joden daar allemaal bij elkaar hebben gespaard, en het schiet je te binnen dat het de Perzen waren die de joden hadden bevrijd, toen die zuchtten in hun ballingschap "aan de oevers van Babylon" (of zoiets).

Kan je het de leek kwalijk nemen dat hij dat minstens als een tantalizerende hypothese ziet - los van het feit dat de serieuze historici dat misschien allemaal al lang gefalsifiëerd hebben? Je ziet het voor je: de ballingen schreiden dus hete tranen aan de oevers etc etc, en daar kwam Cyrus met zijn Perzen en die liet ze gewoon naar huis gaan! En nu zouden we niet mogen vragen of de begunstigden van dat soort verlicht beleid niet meteen ook een blik op de spirituele ideeën van de bevrijders hebben geworpen, zodat het niet langer toevallig is als je later "25 december" en "de apocalyps" en engelen en weet ik veel wat nog meer in beide culturen aantreft?

Maar als je, zoals de Heilige Paulus Zelf, inziet dat zonder de verrijzenis het geloof geen voorwerp heeft - dan vestig je daar liever allemaal niet teveel de aandacht op. Of je probeert die desnoods af te leiden door snel te gaan wijzen op de verschillen: hij is geboren uit een rots. En je hoopt dat niemand in de gaten heeft dat het pas mirakuleus zou zijn als er helemaal géén verschillen waren, zodat we ons maar niet te veel over de overeenkomsten gaan verbazen.

---------------------------------
1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/04/bonifaaz.html

De mens, een dier zoals de andere

Hier volgt een citaat:

"(...) éénzelfde lot wacht mensen en dieren: beide ademen hetzelfde leven, beide sterven dezelfde dood. De mens heeft dus niets voor op het dier. Alles is ijdel. Beiden gaan naar dezelfde plaats: ze zijn voortgekomen uit stof en keren terug tot stof. En wie weet of de levensgeest van de mens omhoog gaat en die van het dier omlaag naar de aarde?"

Een mens zou er depressief van worden, of in het beste geval nihilist! Maar hoe dan ook, de vraag is of je het citaat zou kunnen plaatsen? Wie heeft dit gezegd? Bijvoorbeeld...

De Griekse filosoof Herakleitos, in de paragrafen onmiddellijk volgend en voortbordurend op zijn wereldberoemde "panta rhei" (alles is in beweging)?

De negentiende eeuwse filosoof Friedrich Nietzsche, in de inleiding tot hoofdstuk twee van zijn Also sprach Zarathustra, als verklaring waarom hij teruggreep op een zeer antieke Perzische profeet?

De Bijbel, en wel in de verzen 3, 19 - 21 van het boek Prediker?

De twintigste eeuwse psycholoog Sigmund Freud, in zijn "Het Onbehagen in de Cultuur" voor zijn pessimistische conclusie "dat de mens gelukkig zou zijn is geen onderdeel van het plan van de schepping"?

Het is de schuld van de bankiers!

Op de site van Reuters vind ik een artikel dat zich verbaast over het verschil in behandeling van de banken (die de overheid probeert te redden) en de autobedrijven (waarvan de regering Obama meer en meer lijkt te vinden dat ze maar beter failliet kunnen gaan):

http://blogs.reuters.com/great-debate/2009/04/01/one-rule-for-banks-another-for-autos/

Het artikel betreurt dat blijkbaar niet iedereen gelijk is voor de wet. En kan je je inbeelden dat dezelfde vraag hier ook al eens is verschenen, ook alweer vijf maand geleden?

http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2008/11/daar-heb-je-het-al.html

En ik vind het nog steeds: voor de werknemers, maar ook de leveranciers enzovoort is dat allemaal nagel op de kop. En dus moet je, wanneer je die toestand wil verdedigen, heel erg oppassen dat je niet terechtkomt in (zoals het artikel het noemt) "special pleading". Dat laatste heeft de vorm van "Koen pleit voor de redding van de banken maar past op de rest zijn klassieke kapitalistische moraal toe, Koen is zelf een bankbediende, ergo, niet te serieus nemen".

En juist daarom heb ik dan ook al geprobeerd om daar inderdaad redenen voor te geven, die niet afhangen van het feit dat ik inderdaad een bankbediende ben (1). Het komt er op neer dat banken (inderdaad) niet zoals de rest van de economie een sector zijn waar je wel of geen geld kan instoppen, omdat de banken als sector het geld zijn. Ik hoor vaak mensen zeggen dat "het geld toch niet in rook kan opgegaan zijn", en dat "het toch ergens moet zitten", maar dat is niet zo. Het is niet zo gemakkelijk kort uit te leggen, maar het overkop gaan van de banken komt zeer dicht in de buurt van een wereld waarin een tovenaar met zijn staf zwaait, en van het ene moment op het andere is er geen geld meer, geen rekeningen, geen kredietkaarten, geen bankautomaten, geen briefjes, geen muntjes: het - is - weg.

En good luck to us all.

Hoe dan ook, in die url's - en andere uit het groepje "financiële markten" - heb ik geprobeerd dat toch een beetje te laten zien. En eenmaal je het ook werkelijk ziet, zie je ook wat de overheden aan het doen zijn. Het is niet zo dat ze nogal willekeurig proberen één sector te redden, en de rest te laten stikken. Het is wel zo dat ze proberen te vermijden dat zomaar opeens "al het geld van de wereld" in rook opgaat. En inderdaad, naar strikt neo-liberale maatstaven moeten bedrijven die zich verbranden op blaren zitten. Dat werd in orthodoxe kringen dan ook vurig bepleit, tot het in september 2,008 met Lehman Brothers ook echt gebeurde... En bij wat er toen losbrak veranderde alles wat wij tot dat moment al een jaar als "zware crisis" beschouwden in iets dat er als een vriendelijke herfstwandeling in een verfrissende regenbui uitzag.

En dus denk ik dat de hedendaagse overheden, die in de ontwikkelde economieën natuurlijk allemaal zwaar neo-liberaal gekleurd zijn, inderdaad proberen de banken te redden, zij het met dichtgeknepen neus.

Op dat punt wil ook even verwijzen naar Paul Krugman, die zijn kritiek op de regering Obama bepaald niet gespaard heeft, en wel precies om de stank die uit de beerput opstijgt:

http://krugman.blogs.nytimes.com/2009/04/02/the-banks-versus-some-banks/

Je ziet dat ondanks alles ook Krugman niet beweert dat "de" banken failliet zijn, en dat de meesten dat zeer waarschijnlijk niet zijn. Op dat moment wordt het ontzettend belangrijk (het op zich bescheiden inzicht in) het verschil tussen "liquiditeit" en "solvabiliteit" te kennen. In combinatie met het domino-effect van (1) zie je dan dat heel de stapel solvabele banken via het liquiditeitsmechanisme door de paar insolvabele banken de put kan ingezogen worden, en we zijn weer op het punt waar "al het geld van de wereld zomaar in rook opgaat".

Maar als dat niet de schuld is van alle banken, maar wel van enkele banken, terwijl het verder afhankelijk is van de architectuur waarmee die allemaal met elkaar verweven zijn, dan zijn er (zoals vanzelf had moeten spreken) geen redenen om met dichtgeknepen neus te kijken naar de bankiers (en ik heb het nu echt niet over onschadelijke bankbedienden, maar wel over de echte bankiers) wiens instellingen niet insolvabel zijn. Dan zit je integendeel te kijken naar mensen die hun instelling ook in deze crisis op de been wisten te houden en dus, misschien, wie weet, uimmm... misschien iets goed hebben gedaan?

En als een overheid belastinggeld investeert om te maken dat die gezonde instellingen niet door het zogenaamde "systeemrisico" (wéér die architectuur die de hele groep naar de kelder kan dominoën) overkop gaan, omdat ze vrezen - best mogelijk terecht (3) - dat de problemen dan voor de economie véél zwaarder worden dan de nadelen van vergroot overheidsoptreden: dan is dat toch nog lang niet het Groot Socialistisch Complot waar ik dom rechts af en toe zie mee zwaaien? Laat staan het belonen van de "mensen die de crisis zelf veroorzaakt hebben"?

--------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2008/10/de-financile-tsunami-en-de.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2008/10/vragen-van-de-financile-filosofie-geld.html
EN: http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2008/09/domino-effect-zie-ik-nu-iets-over-het.html

(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2009/01/liquiditeit-solvabiliteit-rendabiliteit.html

(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2008/10/en-dan-nu-een-inktzwart-scenario.html

Eerste woordjes, of toch bijna.

Peuter Thomas is nu meer dan 21 maanden oud, en eindelijk begint hij zijn eerste klanken uit te brengen waarin we woordjes kunnen herkennen. OK, op "mama" na, dan. "Mama", "ja", en "op". We zijn stilaan zelfs op het punt waar we kunnen zeggen: "let your yea be yea, and your nay, nay". Zijn "nee" klinkt weliswaar meer als "nei", maar hij gebruikt het toch al correct. En "op" heeft een duidelijk dubbele betekenis. In combinatie met een wegschuivende beweging en plukken aan zijn slab betekent het dat hij genoeg heeft. Maar als hij het gebruikt terwijl hij enthousiast met zijn bordje door de lucht zwaait, dan betekent het dat hij meer wil.

En dat was de toestand van de laatste weken en maanden, hier in huize Sarah & Thomas. Nu heb ik het eens opgezocht, en hoewel ik vond (voor zover ik daar kijk op heb) dat de toenmalige peuter Sarah traag was in haar spraakontwikkeling, lijkt ze destijds dit niveau een maand eerder dan haar broer te hebben bereikt (1). Ze kon een hoop meer dan Thomas nu, toen ze een maand jonger was.

Maar goed, dit is een post om voor peuter Thomas te registreren wat ik enkele jaren geleden ook maar uit plezier over peuter Sarah schreef, maar waarover ik nu erg blij ben het terug te vinden. Dus laat het gerecordeerd (neenee, geen typefout; neologisme) zijn voor posteritie, dat peuter Thomas nu "appe" kan zeggen voor appel, en "-dààn" voor gedaan, "oe" voor koekje en "uu" voor tutje. Hij kan "dada" tegelijk met het handje zwaaien, en hij zegt "aude" voor auto. "àààà-ààààà" gebruikt hij vaak in de buurt van zijn zus, dus we denken dat hij "Sarah" bedoelt.

Toch ben ik ervan overtuigd dat het heel weinig zegt, of ze nu vroeg of laat zijn. Ik voel dat hij heel veel dingen weet en begrijpt, en dat het kunnen spreken een enorm complex geheel van kleinere bouwstenen is, die ze evenwel ook nog eens allemaal individueel moeten verwerven. En dus maak ik me sterk dat er zijn die op achttien maanden perfect "auto" kunnen zeggen, maar er misschien nog lang niet aan toe zijn het verschil te kennen tussen zijn eigen fles melk, terwijl zijn zus allemaal spannende dingen te eten krijgt. Of zoiets.

Soit. Zoals ik zei, verder dan een post om te registreren raak ik niet. Het was alweer 19.30 toen ik thuis was, en toen moesten de kindjes nog eten... Het zal wel terugkomen, één dezer, dat bloggen. Maar momenteel kan ik het gewoon niet opbrengen.

-----------------------------------------
Een update twee dagen later. Het weze ook nog vermeld ende verkondigd dat peuter Thomas (die dezer dagen werkelijk elke dag, zonder overdrijven, nieuwe klanken verwerft en nieuwe vermogens aanleert, zich voor het eerst bovenaan de trap heeft neergezet, zijn beentjes over de hoogste tree heeft geslagen, en zich glunderend, helemaal in zijn eentje, tree per tree naar beneden heeft laten glijden. Ik kan er bij zeggen dat ik hem dat van zodra hij kon rechtop zitten in mijn handen heb laten doen. Natuurlijk was dat destijds veel te vroeg, maar ik veronderstel dat na een jaar de mechaniek is ingesijpeld, en zo hebben wij ook weer een zorg minder...

En als we dan toch aan het updaten zijn is het misschien interessant te notuleren dat kleuter Sarah, toen ze een doos met puzzelstukjes had laten vallen, ter harer verdediging probeerde: "het was de zwaartekracht".

-----------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/04/peuter-twintig-maanden-stapt-en-spreekt.html

Zo'n frisse knokpartij... :-)

Ik heb vaak gelezen dat als mensen een "crisis" doormaken, ze vaak in een "primitiever" niveau terugvallen. De aanhalingstekens staan hier om aan te geven dat het nu echt wel om een miniatuur crisisje gaat dat niet in de krant zal komen, en niet om (bijvoorbeeld) mensen die in langdurige oorlogsgebieden terugvallen op de "jagers-verzamelaarseconomie". Ik krijg geen fatsoenlijke blogpost meer op het scherm, en onder het motto "als het niet vanzelf gaat, dan maar niet"... Ziedaar.

Het "primitievere niveau" is in dit geval "Usenet". De nieuwsgroepen, waarvan ik nog altijd (verschillende jaren na ze van ellende praktisch te hebben verlaten) vind dat ze een enorm potentiëel voor discussie en gedachtenwisselingen hebben, raken zo verzand in oeverloos geklets en domme ruzies, dat heel dat potentiëel verloren gaat, en het wachten blijft op de nieuwe ontwikkeling die dit deel van het internetpotentiëel zal ontsluiten.

Maar als je ook wel eens kan genieten van zo'n frisse boksmatch, puur verbaal gesproken, dan denk je er als keurige blogger wel eens met heimwee aan terug. Oh, echt waar, niet eens zo heel vaak eigenlijk, voor iemand met mijn slecht karakter, maar toch voldoende vaak om het af en toe te voelen. En ook (zoals ik vaker heb gezegd) ben ik veel beter wanneer ik in een wisselwerking zit (waar het op usenet niet aan ontbreekt) dan wanneer ik de dingen in mijn eentje moet doen (wat met een blog toch wel erg het geval is).

En dus ging ik nog eens op de groep be.politics kijken, en daar staat een draad "Hoofdstad van Eurabië".

Ha! Haha! Juist wat ik zocht, in zekere zin. De soort posts die ik hier over dat onderwerp heb neergezet garanderen dat je (het daar overvloedig aanwezige) dom rechts ongelofelijk op de achterste poten krijgt. Dus ik heb er een paar van mijn url's neergezet, en ruim voor follow-up gezorgd toen de storm op gang kwam, en sindsdien heb ik gewoon geen tijd meer om te bloggen. Maar het blijft zo dat mijn schatting is dat ik ook met meer tijd momenteel beter niet probeer veel te bloggen.

Overigens hebben mensen me vaak gevraagd waarom ik me in godsnaam bezig houd met de dingen die dom links, of rechts, of de creationisten allemaal uitkramen. En het punt is, vaak verplicht het je heel erg terug te gaan naar "de fundamentals". Zelfs in onze overgespecializeerde wereld zijn er weinig dingen die je zo vooruit doen gaan als een goed begrip van die fundamentals. Altijd voor zover je tevreden bent met amateurniveau, weliswaar.

In dit geval "leerden" we dat "er binnen 36 jaar evenveel allochtonen als autochtonen zullen zijn" (bij "ongewijzigd beleid"). Even navragen leerde ook dat er van de huidige 9.5 mio autochtonen nog een 4.4 mio gingen over zijn, en dat de huidige .45 mio allochtonen met een kleine 4.5 mio gingen zijn.

En dus was het maar een kleine berekening om te weten dat de autochtonen vanaf nu, en voor de volgende 36 jaar, met jaarlijks 2.2% zouden krimpen, en dat de allochtonen vanaf nu, en voor de volgende 36 jaar, jaarlijks met 6.5% zouden groeien.

De volgende stap is dan je af te vragen of deze impliciete voorspelling op één of andere manier in de buurt komt van reële cijfers, of van historische toestanden, of van om het even wat dat deze cijfers geloofwaardig kan maken. En zoals je onder andere kan zien door in de zoekfunctie van dit blog "Eurabië" in te geven, denk ik dat die laatste stap, om het rustig uit te drukken, moeilijk zal zijn.

Iedereen die met dezelfde zoekterm op recente conversaties op usenet terechtkomt zal merken dat dit soort dingen ook op iets, laten we zeggen, "minder rustige" toon kan uitgewisseld worden.

Hoe dan ook, er is ook haast altijd die "interessante" kern die je daar kan uithalen. Een deel van de voorspelde evolutie ligt dus aan die "krimp" die op 36 jaar de autochtone bevolking zal doen halveren. Ikzelf die me voor economische geschiedenis interesseer denk (uit het blote hoofd) te weten dat je voor dat soort "krimp" al naar de ergste crisissen uit de menselijke geschiedenis moet zoeken: de pest uit de veertiende eeuw, of het Duitsland uit de zeventiende eeuw, toen de godsdienstoorlogen woedden. Dus lijkt me dat stukje van het verhaal niet zo overtuigend. Maar ik wéét het natuurlijk niet. Het idee - tenminste, als ik probeer uit een nogal troebel water ideeën te distilleren - moet ongeveer als volgt zijn.

De Europese bevolking vergrijst. Dus zijn er relatief minder mensen die zich voortplanten, en dat doet de groeivoet dalen: een stabiliserend (laat staan dalend) aantal geboorten op een grotere bevolking = een kleinere uitkomst van een breuk. Dus, op het eerste gezicht, volstaat het toch dat er een voldoende aantal mensen de hoogbejaarde leeftijd bereikt, en het aantal sterften kan het aantal geboorten overtreffen? En dus krimpt toch de bevolking?

Kortom, op één punt van de voorspelling (er is volgens het verhaal de krimpende bevolking, en er is ook het hoge geboortencijfer van de immigrantenbevolking, en er is ook een hoog "importcijfer" van nieuwe immigranten) - die krimpende bevolking, dus - lijkt er een mogelijk contact met de realiteit te zijn. Natuurlijk, iedereen die niet eerst heeft besloten dat we bedreigd zijn door Eurabië, en dan de cijfers en argumenten daaraan aanpast, ziet een hele reeks vragen rijzen; vragen die in principe beantwoordbaar zijn.

Bijvoorbeeld: wat zijn de absolute geboorte- en sterftecijfers, en welke fractie van de bevolking maakt het netto resultaat uit? En als dat netto resultaat negatief is, hoe negatief is het dan? In mijn intuïtief beeld is minus 2.20% heel erg hoog, maar nogmaals, ik wéét dat niet. Nog een probleem is dat minus 2.20% in mijn intuïtief beeld moeilijk erg lang zal vol te houden zijn: en we praten hier over 36 jaar. Maar opnieuw, ik wéét dat niet, en dus is het misschien allemaal toch zo.

Maar dat soort dingen liggen al lang voorbij het punt waar je in dit soort usenetconversaties kan terechtkomen. Het simpele feit dat ik met de bronnen erbij opmerk dat groeicijfers als 3% wel heel erg hoog zijn in vergelijking met de realiteit, en dat er een "import" nodig is die voor landen die zelf al aan het stagneren zijn moeilijk te dragen zal zijn, maakt een geloei en gescheld los dat je op een zeer kalm blog als dit maar zelden ziet. Hoewel er in die dik drie jaar ook wel een paar voorbeelden geweest zijn.

Hoe het ook zit - en ik ben heus wel geïnteresseerd als iemand er echt iets meer over weet (en dus niet eerst van de "realiteit" van Eurabië vertrekt, en vervolgens de cijfers daaraan aanpast) - midden in deze "blogcrisis" ben ik op dat "primitiever niveau" teruggevallen, en het lijkt er op dat het nog wel even kan duren. En ik biecht het op, het is best wel eens aardig, af en toe zo'n beetje mentale krachtpatserij.

Alweer een hele mooie van Brad DeLong

Gewoon, vijf historische grafiekjes, beginnend in 1,929 en eindigend in 1,937. Op de Y-as zien we de evolutie van de industriële productie voor die periode, en voor vijf verschillende landen, Duitsland, Frankrijk, het VK, de US en Japan. Zowat de industriële top van die tijd.

http://delong.typepad.com/sdj/2009/03/lessons-from-the-great-depression-i.html

En bovendien duidt de grafiek het moment aan, ergens in die periode (die je natuurlijk meteen herkend hebt als "The Great Deperession"; de enige periode uit het tijdperk van de moderne economie die nog een beetje de vergelijking met de huidige crisis kan doorstaan), waarop die vijf landen de "gouden standaard" hebben opgegeven. Dat wil zeggen, het moment waarop de geldhoeveelheid niet langer gekoppeld was aan de hoeveelheid goud.

Te oordelen naar de kramp die sommige hedendaagse goudkevers (1) krijgen van alleen al het idee, moeten die nu (vermits ze mijn url hierboven nog niet hebben aangeklikt) verwachten dat na die verdwijning van de gouden standaard de ramp pas echt moet begonnen zijn. In werkelijkheid gebeurt precies het omgekeerde, en krijg je een 100% zuiver verband: hoe sneller ze de gouden standaard opgaven, hoe hoger in 1,937 hun industriële productie zat.

Hoe reageren we op dat soort cijfers? Stel dat we inderdaad het "verwachte" effect hadden gezien, en de curves waren gecrashed. Twijfel je hoe hard ze zouden roepen over hun groot gelijk, en "de geschiedenis leert" en vele variaties op een thema? Ik twijfel er niet aan, want ik heb verschillende voorbeelden gezien, heel recent, waarin bloggers vonden dat was "aangetoond" dat de plannen van de regering Obama niet deugen, want nadat ze werden bekend gemaakt daalde de beurs, en de dollar en steeg het goud (ik lap ze hier maar allemaal samen). Ik heb een paar url's gesaved, just in case. Het punt is, we maken mee dat de beurzen (etcetera) al mààànden crashen, en als ze eens dagje verder dalen, dan bewijst dat zomaar ineens alle vooroordelen die ze al hun hele leven hadden.

Ik heb nog geen enkele keer het omgkeerde gelezen op de dagen dat de beurzen integendeel stegen. Zou het kunnen dat er een zekere selectiviteit in de waarnemingen zit, of ben ik weeral een socialist omdat ik het durf vragen?

Laten we ons afvragen hoe serieuze mensen reageren op dat soort cijfers. Natuurlijk kunnen we iets concluderen. We kunnen concluderen dat er kennelijk niet het simplistisch soort verband bestaat tussen het opgeven van de gouden standaard en de conomische rampen die sommigen ons elke dag weer willen voorhouden. Maar voor de rest? De jaren 2,000 lijken in heel, heel weinig opzichten op de jaren dertig van de twintigste eeuw. Net zoals je uit een dollardaling vandaag echt niet je eigen groot gelijk kan afleiden, kan je uit iets dat 70 jaar geleden niet al te slechte resultaten gaf niet afleiden wat je vandaag moet doen.

Dus kan je alleen maar concluderen dat je heel voorzichtig moet zijn in deze materie. Dat heb ik ook al eens eerder gezegd. Als je beseft dat economie geen natuurkunde is, met andere woorden, dat er geen modellen bestaan die zelfs maar bij benadering de kracht hebben van (sommige) natuurkundige modellen (2), dan weet je ook dat simplismen niet volstaan. Ze volstaan natuurlijk wèl als je al wéét wat de Waarheid is, en alle tegenvoorbeelden alleen maar dienen om uit te vlooien waarom ze irrelevant zijn. Serieuze mensen herken je aan het feit dat ze ook niet te vlug in bevestigingen van hun eigen vooroordelen gaan geloven. Kandidaten?

---------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/09/goud-kevers.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2009/02/als-economie-geen-wetenschap-is.html