Voor de meeste onderwerpen uit de natuurwetenschap is dit blog meer een verslag van wat Koen er ook al van begrijpt, dan een bruikbaar overzicht van onze huidige kennis. Ik vlei mezelf wel met de gedachte dat het een beetje meer voorstelt als het over “natuurlijke selectie” gaat, maar voor de rest... Zonder pretentie!
Zo heb ik een beetje zitten herlezen in een boek van Brian Greene (1), en nu werd me iets duidelijk waar ik flagrant had overheen gelezen. Het gaat over entropie, en eigenlijk moet ik verwijzen naar de post waarin mijn vorderingen tot nu stonden beschreven (2). Iedereen kan natuurlijk papegaaien dat “gesloten systemen tenderen naar wanorde”, maar in die post ging het al een beetje verder. Als je 100 puzzelstukjes hebt, en één klein babietje, dan is de kans dat die de puzzel goed legt bijzonder klein. Er zijn immers enorm veel manieren waarop het babietje de stukjes bij elkaar kan leggen, maar er is er slechts één waarbij de puzzel goed ligt. En één gedeeld door een gigantisch getal geeft een heel klein resultaat. Zo klein dat zelfs “toeval” onvoldoende lijkt om het toch te laten gebeuren.
Kortom, we hebben hier een begrip van entropie in een puur probabilistische zin. Als je een ijsblokje ziet in een warmere vloeistof, dan durf je voospellen dat het zal smelten. Er zijn immers heel veel meer manieren waarop de watermoleculen van een ijsblokje zich kunnen vermengen met de vloeistof, dan manieren waarop ze allemaal samen blijven klitten in een kristal. Dus als je weet dat de moleculen van je glas vloeistof-plus-ijs de hele tijd willekeurig door elkaar bewegen en botsen, dan is (zonder vriestemperaturen) de kans overweldigend klein dat het water zich als kristal zal handhaven. Je kan veel beter gokken dat het babietje de 100 stukjes correct bij elkaar legt.
De entropiewet is erg belangrijk. Het laat je toe te “voorspellen”; het legt een relatie tussen heden en toekomst... Het is een inzicht waarvan ik een dik jaar geleden schreef dat het hoorde bij de “dingen die iedereen zou moeten weten”, terwijl ik helaas niet in staat ben het zelf te formuleren. Daarom ben ik blij dat Greene de uitdaging lanceert er ook eens over na te denken in de andere richting: niet naar de toekomst, maar naar het verleden toe.
Als je je inzicht in de entropie uitdrukt in termen van waarschijnlijkheid, zegt Greene, dan blijft er een groot probleem over. Stel dat je een half gesmolten blokje ziet. Je denkt dus dat het zal verder smelten op basis van die probabiliteit: en dat is ook juist. Maar wat denk je over wat er de laatste minuten mee is gebeurd? Het antwoord is: je denkt dat het nog maar kort geleden een volledig blokje ijs was, dat in de vloeistof werd gelegd, en dat is beginnen smelten tot het punt dat je nu ziet – en waarvan je verwacht dat het zal verdersmelten.
Hier is dat probleem. De kans dat er in een wereld van probabilistisch begrepen entropie een volledig ijsblokje ontstaat, is even klein als de kans dat je ijsblokje vanaf dit moment (en zonder vriestemperaturen) opnieuw herkristallizeert tot ijs. Kortom, die kans is zo onwaarschijnlijk klein, dat het even waanzinnig is dat te geloven voor het verleden, als geloven dat je blokje vanzelf weer zal kristallizeren in de toekomst. Zo klein is die kans, dat je beter kan geloven dat het half gesmolten blokje zopas “zomaar”, en “spontaan”, en “toevallig” is gekristallizeerd uit niet-vriezende vloeistofmoleculen. Dat is belachelijk onwaarschijnlijk, maar het is heel, heel veel beter dan (puur in termen van waarschijnlijkheid!) veronderstellen dat er ooit een intact ijsblokje is geweest.
Als ik het goed begrepen heb is dat laatste zelfs zo onwaarschijnlijk, dat je zelfs het ijsblokje intact mag gezien hebben toen het in de vloeistof hebt gelegd, en mag gezien hebben hoe het is beginnen smelten. Het is namelijk nog altijd veel waarschijnlijker dat een half gesmolten blokje spontaan is gekristallizeerd plus dat je waarnemingen en herinneringen een illusie zijn, dan dat er ooit een intact ijsblokje heeft bestaan. Als ik dat tenminste goed begrepen heb.
Natuurlijk, de lezer die niet al lang boos heeft weggeklikt zit even wrevelig op zijn stoel te schuiven als ikzelf toen ik het destijds las. We weten immers dat het ijsblokje is ontstaan door een diepvriezer. Alleen, we waren “puur” in termen van probabiliteiten aan het rekenen. Als we diepvriezers moeten inroepen – het bestaan van diepvriezers is zo onwaarschijnlijk dat spontaan kristallizerende ijsblokjes er haast alledaags moeten bij lijken – hebben we impliciet toegegeven dat we niet enkel in termen van probabiliteiten denken. Het gaf beslist een bepaalde intellectuele voldoening dat postje te kunnen schrijven met het babietje en de puzzel en de probabiliteit. Maar die voldoening bewijst niet dat we daarmee het hele verhaal hebben gehad. De waarheid is dat we naar het verleden toe ons probabilistische denken loslaten alsof we een gloeiende pook hadden vastgegrabbeld, en zomaar ineens beginnen over diepvriezers, en electriciteit, en menselijke technologie, en mensen zelf, en de evolutie van de mens tot één van 200 soorten apen, en de planeet Aarde, en zo nog een paar.
Allemaal dingen die zo onwaarschijnlijk zijn dat het lachwekkend wordt dat je ooit “puur” in termen van probabiliteit over entropie nadacht.
De ingreep die Greene op dit punt doet is iets dat wat mij betreft (lees: alweer voor zover ik het goed begrepen heb) tot de “metafyscia” (3) behoort. Je moet zekere beslissingen nemen, die zelf geen onderdeel van de wetenschap zijn, maar eerder bepaalde filosofische vooronderstellingen. Denk aan “persjonkelen”! (4). De wetenschap neemt aan dat onze waarnemingen en herinneringen geen collectieve illusie zijn, en bijgevolg moet er, naar het verleden toe, een toestand van veel lagere entropie hebben bestaan, dan we op basis van probabilistisch denken zouden verwachten. Het is die erg lage entropie die toeliet dat in een “drive” naar immer stijgende entropie, deelprocessen konden ontstaan zoals de evolutie van de mens, en technologie, en het gebruik van energie (in laatste instantie afkomstig van de zon).
Uiteindelijk brengen de beperkingen van het denken in termen van probabiliteit ons dus bij de vraag naar waar die erg lage entropie vandaan kwam. Dat is een vraag die gaat over kosmologie, het ontstaan van het universum en de Big Bang! Die verbanden beschrijf ik hier misschien ook nog wel eens, maar voorlopig – geeft het geen koude rillingen, de manier waarop al die grote vragen met elkaar blijken samen te hangen?
--------------------------------------------
(1) Greene, The Fabric of the Cosmos, 2,004
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/08/de-entropiewet_115667946535776970.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/02/metafysica-rare-jongens-die-filosofen.html
(4) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/04/de-metafyscia-van-het-persjonkelen.html
dinsdag 10 juli 2007
maandag 9 juli 2007
Het "Ontstaan" van de Lichtgevoelige Cel
Ooit, lang geleden, is het me gelukt uit een discussie met creationisten een echt interessante kwestie te puren. Ik ben nooit te weten gekomen of de vraag die we konden formuleren (het is altijd interessant om tenminste de vragen te zien, zelfs als je de antwoorden niet kent of kan kennen) ons destijds in een juiste richting heeft geduwd, maar wie weet kom ik het ooit nog wel te weten. (In feite denk ik dat ik een simpel antwoord op een simpele vraag zelf heb gevonden, maar ik kan het natuurlijk ook gewoon mis hebben.)
De creationisten zijn vanzelfsprekend altijd op zoek naar “problemen” voor de evolutietheorie. Ze weten niet eens dat wetenschap niets anders is dan onderzoek naar onopgeloste problemen, en dus beelden ze zich dat het volstaat er één van in herinnering te brengen, en “wij” zitten in de moeilijkheden.
Het onderwerp was de (op agressieve toon gestelde) vraag hoe (op weg naar de evolutie van het oog) zelfs maar lichtgevoelige cellen konden evolueren. Dat is extra interessant als vraag omdat Darwin zelf aangaf dat het een onderwerp was waarop hij niet echt kon ingaan (1). Maar na enig nadenken vond ik een idee dat tegelijk een antwoord kon zijn, en verklaarde waarom Darwin daar niet aan dacht.
Het antwoord gaat als volgt. Stralende lichamen zoals een ster – dus ook onze zon – zenden straling uit over een erg breed spectrum. Afhankelijk van het soort object (een planeet, een ster, een quasar, een zwart gat...) is er veel meer straling van bepaalde delen van dat spectrum dan van andere. Om me met een voorbeeld te verduidelijken: onze eigen zon zendt zowat alles uit, maar er zit veel meer straling tussen van de soort die wij “zichtbaar licht” noemen dan er, pakweg, ultraviolet inzit. Terwijl het spectrum van een supernova op heel andere punten van het spectrum dominant zal zijn.
Daarnaast moeten we ook nog weten dat energie (“straling”) en materie met elkaar interageren op welbepaalde manieren, en dit hangt af van het soort energie dat met de straling gepaard gaat. Sommige straling is zo intens dat je er nucleaire reacties mee op gang krijgt. Het zichtbare licht (waar onze zon zo goed in is) interageert met materie op het niveau van (wat wij) normale chemische reacties (noemen). Je kan er moluculen mee ontbinden in hun atomen, maar lood maken van goud zal je er niet vaak mee zien gebeuren.
Maar met dat gegeven kan je gemakkelijk inzien dat er een probleem is op het niveau van de allereerste organismen, en nog meer voor de proto-organismen. Immers, leven zelf is al een complexe chemische reactie, en heel veel moet er niet misgaan, of de reactie houdt op, en het leven is niet langer leven, maar dood.
Dus als jij als primitief organisme (hé, de lezer heeft wel door dat hij of zij dit niet letterlijk en persoonlijk moet opvatten, neem ik aan?) met alle moeite van de wereld een eiwit bij elkaar hebt gespaard, en er passeert een zonnestraal, en die knotst er een atoom koolstof uit – ja, waar eindig je dan?
Met andere woorden, het probleem met een zon als de onze is niet hoe primitieve organismen lichtgevoelig kunnen worden. Met een zon als de onze hebben organismen die gebaseerd zijn op de “normale chemische reacties” het probleem dat ze al erg lichtgevoelig zijn!
Maar dat was iets dat Darwin, voor (en in) 1859 (het publicatiejaar van The Origin of Species) niet kon weten (altijd voor zover mijn idee waar is, natuurlijk). De samenstelling van de zon zelf zou pas in datzelfde jaar worden ontdekt, en de aard van radioactieve straling lag nog een halve eeuw in de toekomst. Waar Darwin het dan weer wel over had was over hoe een laagje pigment (een kleine wijziging die door “variatie” best wel tot stand zal kunnen komen?) dat zich aan één zijde van lichtgevoelige cellen zou opbouwen, ervoor zou zorgen dat er aan het organisme een gevoel van richting werd verschaft. En dat zou dan weer extra nakomelingen kunnen opleveren, enzovoort.
Om maar te zwijgen van het effect dat dat pigment geeft als bescherming tegen de zon, natuurlijk.
---------------------------------------------
(1) Darwin, The Origin of Species, Hoofdstuk VI
De creationisten zijn vanzelfsprekend altijd op zoek naar “problemen” voor de evolutietheorie. Ze weten niet eens dat wetenschap niets anders is dan onderzoek naar onopgeloste problemen, en dus beelden ze zich dat het volstaat er één van in herinnering te brengen, en “wij” zitten in de moeilijkheden.
Het onderwerp was de (op agressieve toon gestelde) vraag hoe (op weg naar de evolutie van het oog) zelfs maar lichtgevoelige cellen konden evolueren. Dat is extra interessant als vraag omdat Darwin zelf aangaf dat het een onderwerp was waarop hij niet echt kon ingaan (1). Maar na enig nadenken vond ik een idee dat tegelijk een antwoord kon zijn, en verklaarde waarom Darwin daar niet aan dacht.
Het antwoord gaat als volgt. Stralende lichamen zoals een ster – dus ook onze zon – zenden straling uit over een erg breed spectrum. Afhankelijk van het soort object (een planeet, een ster, een quasar, een zwart gat...) is er veel meer straling van bepaalde delen van dat spectrum dan van andere. Om me met een voorbeeld te verduidelijken: onze eigen zon zendt zowat alles uit, maar er zit veel meer straling tussen van de soort die wij “zichtbaar licht” noemen dan er, pakweg, ultraviolet inzit. Terwijl het spectrum van een supernova op heel andere punten van het spectrum dominant zal zijn.
Daarnaast moeten we ook nog weten dat energie (“straling”) en materie met elkaar interageren op welbepaalde manieren, en dit hangt af van het soort energie dat met de straling gepaard gaat. Sommige straling is zo intens dat je er nucleaire reacties mee op gang krijgt. Het zichtbare licht (waar onze zon zo goed in is) interageert met materie op het niveau van (wat wij) normale chemische reacties (noemen). Je kan er moluculen mee ontbinden in hun atomen, maar lood maken van goud zal je er niet vaak mee zien gebeuren.
Maar met dat gegeven kan je gemakkelijk inzien dat er een probleem is op het niveau van de allereerste organismen, en nog meer voor de proto-organismen. Immers, leven zelf is al een complexe chemische reactie, en heel veel moet er niet misgaan, of de reactie houdt op, en het leven is niet langer leven, maar dood.
Dus als jij als primitief organisme (hé, de lezer heeft wel door dat hij of zij dit niet letterlijk en persoonlijk moet opvatten, neem ik aan?) met alle moeite van de wereld een eiwit bij elkaar hebt gespaard, en er passeert een zonnestraal, en die knotst er een atoom koolstof uit – ja, waar eindig je dan?
Met andere woorden, het probleem met een zon als de onze is niet hoe primitieve organismen lichtgevoelig kunnen worden. Met een zon als de onze hebben organismen die gebaseerd zijn op de “normale chemische reacties” het probleem dat ze al erg lichtgevoelig zijn!
Maar dat was iets dat Darwin, voor (en in) 1859 (het publicatiejaar van The Origin of Species) niet kon weten (altijd voor zover mijn idee waar is, natuurlijk). De samenstelling van de zon zelf zou pas in datzelfde jaar worden ontdekt, en de aard van radioactieve straling lag nog een halve eeuw in de toekomst. Waar Darwin het dan weer wel over had was over hoe een laagje pigment (een kleine wijziging die door “variatie” best wel tot stand zal kunnen komen?) dat zich aan één zijde van lichtgevoelige cellen zou opbouwen, ervoor zou zorgen dat er aan het organisme een gevoel van richting werd verschaft. En dat zou dan weer extra nakomelingen kunnen opleveren, enzovoort.
Om maar te zwijgen van het effect dat dat pigment geeft als bescherming tegen de zon, natuurlijk.
---------------------------------------------
(1) Darwin, The Origin of Species, Hoofdstuk VI
zondag 8 juli 2007
Baby Thomas slaapt goed.
Voor de vierde nacht op rij is baby Thomas één keer wakker geworden. s'Avonds tankt hij eens goed bij rond 22.00 uur, 's nachts is het tussen drie en vier uur prijs, en 's morgens wordt hij wakker van de lange monologen van zijn zus.
Van die monologen hoeft de lezer zich niet veel voor te stellen. "Awawawawawaaaaàààà, vogel! èèèèèèèè.... autoo!... duhduhduhduh...
Enzovoort.
We krijgen, met andere woorden, ongeveer vijf minuten om er met een grote fles melk te staan, voor de decibels op de rest van de wereld worden losgelaten.
Maar ze is zeer lief tegen baby Thomas. Ze doet heel druk, voelt zich af en toe erg onzeker en heeft veel aandacht nodig. Maar alles bij elkaar is de boel hier goed onder controle.
En dan baby Thomas die één keer per nacht wakker wordt. De lezer voelt dat ik hier elk woord letter per letter moet intikken. De andere hand heb ik nodig om een héél groot stuk hout vast te houden.
Van die monologen hoeft de lezer zich niet veel voor te stellen. "Awawawawawaaaaàààà, vogel! èèèèèèèè.... autoo!... duhduhduhduh...
Enzovoort.
We krijgen, met andere woorden, ongeveer vijf minuten om er met een grote fles melk te staan, voor de decibels op de rest van de wereld worden losgelaten.
Maar ze is zeer lief tegen baby Thomas. Ze doet heel druk, voelt zich af en toe erg onzeker en heeft veel aandacht nodig. Maar alles bij elkaar is de boel hier goed onder controle.
En dan baby Thomas die één keer per nacht wakker wordt. De lezer voelt dat ik hier elk woord letter per letter moet intikken. De andere hand heb ik nodig om een héél groot stuk hout vast te houden.
zaterdag 7 juli 2007
Dom... dom... dom wat, eigenlijk?
Geplukt van de nieuwssite van Reuters:
"The www.ReOpen911.info website, which promotes September 11 conspiracy theories, has posted a video clip of French Housing Minister Christine Boutin appearing to question that Osama bin Laden's al Qaeda group orchestrated the attacks. Boutin's office sought to play down the remarks.
Asked in an interview last November, before she became minister, whether she thought Bush might be behind the attacks, Boutin says: "I think it is possible. I think it is possible."
(Omdat Blogger vaak afschuwelijk slecht reageert op url's durf ik die er niet bijgeven, maar het komt dus van Reuters.)
Tja. Dom links zullen de ministers van Sarkozy wel niet zijn, dom rechts zie ik niet zo snel beweren dat Bush zelf 911 heeft veroorzaakt, dus waar klasseer je zoiets? Gewoon maar oliedom, zeker?
"The www.ReOpen911.info website, which promotes September 11 conspiracy theories, has posted a video clip of French Housing Minister Christine Boutin appearing to question that Osama bin Laden's al Qaeda group orchestrated the attacks. Boutin's office sought to play down the remarks.
Asked in an interview last November, before she became minister, whether she thought Bush might be behind the attacks, Boutin says: "I think it is possible. I think it is possible."
(Omdat Blogger vaak afschuwelijk slecht reageert op url's durf ik die er niet bijgeven, maar het komt dus van Reuters.)
Tja. Dom links zullen de ministers van Sarkozy wel niet zijn, dom rechts zie ik niet zo snel beweren dat Bush zelf 911 heeft veroorzaakt, dus waar klasseer je zoiets? Gewoon maar oliedom, zeker?
vrijdag 6 juli 2007
Het Verlies van de Hegemonie
Ik zit te lezen in een boekje dat geen geschiedenisboek is, maar een boek over geschiedenis (1). Het boek gaat over hoe een zeer recente filosofische stroming - het Postmodernisme - op relativizerende wijze een aantal disciplines, waaronder de geschiedenis, aanviel. Daar zijn volgens het boek een paar punten van waar, en een aantal andere niet, enzovoort.
Toevallig zit er, heel kort, een stukje in dat recht naar mijn post van enkele dagen geleden verwijst (2). Het boek verwijst naar het werk van een bepaalde historicus, en zegt dat het zeker een goed werk was, maar dat het toch veel kritiek had geoogst. Het ging namelijk om een recente geschiedenis van Engeland, en het werk hield zich, volgens de kritieken, te weinig bezig met een onderzoek naar de oorzaken van het verlies van de positie als belangrijkste natie van de planeet, die Engeland had, pakweg in de negentiende eeuw.
Natuurlijk viel me meteen op dat ik me waarschijnlijk eerder aan de kant van dat werk zou terugvinden. Immers, het verlies van die positie is in mijn perspectief zo tautologisch, dat elke analyse van oorzaken wel tot trivialiteiten moet leiden. (OK, ik karikaturalizeer hier mijn eigen opinie, natuurlijk, het moest in één zin kunnen.)
Laat me even enkele cijfers van die post aanhalen. De cijfers van het jaar 1,850 voor bevolking en BNP per hoofd van De toenmalige en de toekomstige wereldmacht:
UK: 27 mio / 2,330
VS: 23 mio / 1,806
En dezelfde cijfers maar dan voor het jaar 2,003:
UK: 60 mio/ 21,000
VS: 290 mio / 29,000
En wat wil een mens daar nog aan toevoegen? Natuurlijk, als iemand in woorden wil herhalen wat de cijfers al zeggen, dan is dat voor mij ook goed. Het UK is in bevolking verdubbeld, waar de VS meer dan vertienvoudigd is. En in tweede instantie is de VS ook nog eens per hoofd een stuk productiever dan het UK geworden.
En als heel veel meer mensen, stuk voor stuk, ook nog een stuk meer maken dan een andere, veel kleinere groep, dan is het niet te verbazen als die eerste groep ook veel meer heeft dan die tweede groep. Dus kan de bijhorende politieke organizatie van de eerste groep ook beroep doen op veel meer middelen, en dus eindigen die met meer vliegdekschepen.
Terwijl ik vrees dat de mensen die een analyse willen op zoek zijn naar stellingen als "het is de schuld van die en die politieke partij", en "het komt door de decadentie" enzovoort. Ze zijn op zoek naar hun eigen vooroordeel, gelegd naast een bij veronderstelling negatieve consequentie, en ze hopen dààr uit af te leiden dat uitgerekend hun vooroordeel meer aandacht moet krijgen.
Wel, ik kan het mis hebben. Maar ik zou echt voorstellen om het allemaal niet onnodig moeilijk te maken.
-----------------------------
(1) Evans, In Defense of History, 1,997 (2,000)
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/07/europa-tussen-britannia-en-bokrijk.html
Toevallig zit er, heel kort, een stukje in dat recht naar mijn post van enkele dagen geleden verwijst (2). Het boek verwijst naar het werk van een bepaalde historicus, en zegt dat het zeker een goed werk was, maar dat het toch veel kritiek had geoogst. Het ging namelijk om een recente geschiedenis van Engeland, en het werk hield zich, volgens de kritieken, te weinig bezig met een onderzoek naar de oorzaken van het verlies van de positie als belangrijkste natie van de planeet, die Engeland had, pakweg in de negentiende eeuw.
Natuurlijk viel me meteen op dat ik me waarschijnlijk eerder aan de kant van dat werk zou terugvinden. Immers, het verlies van die positie is in mijn perspectief zo tautologisch, dat elke analyse van oorzaken wel tot trivialiteiten moet leiden. (OK, ik karikaturalizeer hier mijn eigen opinie, natuurlijk, het moest in één zin kunnen.)
Laat me even enkele cijfers van die post aanhalen. De cijfers van het jaar 1,850 voor bevolking en BNP per hoofd van De toenmalige en de toekomstige wereldmacht:
UK: 27 mio / 2,330
VS: 23 mio / 1,806
En dezelfde cijfers maar dan voor het jaar 2,003:
UK: 60 mio/ 21,000
VS: 290 mio / 29,000
En wat wil een mens daar nog aan toevoegen? Natuurlijk, als iemand in woorden wil herhalen wat de cijfers al zeggen, dan is dat voor mij ook goed. Het UK is in bevolking verdubbeld, waar de VS meer dan vertienvoudigd is. En in tweede instantie is de VS ook nog eens per hoofd een stuk productiever dan het UK geworden.
En als heel veel meer mensen, stuk voor stuk, ook nog een stuk meer maken dan een andere, veel kleinere groep, dan is het niet te verbazen als die eerste groep ook veel meer heeft dan die tweede groep. Dus kan de bijhorende politieke organizatie van de eerste groep ook beroep doen op veel meer middelen, en dus eindigen die met meer vliegdekschepen.
Terwijl ik vrees dat de mensen die een analyse willen op zoek zijn naar stellingen als "het is de schuld van die en die politieke partij", en "het komt door de decadentie" enzovoort. Ze zijn op zoek naar hun eigen vooroordeel, gelegd naast een bij veronderstelling negatieve consequentie, en ze hopen dààr uit af te leiden dat uitgerekend hun vooroordeel meer aandacht moet krijgen.
Wel, ik kan het mis hebben. Maar ik zou echt voorstellen om het allemaal niet onnodig moeilijk te maken.
-----------------------------
(1) Evans, In Defense of History, 1,997 (2,000)
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/07/europa-tussen-britannia-en-bokrijk.html
donderdag 5 juli 2007
Baby Thomas slaapt
Deze nacht heeft baby Thomas gedronken om 22.00 uur, om 03.30 uur en om 07.20 uur! Maar één drinkbeurt in het midden van de nacht! En 't bazeke is nog maar zeven dagen oud! En 07.20 mag vroeg lijken voor een beschaafd Christenmensch, maar het is toch het uur waarop peuter Sarah wakker wordt, ontdekt dat haar beertje over de rand van het bed is geklommen, en met een klagelijk "kannie..." aan de wereld kond doet dat ze er niet meer aan kan.
Onnodig te zeggen dat een dergelijk onrecht alleen maar kan rechtgezet worden met 330 milliliter volle melk, onmiddellijk oraal toe te dienen door papa... (Op straffe van groot concert.)
Overdag is er wel wat werk aan om de frequenties van Thomas drinkbeurten omlaag te krijgen. Momenteel halen we geen drie uur tussen twee drinkbeurten, en dat is wat zwaar voor de mama. Maar afgezien daarvan, het lijkt weer een enorm braaf babietje. In de crèche zeiden ze destijds van (toenmalig) baby Sarah "dat is nu echt een tevreden babietje". En wij zitten alle uren hout vast te houden dat Thomas dezelfde weg als zijn zus opgaat: momenteel een echt tevreden peutertje.
Volgende aflevering: Baby Thomas huilt.
(Als hij wil, tenminste.)
Onnodig te zeggen dat een dergelijk onrecht alleen maar kan rechtgezet worden met 330 milliliter volle melk, onmiddellijk oraal toe te dienen door papa... (Op straffe van groot concert.)
Overdag is er wel wat werk aan om de frequenties van Thomas drinkbeurten omlaag te krijgen. Momenteel halen we geen drie uur tussen twee drinkbeurten, en dat is wat zwaar voor de mama. Maar afgezien daarvan, het lijkt weer een enorm braaf babietje. In de crèche zeiden ze destijds van (toenmalig) baby Sarah "dat is nu echt een tevreden babietje". En wij zitten alle uren hout vast te houden dat Thomas dezelfde weg als zijn zus opgaat: momenteel een echt tevreden peutertje.
Volgende aflevering: Baby Thomas huilt.
(Als hij wil, tenminste.)
woensdag 4 juli 2007
Baby Thomas drinkt
Baby Thomas drinkt melk. Soms met tussenpauzes van 4 uur, soms na amper 2. Wij, mannetjes van de soort hebben er weer geen idee van, maar voor wie borstvoeding geeft is dat allemaal ver van vanzelfsprekend. De scherpe kanten van het leven, soms waar je ze niet zo direct had verwacht.
Maar de beloning is groot. Baby Thomas zuigt zich helemaal vol en ligt dan met zo'n ontzettend verzaligd snuitje te kijken... Dat gezicht alleen al is een heel leven met alle kleine frustraties en irritaties waard. Dan vallen de oogjes geleidelijk toe en baby Thomas valt in slaap. Zijn trekken ontspannen zich, zijn ademhaling is rustig, een knuistje priemt ter hoogte van zijn oortjes van onder de deken.
Het universum mag zijn gang gaan, de geopolitieke ontwikkelingen van dat kleine speldeprikje onze melkweg doen er niet meer toe, en wat er uitgerekend op de planeet Aarde gebeurt raakt hem niet.
Baby Thomas is tevreden.
Hij slaapt.
Maar de beloning is groot. Baby Thomas zuigt zich helemaal vol en ligt dan met zo'n ontzettend verzaligd snuitje te kijken... Dat gezicht alleen al is een heel leven met alle kleine frustraties en irritaties waard. Dan vallen de oogjes geleidelijk toe en baby Thomas valt in slaap. Zijn trekken ontspannen zich, zijn ademhaling is rustig, een knuistje priemt ter hoogte van zijn oortjes van onder de deken.
Het universum mag zijn gang gaan, de geopolitieke ontwikkelingen van dat kleine speldeprikje onze melkweg doen er niet meer toe, en wat er uitgerekend op de planeet Aarde gebeurt raakt hem niet.
Baby Thomas is tevreden.
Hij slaapt.
De Islam in Spanje
De stijlfiguur “men heeft u gezegd [zus en zo], maar ik zeg u [iets heel anders]” is een bekende manier om je verhaal wat interessanter te maken. Wat zouden mensen belangstelling hebben voor dorre historische feiten uit verre landen, als je er niet ook midden in een frisse, hedendaagse controverse mee terecht kwam?
De controverse waarover ik het (met een soort grijnzend plezier) wil hebben is weer het conflict tussen de Islam en het Westen. En hadden we daarin niet vernomen dat de Islam een “inherent inferieure” beschaving was, die op geen enkel moment een betekenisvolle bijdrage heeft kunnen leveren aan het Westen, dat immers niet eens ooit achterop was geraakt? En was één van de intellectuele voormannen van het hedendaagse “ideeën”goed dat voorstelt om de democratie manu militari in het Midden Oosten uit te dragen niet Bernard Lewis?
In wat volgt komen alle citaten uit Bernard Lewis, The Arabs in History, hoofdstuk 7
“Spain on the eve of the Arab conquest was in a weak and deplorable state. (…) On the one hand was a small landowning class with enormous latifundia, on the other a vast and miserable mass of serfs and slaves and a ruined and decayed middle class. Around the countryside roved robber bands of runaway serfs and slaves.”
Dat klinkt niet alsof het Westen in Spanje één van zijn belangrijkste lidstaten kende, wel? Het klinkt eerder alsof het in de eeuwen na de val van Rome tot een veel primitiever niveau was terugevallen. En toen, wat gebeurde er toen? Wel, rond 710 AD arriveerden de Moslims:
“The new regime was relatively tolerant, and even some Spanish chroniclers describe it as preferable to the Frankish rule of the north. The greatest benefit that it brought to the country was the elimination of the old ruling class of nobility and clergy and the distribution of their lands, creating a new class of smallholders who were largely responsible for the agricultural prosperity of Muslim Spain.”
Aha. Onder de Moslims ging het duidelijk beter. Spanje (dat onder Rome was opgebloeid en daarna was teruggevallen) klimt weer uit het dal, en nadat ze dat, steeds onder die Moslims een tijdje hadden volgehouden...
“Spanish Islam at its peak presented a proud spectacle. The Arabs enriched the life of the peninsula in many ways: in agriculture they introduced scientific irrigation and a number of new crops (…). The changes which they wrought in the system of land tenure were largely responsible for the prosperous state of Spanish agriculture under Spanish rule. They developed many industries – textiles, pottery, paper, silk, and sugar-refining (…) Wool and silk were manufactured in Cordoba, Malaga, and Almeria, pottery in Malaga and Valencia, arms in Cordoba and Toledo, leather in Cordoba, carpets in Beza and Calcena, paper – an Arab introduction from the further East – in Jativa and Valencia.”
Enzovoort. Maar dat is nog niet het merkwaardigst van al. Het merkwaardigst van al is dat tegen het jaar 1,500 de Reconquista compleet is. Het volgende dat we te zien krijgen is dat Spanjaarden de Inquisitie omarmen, alles wat Jood of Moslim is er uit smijten, en een serie veroveringen en plunderingen van de rest van de wereld organizeren om er stil bij te worden: behold de Zilvervloot!
Maar zoals wij, neo-liberalen, niet moe worden de rest van de wereld te vertellen: het is niet met bezetting en plunderingen dat je een groot wereldrijk onderhoudt, wel integendeel. De Spanjaarden waren niet rijk en machtig omdat ze Zuid Amerika plunderden. Ze konden Zuid Amerika plunderen omdat ze al rijk en machtig waren. En nadat ze dat een paar generaties, meer niet, hadden volgehouden, hadden ze zich totaal laten voorbijfietsen door meer noordelijk gelegen Europeanen, en staan alle geschiedenisboeken vol met titels, subtitels en uitdrukkingen die varianten zijn op “the decline of Spain”.
En zo krijgen we de merkwaardige toestand dat Spanje voor de Moslims een lamentabel schouwspel bood, onder de Islam een geweldige opbloei kende, en een dikke eeuw na het einde van de Reconquista weer in “decline” ging. Iets zegt me dat dom rechts het zo nog niet bekeken had...
De controverse waarover ik het (met een soort grijnzend plezier) wil hebben is weer het conflict tussen de Islam en het Westen. En hadden we daarin niet vernomen dat de Islam een “inherent inferieure” beschaving was, die op geen enkel moment een betekenisvolle bijdrage heeft kunnen leveren aan het Westen, dat immers niet eens ooit achterop was geraakt? En was één van de intellectuele voormannen van het hedendaagse “ideeën”goed dat voorstelt om de democratie manu militari in het Midden Oosten uit te dragen niet Bernard Lewis?
In wat volgt komen alle citaten uit Bernard Lewis, The Arabs in History, hoofdstuk 7
“Spain on the eve of the Arab conquest was in a weak and deplorable state. (…) On the one hand was a small landowning class with enormous latifundia, on the other a vast and miserable mass of serfs and slaves and a ruined and decayed middle class. Around the countryside roved robber bands of runaway serfs and slaves.”
Dat klinkt niet alsof het Westen in Spanje één van zijn belangrijkste lidstaten kende, wel? Het klinkt eerder alsof het in de eeuwen na de val van Rome tot een veel primitiever niveau was terugevallen. En toen, wat gebeurde er toen? Wel, rond 710 AD arriveerden de Moslims:
“The new regime was relatively tolerant, and even some Spanish chroniclers describe it as preferable to the Frankish rule of the north. The greatest benefit that it brought to the country was the elimination of the old ruling class of nobility and clergy and the distribution of their lands, creating a new class of smallholders who were largely responsible for the agricultural prosperity of Muslim Spain.”
Aha. Onder de Moslims ging het duidelijk beter. Spanje (dat onder Rome was opgebloeid en daarna was teruggevallen) klimt weer uit het dal, en nadat ze dat, steeds onder die Moslims een tijdje hadden volgehouden...
“Spanish Islam at its peak presented a proud spectacle. The Arabs enriched the life of the peninsula in many ways: in agriculture they introduced scientific irrigation and a number of new crops (…). The changes which they wrought in the system of land tenure were largely responsible for the prosperous state of Spanish agriculture under Spanish rule. They developed many industries – textiles, pottery, paper, silk, and sugar-refining (…) Wool and silk were manufactured in Cordoba, Malaga, and Almeria, pottery in Malaga and Valencia, arms in Cordoba and Toledo, leather in Cordoba, carpets in Beza and Calcena, paper – an Arab introduction from the further East – in Jativa and Valencia.”
Enzovoort. Maar dat is nog niet het merkwaardigst van al. Het merkwaardigst van al is dat tegen het jaar 1,500 de Reconquista compleet is. Het volgende dat we te zien krijgen is dat Spanjaarden de Inquisitie omarmen, alles wat Jood of Moslim is er uit smijten, en een serie veroveringen en plunderingen van de rest van de wereld organizeren om er stil bij te worden: behold de Zilvervloot!
Maar zoals wij, neo-liberalen, niet moe worden de rest van de wereld te vertellen: het is niet met bezetting en plunderingen dat je een groot wereldrijk onderhoudt, wel integendeel. De Spanjaarden waren niet rijk en machtig omdat ze Zuid Amerika plunderden. Ze konden Zuid Amerika plunderen omdat ze al rijk en machtig waren. En nadat ze dat een paar generaties, meer niet, hadden volgehouden, hadden ze zich totaal laten voorbijfietsen door meer noordelijk gelegen Europeanen, en staan alle geschiedenisboeken vol met titels, subtitels en uitdrukkingen die varianten zijn op “the decline of Spain”.
En zo krijgen we de merkwaardige toestand dat Spanje voor de Moslims een lamentabel schouwspel bood, onder de Islam een geweldige opbloei kende, en een dikke eeuw na het einde van de Reconquista weer in “decline” ging. Iets zegt me dat dom rechts het zo nog niet bekeken had...
dinsdag 3 juli 2007
Europa tussen Britannia en Bokrijk
De volgende ideeën vertrekken van een eenvoudige assumptie. De "invloed" van een beschaving is het resultaat van twee factoren: bevolking en productiviteit. Dat is een simplificatie, maar voor wat we willen bereiken goed genoeg. Neem nu vandaag, AD 2,007. De heel productieve bevolking van een klein land als Luxemburg legt geopolitiek gesproken weinig gewicht in de schaal. De 100 miljoen plus, maar doodarme inwoners van Nigeria leggen ook heel weinig gewicht in de schaal. Maar de talrijke inwoners van de VS die ook de meest produktieve mensen van de planeet zijn, vormen de meest geavanceerde samenleving van onze tijd.
Hoe ziet de wereld er uit wanneer onze kinderen en kleinkinderen volwassen mensen zullen zijn? Er zijn een aantal dingen die we kunnen extrapoleren. Het patroon van bevolkingsaangroei is (behoudens kometen die neervallen en andere Derde Wereldoorlogen) voor een aanzienlijke periode zo goed als bekend, en voor een langere periode vrij voorspelbaar. Economische groei ligt moeilijker, maar onder bepaalde andere assumpties kan je ook één en ander proberen. Bijvoorbeeld: over langere periodes convergeren de economieën van verschillende beschavingen (die met elkaar in contact staan) naar eenzelfde niveau (1). En bijvoorbeeld: de economieën die sinds enkele jaren aan het overschakelen zijn op liberale, kapitalistische economieën, lopen op enkele generaties tijd hun achterstand op het Westen in.
Tenslotte een stuk uitstekend nieuws. De cijfers van Angus Maddison staan op het internet! Om te zien waarom dat goed nieuws is moet je er naar kijken, dus hier is de url:
http://www.ggdc.net/maddison/
Klik op de link onder "historical statistics", en je krijgt het resultaat van Maddisons historisch onderzoek, in enkele gevallen tot eeuwen terug.
Daarmee hebben we een gecijferd vertrekpunt, en enkele specifieke assumpties. Iedereen die de assumpties denkt te kunnen verbeteren mag dat vrij doen, en onder zijn eigen ideeën aan modelbouw doen. Zelf haal ik om te beginnen enkele cijfers uit 2,003 voor bevolking en BNP per hoofd (1,990 PPP dollars) tevoorschijn:
VSA: 290 mio / 29,000
Europa: 320 mio / 20,600
China: 1,300 mio / 4,800
Indië: 1,000 mio / 2,160
(UK: 60 mio/ 21,000)
Je ziet onmiddellijk dat, simplificatie of niet, het vermenigvuldigen van de bevolking met hun economische productie een indicator geeft van het relatief geopolitiek belang van een gegeven groep op een gegeven moment.
Maar we kunnen bovendien enkele extrapolaties uitvoeren. Laat me om te beginnen aannemen dat de bevolking overal stabiel zou blijven. Ik durf: omdat een meer realistische benadering het effect dat ik wil tonen alleen maar zou versterken. Bovendien convergeren de economieën, steeds per assumptie, naar elkaar. Ik neem aan dat Indië en China gemiddeld met 6% per jaar en per hoofd zullen groeien, en het Westen met 3%. Nogmaals, iedereen kan cijfers gebruiken zoals die hem of haar beter uitkomen, en zien wat het geeft.
Voor mijn oefening zien de BNP cijfers per hoofd er voor 25, 50 en 75 jaar als volgt uit:
VS: 61,000 - 127,000 - 267,000
EU: 43,000 - 90,000 - 190,000
CH: 21,000 - 88,000 - 379,000
IN: 9,000 - 40,000 - 170,000
Vergeet niet: dat zijn de cijfers per hoofd. Om de werkelijke geopolitieke invloed binnen die tijd te berekenen moet je de cijfers van China en Indië nog met een factor drie à vier vermenigvuldigen. Of ook: onder een welbepaalde set assumpties komen de Aziatische economieën op enkele generaties tijd in dezelfde ordes van grootte terecht als "het Westen". Rekening houdend met de grotere bevolking steken ze ons compleet voorbij. Je mag gerust spelen met de assumpties zoveel je wil, zonder sterke afwijkingen van zeer aanvaardbare extrapolaties zal je daar nooit onderuit kunnen.
Het is dat soort dingen die maken dat wij de paniekverhalen horen over hoe we “het Bokrijk van de wereld” zullen worden. Zo ver zou ik evenwel niet gaan. Ik ben het er zeker mee eens dat we niet noodzakelijk naar een zeer verheugende ontwikkeling zitten te kijken (hoewel het natuurlijk wel positief zou kunnen zijn), toch niet in termen van politieke macht. Maar de vraag is waarom we zo diep in het andere uiterste terugvallen. De symptomen die we vandaag zien in Indië en China, en die suggereren dat ze daar zo hard werken dat ze ons zullen opslokken, zijn alleen maar de symptomen die je in een bepaald stadium van die evolutie krijgt. Nog maar een dikke generatie geleden kregen we ze ook in Japan te zien, met dezelfde paniekverhalen erbij. En toch praat iedereen over hoe Japan vandaag een welvarende en gezapige economie is, die met de grootste moeite uit een recessie klimt.
Ik denk dat ik een beter beeld heb dan "Bokrijk". Halfweg de negentiende eeuw stond het UK aan de top van de wereld. Hier zijn dezelfde cijfers als daarnet voor het UK en de VS in 1,850:
UK: 27 mio / 2,330
VS: 23 mio / 1,806
Eens te meer geeft aantal mensen, maal wat die mensen uitvoeren, een indicatie van de relatieve geopolitieke macht van de spelers. En mijn vraag is, als je de Britten van 1,850 had verteld over welk een pathetisch derderangs mogendheidje ze zouden zijn in 2,003... Ik kan me voorstellen dat de toenmalige patriotten hun "Britannia rules the waves" een beetje meer bibberend en bevend zouden gezongen hebben. Maar ze zijn intussen ook tien keer rijker geworden - en de realiteit is dat bij dit soort vergelijking van onvergelijkbare dingen de cijfers de evolutie eerder onderschatten. Denkt iemand werkelijk dat een hedendaagse inwoner van het UK zou aanvaarden even arm te zijn als 150 jaar geleden, als dat de prijs was om terug de nummer één natie van de wereld te zijn?
Ik denk dat Europa niet het Bokrijk, maar wel het Britannia van de wereld zal worden. Wij zullen een reële, zelfs gerespecteerde speler op het wereldtoneel zijn, maar we zullen niet de nummer één of twee zijn, en mogelijk zelfs niet meer dan een echte middenmoter. Maar geen haar op het hoofd van onze nakomelingen zal terug willen naar de dagen dat we met grote ogen op een computer stonden te kijken, en we voor de energievoorziening petroleum moesten opstoken.
Altijd verondersteld dat de boel intussen niet op een veel grotere schaal in de soep is gedraaid, natuurlijk.
-----------------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/08/convergentie-en-divergentie.html
Hoe ziet de wereld er uit wanneer onze kinderen en kleinkinderen volwassen mensen zullen zijn? Er zijn een aantal dingen die we kunnen extrapoleren. Het patroon van bevolkingsaangroei is (behoudens kometen die neervallen en andere Derde Wereldoorlogen) voor een aanzienlijke periode zo goed als bekend, en voor een langere periode vrij voorspelbaar. Economische groei ligt moeilijker, maar onder bepaalde andere assumpties kan je ook één en ander proberen. Bijvoorbeeld: over langere periodes convergeren de economieën van verschillende beschavingen (die met elkaar in contact staan) naar eenzelfde niveau (1). En bijvoorbeeld: de economieën die sinds enkele jaren aan het overschakelen zijn op liberale, kapitalistische economieën, lopen op enkele generaties tijd hun achterstand op het Westen in.
Tenslotte een stuk uitstekend nieuws. De cijfers van Angus Maddison staan op het internet! Om te zien waarom dat goed nieuws is moet je er naar kijken, dus hier is de url:
http://www.ggdc.net/maddison/
Klik op de link onder "historical statistics", en je krijgt het resultaat van Maddisons historisch onderzoek, in enkele gevallen tot eeuwen terug.
Daarmee hebben we een gecijferd vertrekpunt, en enkele specifieke assumpties. Iedereen die de assumpties denkt te kunnen verbeteren mag dat vrij doen, en onder zijn eigen ideeën aan modelbouw doen. Zelf haal ik om te beginnen enkele cijfers uit 2,003 voor bevolking en BNP per hoofd (1,990 PPP dollars) tevoorschijn:
VSA: 290 mio / 29,000
Europa: 320 mio / 20,600
China: 1,300 mio / 4,800
Indië: 1,000 mio / 2,160
(UK: 60 mio/ 21,000)
Je ziet onmiddellijk dat, simplificatie of niet, het vermenigvuldigen van de bevolking met hun economische productie een indicator geeft van het relatief geopolitiek belang van een gegeven groep op een gegeven moment.
Maar we kunnen bovendien enkele extrapolaties uitvoeren. Laat me om te beginnen aannemen dat de bevolking overal stabiel zou blijven. Ik durf: omdat een meer realistische benadering het effect dat ik wil tonen alleen maar zou versterken. Bovendien convergeren de economieën, steeds per assumptie, naar elkaar. Ik neem aan dat Indië en China gemiddeld met 6% per jaar en per hoofd zullen groeien, en het Westen met 3%. Nogmaals, iedereen kan cijfers gebruiken zoals die hem of haar beter uitkomen, en zien wat het geeft.
Voor mijn oefening zien de BNP cijfers per hoofd er voor 25, 50 en 75 jaar als volgt uit:
VS: 61,000 - 127,000 - 267,000
EU: 43,000 - 90,000 - 190,000
CH: 21,000 - 88,000 - 379,000
IN: 9,000 - 40,000 - 170,000
Vergeet niet: dat zijn de cijfers per hoofd. Om de werkelijke geopolitieke invloed binnen die tijd te berekenen moet je de cijfers van China en Indië nog met een factor drie à vier vermenigvuldigen. Of ook: onder een welbepaalde set assumpties komen de Aziatische economieën op enkele generaties tijd in dezelfde ordes van grootte terecht als "het Westen". Rekening houdend met de grotere bevolking steken ze ons compleet voorbij. Je mag gerust spelen met de assumpties zoveel je wil, zonder sterke afwijkingen van zeer aanvaardbare extrapolaties zal je daar nooit onderuit kunnen.
Het is dat soort dingen die maken dat wij de paniekverhalen horen over hoe we “het Bokrijk van de wereld” zullen worden. Zo ver zou ik evenwel niet gaan. Ik ben het er zeker mee eens dat we niet noodzakelijk naar een zeer verheugende ontwikkeling zitten te kijken (hoewel het natuurlijk wel positief zou kunnen zijn), toch niet in termen van politieke macht. Maar de vraag is waarom we zo diep in het andere uiterste terugvallen. De symptomen die we vandaag zien in Indië en China, en die suggereren dat ze daar zo hard werken dat ze ons zullen opslokken, zijn alleen maar de symptomen die je in een bepaald stadium van die evolutie krijgt. Nog maar een dikke generatie geleden kregen we ze ook in Japan te zien, met dezelfde paniekverhalen erbij. En toch praat iedereen over hoe Japan vandaag een welvarende en gezapige economie is, die met de grootste moeite uit een recessie klimt.
Ik denk dat ik een beter beeld heb dan "Bokrijk". Halfweg de negentiende eeuw stond het UK aan de top van de wereld. Hier zijn dezelfde cijfers als daarnet voor het UK en de VS in 1,850:
UK: 27 mio / 2,330
VS: 23 mio / 1,806
Eens te meer geeft aantal mensen, maal wat die mensen uitvoeren, een indicatie van de relatieve geopolitieke macht van de spelers. En mijn vraag is, als je de Britten van 1,850 had verteld over welk een pathetisch derderangs mogendheidje ze zouden zijn in 2,003... Ik kan me voorstellen dat de toenmalige patriotten hun "Britannia rules the waves" een beetje meer bibberend en bevend zouden gezongen hebben. Maar ze zijn intussen ook tien keer rijker geworden - en de realiteit is dat bij dit soort vergelijking van onvergelijkbare dingen de cijfers de evolutie eerder onderschatten. Denkt iemand werkelijk dat een hedendaagse inwoner van het UK zou aanvaarden even arm te zijn als 150 jaar geleden, als dat de prijs was om terug de nummer één natie van de wereld te zijn?
Ik denk dat Europa niet het Bokrijk, maar wel het Britannia van de wereld zal worden. Wij zullen een reële, zelfs gerespecteerde speler op het wereldtoneel zijn, maar we zullen niet de nummer één of twee zijn, en mogelijk zelfs niet meer dan een echte middenmoter. Maar geen haar op het hoofd van onze nakomelingen zal terug willen naar de dagen dat we met grote ogen op een computer stonden te kijken, en we voor de energievoorziening petroleum moesten opstoken.
Altijd verondersteld dat de boel intussen niet op een veel grotere schaal in de soep is gedraaid, natuurlijk.
-----------------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/08/convergentie-en-divergentie.html
maandag 2 juli 2007
Het is de Schuld van... De Welvaart!
Een tijdje geleden las ik een bespreking van een documentaire die me door mijn hoofd is blijven spoken. Het ging over een “nogal onpersoonlijke, zakelijke voorstelling van economische ontwikkelingen in landen als China” of zoiets. De documentaire toonde de nieuwe fabrieken en de veranderende levens van de mensen, maar allemaal zonder veel commentaar, kortom, het was een kritiek die zijn werk deed: Hij vertelde de potentiële kijker waar die zijn tijd in zou steken, indien die potentiële kijker ook werkelijk zou kijken.
Wat er door mijn hoofd bleef spoken was de vermelding van een welbepaalde reeks scènes. Afwisselend werd het drukke; mondaine leven van één of andere jonge professional in beeld gezet, en dan de scènes van het plattlandsproletariaat, enkele honderden meter verder.
De bedoeling, zo vernamen we, was te tonen dat de razendsnelle ontwikkelingen ook veel ellende veroorzaakten.
Zo stond het er: “veroorzaakten” of een andere, soortgelijke term die causaliteit impliceert.
Wat mij telkens weer verbaast is het gemak waarmee een bepaald soort verhalen passeert, terwijl minder dan enkele seconden nadenken zou volstaan om de grootste maatschappijcriticus te doen inzien wat er weer allemaal wordt uitgekraamd. Aangenomen dat die maatschappijcriticus dat zou willen inzien, natuurlijk, maar dit terzijde.
Wanneer je die twee soorten scènes afwisselend presenteert, dan zijn er een paar dingen die je daarmee kan illustreren. Bijvoorbeeld dat de toenemende rijkdommen niet gelijk verdeeld zijn. Maar dat is iets dat in mijn opinie niet eens erg is. Ook hier bij ons zijn de rijkdommen niet gelijk verdeeld. Ikzelf ben bijvoorbeeld veel minder rijk dan Frère, maar in de mate dat rijkere mensen dan ikzelf hun rijkdom op fatsoenlijke manier bij elkaar hebben gekregen kan dat me bijzonder weinig schelen. Iemand anders mag zich natuurlijk wel zorgen maken over "ongelijkheid", maar ik niet: gewoon mijn opinie.
Iets anders dat je met die afwisselende scènes kan tonen is dat veel mensen helemaal geen deel hebben aan de toenemende rijkdom. Dat is iets heel anders dan ongelijkheid op zich. Als mensen helemaal geen deel hebben, in de zin dat ze hartverscheurend arm blijven, dan vind ik dat vreselijk. En met mij vinden heel veel mensen dat vreselijk, over het hele politieke spectrum van extreem-links tot een heel eind naar rechts. Er kunnen enorme meningsverschillen zijn over wat we er aan gaan doen, maar iedereen vindt het vreselijk.
Maar wat je met die afwisselende scènes niet kan tonen, dat is dat de moderne ontwikkelingen ook heel veel ellende creëren. Je kan honderd keer tonen dat twee dingen samen voorkomen, zonder dat je ook maar één stap gezet hebt naar het bewijs dat het één het ander ook veroorzaakt.
In dit geval is het tegendeel het geval. De historische realiteit is dat het volstaat een eindje in het verleden terug te gaan, en je komt midden in een wereld met een uitgebreid stedelijk en/of plattelandsproletariaat terecht. Dat kan je alleen maar romantizeren tot “de goede oude tijd” als er geen schijn van kans is dat je er zelf zou moeten gaan leven. Een wereld waarin de levensverwachting helemaal geen tachtig jaar is zoals bij ons, en waar de kans dat je als vrouw sterft in het kraambed bij de tien percent ligt, en zo nog een paar.
Terwijl iedereen die dingen uitkraamt alsof de toenemende welvaart die ellende veroorzaakt impliceert dat al die toestanden er vroeger niet waren. Alleen dingen die pas na het optreden van een bepaald verschijnsel gebeuren kunnen door dat verschijnsel veroorzaakt worden, nietwaar? Dus hoe zou de ellende van het plattelandsproletariaat, “enkele honderden meter verder”, nu door de toenemende welvaart kunnen veroorzaakt worden, als die ellende er al lang voor die welvaart was?
Dat zijn dingen die heel gemakkelijk door iedereen kunnen ingezien worden. En toch volstaat het verhaaltjes te lezen, en beelden te zien, waarbij een ellende die sinds millennia bestaat samen valt met een groeiende welvaart, en de halve wereld loopt er in en staat klaar om voor waar te verkondigen dat de welvaart de armoede veroorzaakt.
Beats me.
Wat er door mijn hoofd bleef spoken was de vermelding van een welbepaalde reeks scènes. Afwisselend werd het drukke; mondaine leven van één of andere jonge professional in beeld gezet, en dan de scènes van het plattlandsproletariaat, enkele honderden meter verder.
De bedoeling, zo vernamen we, was te tonen dat de razendsnelle ontwikkelingen ook veel ellende veroorzaakten.
Zo stond het er: “veroorzaakten” of een andere, soortgelijke term die causaliteit impliceert.
Wat mij telkens weer verbaast is het gemak waarmee een bepaald soort verhalen passeert, terwijl minder dan enkele seconden nadenken zou volstaan om de grootste maatschappijcriticus te doen inzien wat er weer allemaal wordt uitgekraamd. Aangenomen dat die maatschappijcriticus dat zou willen inzien, natuurlijk, maar dit terzijde.
Wanneer je die twee soorten scènes afwisselend presenteert, dan zijn er een paar dingen die je daarmee kan illustreren. Bijvoorbeeld dat de toenemende rijkdommen niet gelijk verdeeld zijn. Maar dat is iets dat in mijn opinie niet eens erg is. Ook hier bij ons zijn de rijkdommen niet gelijk verdeeld. Ikzelf ben bijvoorbeeld veel minder rijk dan Frère, maar in de mate dat rijkere mensen dan ikzelf hun rijkdom op fatsoenlijke manier bij elkaar hebben gekregen kan dat me bijzonder weinig schelen. Iemand anders mag zich natuurlijk wel zorgen maken over "ongelijkheid", maar ik niet: gewoon mijn opinie.
Iets anders dat je met die afwisselende scènes kan tonen is dat veel mensen helemaal geen deel hebben aan de toenemende rijkdom. Dat is iets heel anders dan ongelijkheid op zich. Als mensen helemaal geen deel hebben, in de zin dat ze hartverscheurend arm blijven, dan vind ik dat vreselijk. En met mij vinden heel veel mensen dat vreselijk, over het hele politieke spectrum van extreem-links tot een heel eind naar rechts. Er kunnen enorme meningsverschillen zijn over wat we er aan gaan doen, maar iedereen vindt het vreselijk.
Maar wat je met die afwisselende scènes niet kan tonen, dat is dat de moderne ontwikkelingen ook heel veel ellende creëren. Je kan honderd keer tonen dat twee dingen samen voorkomen, zonder dat je ook maar één stap gezet hebt naar het bewijs dat het één het ander ook veroorzaakt.
In dit geval is het tegendeel het geval. De historische realiteit is dat het volstaat een eindje in het verleden terug te gaan, en je komt midden in een wereld met een uitgebreid stedelijk en/of plattelandsproletariaat terecht. Dat kan je alleen maar romantizeren tot “de goede oude tijd” als er geen schijn van kans is dat je er zelf zou moeten gaan leven. Een wereld waarin de levensverwachting helemaal geen tachtig jaar is zoals bij ons, en waar de kans dat je als vrouw sterft in het kraambed bij de tien percent ligt, en zo nog een paar.
Terwijl iedereen die dingen uitkraamt alsof de toenemende welvaart die ellende veroorzaakt impliceert dat al die toestanden er vroeger niet waren. Alleen dingen die pas na het optreden van een bepaald verschijnsel gebeuren kunnen door dat verschijnsel veroorzaakt worden, nietwaar? Dus hoe zou de ellende van het plattelandsproletariaat, “enkele honderden meter verder”, nu door de toenemende welvaart kunnen veroorzaakt worden, als die ellende er al lang voor die welvaart was?
Dat zijn dingen die heel gemakkelijk door iedereen kunnen ingezien worden. En toch volstaat het verhaaltjes te lezen, en beelden te zien, waarbij een ellende die sinds millennia bestaat samen valt met een groeiende welvaart, en de halve wereld loopt er in en staat klaar om voor waar te verkondigen dat de welvaart de armoede veroorzaakt.
Beats me.
zondag 1 juli 2007
Meer nieuws van het front
Deze nacht heeft baby Thomas toch al drie keer bijgetankt. Ook bleek dat hij deze morgen 80 gram was bijgekomen sinds gisteren. Toen hij op de weegschaal ging en daarna in zijn badje was hij weer verbazingwekkend kalm. Maar toen zijn haartjes en oortjes werden gewassen zette hij een sirene op om er het Londense luchtalarm van 1,940 bij te doen verbleken.
Na zijn bad had hij zulk een honger dat hij zijn beste maaltijd uit heel zijn leven (alle 72 uur) naar binnen heeft gekapt. Op weg naar de volgende 80 gram. (Lach niet, hij moet nog veel groeien.)
Peuter Sarah was deze morgen weer zeer lief voor baby Thomas, maar ze heeft duidelijk iets door, en ze vroeg heel veel aandacht. Alles lijkt dus heel normaal!
En oh ja, na de gemiste fles van gisteravond was peuter Sarah deze ochtend al op om 05.30 uur. Dat is voor het mannetje het probleem met die bevallingen: nadat je vrouw negen maanden lang al het werk heeft gedaan, en in het bijzonder de bevalling zelf heeft doorgemaakt, kan jij als vader niet eens zuchten over 05.30 uur. Het vrouwtje heeft dan immers al drie keer de borst gegeven en de rest van de negen maanden...
Na zijn bad had hij zulk een honger dat hij zijn beste maaltijd uit heel zijn leven (alle 72 uur) naar binnen heeft gekapt. Op weg naar de volgende 80 gram. (Lach niet, hij moet nog veel groeien.)
Peuter Sarah was deze morgen weer zeer lief voor baby Thomas, maar ze heeft duidelijk iets door, en ze vroeg heel veel aandacht. Alles lijkt dus heel normaal!
En oh ja, na de gemiste fles van gisteravond was peuter Sarah deze ochtend al op om 05.30 uur. Dat is voor het mannetje het probleem met die bevallingen: nadat je vrouw negen maanden lang al het werk heeft gedaan, en in het bijzonder de bevalling zelf heeft doorgemaakt, kan jij als vader niet eens zuchten over 05.30 uur. Het vrouwtje heeft dan immers al drie keer de borst gegeven en de rest van de negen maanden...
zaterdag 30 juni 2007
Nieuws van het Front
Hoewel baby Thomas zijn keel al iets meer heeft opengezet dan destijds peuter (toen nog: baby) Sarah, blijft hij een bijna onrustwekkend rustig baaske. Alles bijeen (op pakweg: zestig uur) misschien tien minuten.
Deze nacht heeft hij vier of vijf uur aan een stuk geslapen. Dat is letterlijk te goed om waar te zijn. Op dit moment vrezen we een beetje dat één of andere functie wat tegen zit, maar omdat alle babies tijdens hun eerste dagen iets aan gewicht verliezen kunnen we het daaraan niet zien. Ik hoop maar dat we morgen minstens stabilizering krijgen.
Voor de rest doet hij af en toe zijn oogjes open, zwaait wat met zijn knuistjes terwijl hij "eh, eh" zegt, en hij valt weer in slaap.
Tot nu toe reageert peuter Sarah bijzonder goed op de komst van haar broer. Vandaag heeft ze hem zoentjes gegeven en met het handje gestreeld. Ze was zeer schattig toen ze zijn oortjes aanraakte en "oo'tje" zei, en zijn mondje aanraakte en "mondje" zei. Iets minder goed was de priemende vinger in 't manneke zijn oog, waarbij peuter Sarah "oogje" sprak. Maar baby Thomas liet alles zonder protest passeren. Hij lag natuurlijk ook in de sterke armen van zijn papa, die zijn dochter vriendelijk doch beslist van verder poken deed afzien.
Alles bij elkaar een zeer redelijke dag, waardig besloten met een Wagneriaans concert van Peuter Sarah, toen die door haar papa (90% geholpen door een zeer behulpzame tante Inge) in het badje gezet werd. Van al dat gebrul was ze zo uitgeput dat ze in slaap viel en zelfs niet wakker werd toen papa haar oppakte. Dus geen flesje melk voor het slapengaan - en papa rekent er al op morgen rond 06.00 uit zijn bed te worden gebabbeld...
Deze nacht heeft hij vier of vijf uur aan een stuk geslapen. Dat is letterlijk te goed om waar te zijn. Op dit moment vrezen we een beetje dat één of andere functie wat tegen zit, maar omdat alle babies tijdens hun eerste dagen iets aan gewicht verliezen kunnen we het daaraan niet zien. Ik hoop maar dat we morgen minstens stabilizering krijgen.
Voor de rest doet hij af en toe zijn oogjes open, zwaait wat met zijn knuistjes terwijl hij "eh, eh" zegt, en hij valt weer in slaap.
Tot nu toe reageert peuter Sarah bijzonder goed op de komst van haar broer. Vandaag heeft ze hem zoentjes gegeven en met het handje gestreeld. Ze was zeer schattig toen ze zijn oortjes aanraakte en "oo'tje" zei, en zijn mondje aanraakte en "mondje" zei. Iets minder goed was de priemende vinger in 't manneke zijn oog, waarbij peuter Sarah "oogje" sprak. Maar baby Thomas liet alles zonder protest passeren. Hij lag natuurlijk ook in de sterke armen van zijn papa, die zijn dochter vriendelijk doch beslist van verder poken deed afzien.
Alles bij elkaar een zeer redelijke dag, waardig besloten met een Wagneriaans concert van Peuter Sarah, toen die door haar papa (90% geholpen door een zeer behulpzame tante Inge) in het badje gezet werd. Van al dat gebrul was ze zo uitgeput dat ze in slaap viel en zelfs niet wakker werd toen papa haar oppakte. Dus geen flesje melk voor het slapengaan - en papa rekent er al op morgen rond 06.00 uit zijn bed te worden gebabbeld...
vrijdag 29 juni 2007
Peuter Sarah en de Integratie
"Auto" zegt peuter Sarah terwijl we in de auto zitten.
"Ja, Sarah, heel goed, dat is een auto."
"Boom! Boom! Boom! Boo..."
"Jaja, een boom, heel goed, hoor!"
"Waf!" zegt peuter Sarah.
Waf? Hmmmmm... Ah! Twee meter verder passeert een wandelaar met een hond.
"Goed Saartje! Dat is heel goed! Een hond! De hond doet waf!"
"Babytje!"
Ha! Haar eerste woord van drie lettergrepen! En ze kan het al goed.
"Ja, we gaan naar het babytje. En hoe heeft het babytje?"
"Thomadz!"
Gelukkig kende ze dat woord maar tijdens de laatste dagen, want anders had ze zeker haar mond voorbij gepraat. "Thomadz, Thomadz, Thomadz" klonk het hier de laatste dagen vaak genoeg.
In het ziekenhuis zelf hebben we op foto dat peuter Sarah lachend een beertje tegen baby Thomas drukt, en hem een konijn aanbiedt, maar we hebben het zo gelaten toen ze dat laatste weer afpakte. En dan klinkt er geluid op de gang. "Kindje" zegt peuter Sarah, en ze dribbelt, gevolgd door papa, de gang op.
Het blijkt dat er een grote bijeenkomst plaatsheeft, twee kamers verder. De mensen zien er donker uit, ik zou haast zeggen, Noord Afrikaans. Een jonge man met een baard ziet glimlachend toe hoe peuter Sarah haar armpjes uitsteekt naar een uk van iets groter formaat.
"Zeker de grote zus?" zegt hij vriendelijk in zeer goed Nederlands. Zeer goed, maar niet perfect. Er is een nog hoorbaar accent van één of andere semitische taal; als ik zou moeten raden, uimmmm, laten we zeggen: Arabisch.
En is dat niet grappig, hij heeft ook een zoontje, en hij heeft ook al een oudere dochter! Glimlachend kijken we elkaar aan: kindjes, ze zijn zo vertederend. De andere familie heeft er duidelijk geen gebrek aan, maar ja, behalve de papa zelf zijn er ook drie madammen op bezoek, alle drie hebben ze enkele spruiten bij, en alle drie zijn ze nogal zwaar gekleed voor de tijd van het jaar, en met hoofddoek.
Wat me opvalt is dat de kinderen onderling Nederlands spreken. De madammen spreken ook Nederlands met de kinderen. En als ze weggaan zie ik er één van GSM'men met iemand, en ik hoor: in het Nederlands. Alles met het hoorbaar accent van de Semitische taal, weliswaar, maar toch, je kan moeilijk ontsnappen aan de conclusie: ze gebruiken onze taal.
En onze geneeskunde, en onze technologie.
Mijmerend volg ik peuter Sarah terug naar mama. Nog maar één generatie werd er op zéér overtuigde toon beweerd dat de vrouwen er noooooit gingen mogen buitenkomen...
"Ja, Sarah, heel goed, dat is een auto."
"Boom! Boom! Boom! Boo..."
"Jaja, een boom, heel goed, hoor!"
"Waf!" zegt peuter Sarah.
Waf? Hmmmmm... Ah! Twee meter verder passeert een wandelaar met een hond.
"Goed Saartje! Dat is heel goed! Een hond! De hond doet waf!"
"Babytje!"
Ha! Haar eerste woord van drie lettergrepen! En ze kan het al goed.
"Ja, we gaan naar het babytje. En hoe heeft het babytje?"
"Thomadz!"
Gelukkig kende ze dat woord maar tijdens de laatste dagen, want anders had ze zeker haar mond voorbij gepraat. "Thomadz, Thomadz, Thomadz" klonk het hier de laatste dagen vaak genoeg.
In het ziekenhuis zelf hebben we op foto dat peuter Sarah lachend een beertje tegen baby Thomas drukt, en hem een konijn aanbiedt, maar we hebben het zo gelaten toen ze dat laatste weer afpakte. En dan klinkt er geluid op de gang. "Kindje" zegt peuter Sarah, en ze dribbelt, gevolgd door papa, de gang op.
Het blijkt dat er een grote bijeenkomst plaatsheeft, twee kamers verder. De mensen zien er donker uit, ik zou haast zeggen, Noord Afrikaans. Een jonge man met een baard ziet glimlachend toe hoe peuter Sarah haar armpjes uitsteekt naar een uk van iets groter formaat.
"Zeker de grote zus?" zegt hij vriendelijk in zeer goed Nederlands. Zeer goed, maar niet perfect. Er is een nog hoorbaar accent van één of andere semitische taal; als ik zou moeten raden, uimmmm, laten we zeggen: Arabisch.
En is dat niet grappig, hij heeft ook een zoontje, en hij heeft ook al een oudere dochter! Glimlachend kijken we elkaar aan: kindjes, ze zijn zo vertederend. De andere familie heeft er duidelijk geen gebrek aan, maar ja, behalve de papa zelf zijn er ook drie madammen op bezoek, alle drie hebben ze enkele spruiten bij, en alle drie zijn ze nogal zwaar gekleed voor de tijd van het jaar, en met hoofddoek.
Wat me opvalt is dat de kinderen onderling Nederlands spreken. De madammen spreken ook Nederlands met de kinderen. En als ze weggaan zie ik er één van GSM'men met iemand, en ik hoor: in het Nederlands. Alles met het hoorbaar accent van de Semitische taal, weliswaar, maar toch, je kan moeilijk ontsnappen aan de conclusie: ze gebruiken onze taal.
En onze geneeskunde, en onze technologie.
Mijmerend volg ik peuter Sarah terug naar mama. Nog maar één generatie werd er op zéér overtuigde toon beweerd dat de vrouwen er noooooit gingen mogen buitenkomen...
donderdag 28 juni 2007
B-DAY!!! (De Tweede al)
Zoals bij de vorige gelegenheid (maar dat was in het pré-blogtijdperk) staat "B" voor "baby".
Thomas Robeys, 53 centimeter en 3 kilo 810 gram.
Moeder en kind maken het goed, peuter Sarah en papa ook.
De familie dankt iedereen die ons geluk heeft toegewenst, of op een andere manier, zelfs onbewust, heeft meegeleefd. Alles is zeer vlot verlopen en onzen Thomas is er goed uitgekomen.
Hij is nog zeer klein.
Thomas Robeys, 53 centimeter en 3 kilo 810 gram.
Moeder en kind maken het goed, peuter Sarah en papa ook.
De familie dankt iedereen die ons geluk heeft toegewenst, of op een andere manier, zelfs onbewust, heeft meegeleefd. Alles is zeer vlot verlopen en onzen Thomas is er goed uitgekomen.
Hij is nog zeer klein.
woensdag 27 juni 2007
Wish me luck...
Ik zeg nog niet waar het voor is... Puur bijgeloof, natuurlijk, maar toch. Nooit de goden verzoeken...
Maar als iemand tijd vindt voor één van die dingen uit de lijst "baat het niet, dan schaadt het ook niet" (kaarsen branden, schietgebedjes, of gewoon voor ons duimen), doe het dan toch maar even.
Ik houd jullie op de hoogte...
Maar als iemand tijd vindt voor één van die dingen uit de lijst "baat het niet, dan schaadt het ook niet" (kaarsen branden, schietgebedjes, of gewoon voor ons duimen), doe het dan toch maar even.
Ik houd jullie op de hoogte...
dinsdag 26 juni 2007
Wie wil Argumenten voor Pannenkoeken?
LVB vraagt zich af waarom er in de vorige post (1) geen argumenten voor de Europese eenmaking stonden. Hij vraagt zich dan ook af welke argumenten dat zouden zijn, en of ze misschien van economische aard zijn. De inhoudstafel van mijn antwoord daarop luidt als volgt. (a) Het was niet zozeer een poging om argumenten voor een proces te geven, als wel een beschrijving van dat proces. (b) Het zou zeker een goed idee zijn om het proces vorm te geven in termen van wat we er economisch mee willen bereiken. (c) Dat laatste is op zijn beurt een bijzonder geval van het feit dat we ons in veel algemenere termen moeten afvragen wat we willen bereiken. Hier gaan we!
(a) Het gaat er om dat er een bepaalde historische evolutie (Europa) aan de gang is, die op zijn beurt in verband staat met andere ontwikkelingen ("China", Indië",...). Hoe kijken we daar tegenaan? Laat me eerst een absurd voorbeeld geven. Niemand protesteert tegen het draaien van de Aarde. Zelfs als we er één of ander nadeel bij konden bedenken, weten we
dat protesteren geen zin heeft. Op dezelfde manier, denk ik, zit er een zekere onafwendbaarheid in bepaalde dingen die er met Europa gebeuren. Ik denk dat wij, in 2,007, niet kunnen beslissen heel het verhaal te betonneren op het niveau van 1,989, zelfs als we dat zouden willen.
In die zin heb ik evenmin argumenten nodig, als om te zeggen dat de Aarde zal verder draaien, zodat het straks donker zal zijn. In die zin, ook, is het iets dat (minstens gedeeltelijk) gebeurt "omdat de anderen het ook doen". Maar ook dat is niet als "argument" bedoeld. Het is een beschrijving van een proces. Dat kan ik natuurlijk mis hebben, maar het is doodgewoon wat ik denk: we zijn niet aan "het einde van de geschiedenis" van de Europese staten.
Iets heel anders is wat je doet met een proces. Als je weet dat het straks donker wordt, en binnen enkele maanden flink kouder, dan kan je je afvragen hoe je daarmee zal omgaan. Misschien moeten er maatregelen genomen worden, misschien zijn er al maatregelen genomen - het zou jammer zijn als je je niet eens de vraag mocht stellen. Ikzelf, die niet van winters houd, zou mezelf niet erg snugger voelen, indien ik het draaien van de Aarde met allerlei beschuldigingen begon te overladen (is daar eigenlijk wel democratisch over beslist?) met de halve verwachting dat ik me dan geen vragen meer hoefde te stellen over de consequenties.
Kortom, voor ongeveer de helft was dit artikel niet zozeer een argument, en nog minder voor "Europese eenmaking" (ik kan me inbeelden dat er 20 mogelijke èn zinnige reacties zijn op het proces), als wel een opmerking: een hoop energie gaat verloren aan zinloos gepruttel. En dat mag, natuurlijk! En wat ook mag is dat opmerken, en proberen minder zinloze bedenking te maken.
(b) En daarom: terug naar dat "hoe gaan we ermee om?". Een heel goede daarbij vraag is: zijn er economische argumenten voor de eenmaking (of welke formule ook)? Immers, als je dan toch een proces ondergaat, kunnen we dan niet proberen het een bepaalde vorm te geven? Ik durf bijna voor LVB spreken en zeggen dat hij en ik het er over eens zullen zijn, dat we van Europa een uitdrager van economische inzichten willen maken, zoals het belang van vrije markten. En dat we aan de andere kant Europa moeten her-vormen, in de zin dat we dat inzicht dan ook op onszelf moeten toepassen, met name als het over protectionisme en landbouwsubsidies gaat. En zo kan ik er nog wel een paar bedenken. Het zullen niet zozeer "economische argumenten voor (bijvoorbeeld) eenmaking" zijn, maar ideeën over de vorm die we willen geven aan het resultaat.
(c) Daarmee komen we op een punt dat ik nog belangrijker vind dan de economische ideeën. De vraag is namelijk: hoe komt het dat Europa zelfs maar zou kunnen de rol van uitdrager van economische inzichten spelen? En daar is het antwoord: omdat Europa een verleden heeft, met een bijhorende cultuur, die hebben gemaakt dat die ideeën een kans hebben gekregen en dat hun bruikbaarheid gedemonstreerd is.
Dat is een niveau dat zich veel hoger situeert dan alleen maar "economische argumenten". Het is een vraag waar ik het ruim een jaar geleden al over had. Het idee is ontleend aan Arnold Toynbee, en klinkt een beetje als volgt. Een bloeiende beschaving is een beschaving die iets uitdraagt; waar andere beschavingen en culturen iets van willen overnemen (2). Dat is al niet zo vanzelfsprekend als je de supermacht van je tijd bent, maar het is nog veel minder gemakkelijk wanneer je een geopolitieke worm bent.
So far, so good. Het gaat om veel meer dan alleen maar economische ideeën, en dus het creëren van welvaart (de lezer van Speels maar Serieus weet dat dat bij mij wel degelijk zwaar weegt, maar er is meer). In een andere post van die periode (3) vroeg ik me af in welke termen Europa zal gezien worden in de latere geschiedenis van de planeet Aarde. Zullen we gezien worden als de beschaving van de kanonnen, of van de boterbergen? En denk je niet dat het een belangrijk verschil kan maken voor de wereld van onze kinderen en kleinkinderen, als de toekomstige supermachten aan ons denken in termen van "verboden voor honden en Chinezen", dan wel in termen van (bijvoorbeeld) gelijke behandeling van mannen en vrouwen?
Als ik dat allemaal aanneem - dan lijken me de "argumenten" daaruit te volgen. Ik meteen toegeef dat ik ze nog niet had gegeven. Het ging me eerder om het signaleren van de vragen. Maar gegeven dat ik denk dat de Europese beschaving één en ander uit te dragen heeft; zullen we dat het best doen in de vorm van een serie versnipperde dwergstaatjes? Zou het niet beter zijn als we tenminste een beetje een gerespecteerde middenmoter waren? Hebben we meer kans om ideeën als "democratie", "vrije markt", intellectuele en spirituele tolerantie en vele andere te promoten, indien we ons tegenover de rest van de wereld verhouden zoals vandaag Luxemburg, dan wel Engeland, tegenover de Europese Unie?
----------------------------------------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/06/europa-de-pannenkoek.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/06/een-bloeiende-beschaving.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/05/het-zevende-millennium.html
(a) Het gaat er om dat er een bepaalde historische evolutie (Europa) aan de gang is, die op zijn beurt in verband staat met andere ontwikkelingen ("China", Indië",...). Hoe kijken we daar tegenaan? Laat me eerst een absurd voorbeeld geven. Niemand protesteert tegen het draaien van de Aarde. Zelfs als we er één of ander nadeel bij konden bedenken, weten we
dat protesteren geen zin heeft. Op dezelfde manier, denk ik, zit er een zekere onafwendbaarheid in bepaalde dingen die er met Europa gebeuren. Ik denk dat wij, in 2,007, niet kunnen beslissen heel het verhaal te betonneren op het niveau van 1,989, zelfs als we dat zouden willen.
In die zin heb ik evenmin argumenten nodig, als om te zeggen dat de Aarde zal verder draaien, zodat het straks donker zal zijn. In die zin, ook, is het iets dat (minstens gedeeltelijk) gebeurt "omdat de anderen het ook doen". Maar ook dat is niet als "argument" bedoeld. Het is een beschrijving van een proces. Dat kan ik natuurlijk mis hebben, maar het is doodgewoon wat ik denk: we zijn niet aan "het einde van de geschiedenis" van de Europese staten.
Iets heel anders is wat je doet met een proces. Als je weet dat het straks donker wordt, en binnen enkele maanden flink kouder, dan kan je je afvragen hoe je daarmee zal omgaan. Misschien moeten er maatregelen genomen worden, misschien zijn er al maatregelen genomen - het zou jammer zijn als je je niet eens de vraag mocht stellen. Ikzelf, die niet van winters houd, zou mezelf niet erg snugger voelen, indien ik het draaien van de Aarde met allerlei beschuldigingen begon te overladen (is daar eigenlijk wel democratisch over beslist?) met de halve verwachting dat ik me dan geen vragen meer hoefde te stellen over de consequenties.
Kortom, voor ongeveer de helft was dit artikel niet zozeer een argument, en nog minder voor "Europese eenmaking" (ik kan me inbeelden dat er 20 mogelijke èn zinnige reacties zijn op het proces), als wel een opmerking: een hoop energie gaat verloren aan zinloos gepruttel. En dat mag, natuurlijk! En wat ook mag is dat opmerken, en proberen minder zinloze bedenking te maken.
(b) En daarom: terug naar dat "hoe gaan we ermee om?". Een heel goede daarbij vraag is: zijn er economische argumenten voor de eenmaking (of welke formule ook)? Immers, als je dan toch een proces ondergaat, kunnen we dan niet proberen het een bepaalde vorm te geven? Ik durf bijna voor LVB spreken en zeggen dat hij en ik het er over eens zullen zijn, dat we van Europa een uitdrager van economische inzichten willen maken, zoals het belang van vrije markten. En dat we aan de andere kant Europa moeten her-vormen, in de zin dat we dat inzicht dan ook op onszelf moeten toepassen, met name als het over protectionisme en landbouwsubsidies gaat. En zo kan ik er nog wel een paar bedenken. Het zullen niet zozeer "economische argumenten voor (bijvoorbeeld) eenmaking" zijn, maar ideeën over de vorm die we willen geven aan het resultaat.
(c) Daarmee komen we op een punt dat ik nog belangrijker vind dan de economische ideeën. De vraag is namelijk: hoe komt het dat Europa zelfs maar zou kunnen de rol van uitdrager van economische inzichten spelen? En daar is het antwoord: omdat Europa een verleden heeft, met een bijhorende cultuur, die hebben gemaakt dat die ideeën een kans hebben gekregen en dat hun bruikbaarheid gedemonstreerd is.
Dat is een niveau dat zich veel hoger situeert dan alleen maar "economische argumenten". Het is een vraag waar ik het ruim een jaar geleden al over had. Het idee is ontleend aan Arnold Toynbee, en klinkt een beetje als volgt. Een bloeiende beschaving is een beschaving die iets uitdraagt; waar andere beschavingen en culturen iets van willen overnemen (2). Dat is al niet zo vanzelfsprekend als je de supermacht van je tijd bent, maar het is nog veel minder gemakkelijk wanneer je een geopolitieke worm bent.
So far, so good. Het gaat om veel meer dan alleen maar economische ideeën, en dus het creëren van welvaart (de lezer van Speels maar Serieus weet dat dat bij mij wel degelijk zwaar weegt, maar er is meer). In een andere post van die periode (3) vroeg ik me af in welke termen Europa zal gezien worden in de latere geschiedenis van de planeet Aarde. Zullen we gezien worden als de beschaving van de kanonnen, of van de boterbergen? En denk je niet dat het een belangrijk verschil kan maken voor de wereld van onze kinderen en kleinkinderen, als de toekomstige supermachten aan ons denken in termen van "verboden voor honden en Chinezen", dan wel in termen van (bijvoorbeeld) gelijke behandeling van mannen en vrouwen?
Als ik dat allemaal aanneem - dan lijken me de "argumenten" daaruit te volgen. Ik meteen toegeef dat ik ze nog niet had gegeven. Het ging me eerder om het signaleren van de vragen. Maar gegeven dat ik denk dat de Europese beschaving één en ander uit te dragen heeft; zullen we dat het best doen in de vorm van een serie versnipperde dwergstaatjes? Zou het niet beter zijn als we tenminste een beetje een gerespecteerde middenmoter waren? Hebben we meer kans om ideeën als "democratie", "vrije markt", intellectuele en spirituele tolerantie en vele andere te promoten, indien we ons tegenover de rest van de wereld verhouden zoals vandaag Luxemburg, dan wel Engeland, tegenover de Europese Unie?
----------------------------------------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/06/europa-de-pannenkoek.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/06/een-bloeiende-beschaving.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/05/het-zevende-millennium.html
maandag 25 juni 2007
Europa, De Pannenkoek
Ken je die mensen die geregeld (of altijd) vol afgrijzen beginnen over wat een drààk Europa toch is? “Tegennatuurlijke staat”, “bureaucratisch monster”, “aanslag op de vrijheid van de burger”, de innuendo’s kunnen niet op.
Ik vraag me wel eens af of die mensen veel perspectief bezitten, en dan vooral in de tijd. Kijk, de serieuze spelers op het wereldtoneel van binnen 50 of 100 jaar zullen namen hebben als “Verenigde Staten”, en “China” en “Indië”. Er kunnen er best nog een paar andere zijn, vooropgesteld dat ze enkele honderden miljoenen inwoners hebben, en een fatsoenlijke economie. Willen we werkelijk onze achterkleinkinderen een wereld nalaten waarin Europa versnipperd is een groepje dwergstaatjes? Als een betekenisvolle speler al rap aan 500 mio inwoners zit, en een grote Europese lidstaat heeft er tussen de 50 en de 100 mio... wel, dan verhoudt die “grote Europese lidstaat” zich tegenover de betekenisvolle speler zoals België zich vandaag verhoudt tegenover Duitsland.
En voor die versnippering in de dwergstaatjes hoeven we niets anders te doen dan pleiten voor een status quo, met veel rhetoriek en pseudo-intellectuele verwijzingen naar “de geschiedenis” en het nettoresultaat zal “het Bokrijk van de wereld” zijn. Ik kan me voorstellen dat veel mensen van vandaag dat charmant en zelfs aantrekkelijk zouden vinden. Maar ik signaleer dat als het hedendaagse Europa was gebouwd volgens de principes die onze overgrootouders charmant en aantrekkelijk vonden, wij alle dagen minstens één keer naar de mis zouden gaan, en geregeld persjonkelen (1) tegen de sterren op.
Dus wat wij nu charmant en aantrekkelijk vinden zal hoe dan ook evenveel kans maken als wat onze overgrootouders charmant en aantrekkelijk gevonden hebben. Want zeg nu zelf, denk je heus dat het zal gebeuren, dat Europa van allemaal dwergstaatjes, enkel omdat een stel overgrootvaders (wijzelf, binnen 100 jaar) dat zo goed vonden? En gegeven dat we eigenlijk wel beter weten, is het dan niet beter ons af te vragen hoe het er dan ongeveer moet uitzien, eerder dan hoe goed het wel was in 1,950?
Merk op, ik heb het hier niet eens over de verzuchtingen van dom rechts. Je weet wel, de bende die tegelijk aan het jammeren is over hoe Europa “geen beschaving meer exporteert”, en zich tegelijk totterdood zal verzetten tegen het feit dat Europa, recht onder hun neus bezig is beschaving te exporteren zoals nooit eerder gebeurd is (2). Ik heb het gewoon over brave mensen die een beetje huiverend staan tegenover het onbekende, en die dat perspectief waar ik het over had een beetje missen. En voor de rest zitten ze aan te kijken tegen het Straatsburg circus, een ambtenaren apparaat dat de Byzantijnen niet eens zo heel erg verschillend zouden gedaan hebben, en een tekstmolen om de toren van Babel in de grond te doen zinken van schaamte.
Dus ik geef ze geen ongelijk wanneer ze dat allemaal zien en vinden dat het maar een brij is. Maar ik signaleer dat iemand die aan een pannenkoekenslag deelneemt ook het ontstaan van de pannenkoek in een vroeg stadium kan waarnemen, en dat die ook zal vinden dat het allemaal maar een brij is. Men kan nu eenmaal geen pannenkoeken maken zonder eieren te breken en er meel en suiker aan toe te voegen. En roeren, natuurlijk.
Het enige verschil is dat we bij het aanschouwen van het pannenkoekendeeg wel in staat zijn het perspectief van de pannenkoek zelf te zien. En dus herhaal ik mijn twee vragen. Met de brij, èn de betekenis van de brij in het achterhoofd: willen we het heus liever bij de brij laten, en de facto evolueren naar een serie dwergstaatjes? En zelfs als we dat willen, denken we heus dat dat een schijn van kans maakt?
Volgens mij dreigen een hoop mensen te eindigen als een bende mopperpotten aan de zijkant, totaal irrelevant. En wedden dat het weer de schuld van de anderen zal zijn?
-------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/04/persjonkelen.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/07/rechts-en-toch-dom.html
Ik vraag me wel eens af of die mensen veel perspectief bezitten, en dan vooral in de tijd. Kijk, de serieuze spelers op het wereldtoneel van binnen 50 of 100 jaar zullen namen hebben als “Verenigde Staten”, en “China” en “Indië”. Er kunnen er best nog een paar andere zijn, vooropgesteld dat ze enkele honderden miljoenen inwoners hebben, en een fatsoenlijke economie. Willen we werkelijk onze achterkleinkinderen een wereld nalaten waarin Europa versnipperd is een groepje dwergstaatjes? Als een betekenisvolle speler al rap aan 500 mio inwoners zit, en een grote Europese lidstaat heeft er tussen de 50 en de 100 mio... wel, dan verhoudt die “grote Europese lidstaat” zich tegenover de betekenisvolle speler zoals België zich vandaag verhoudt tegenover Duitsland.
En voor die versnippering in de dwergstaatjes hoeven we niets anders te doen dan pleiten voor een status quo, met veel rhetoriek en pseudo-intellectuele verwijzingen naar “de geschiedenis” en het nettoresultaat zal “het Bokrijk van de wereld” zijn. Ik kan me voorstellen dat veel mensen van vandaag dat charmant en zelfs aantrekkelijk zouden vinden. Maar ik signaleer dat als het hedendaagse Europa was gebouwd volgens de principes die onze overgrootouders charmant en aantrekkelijk vonden, wij alle dagen minstens één keer naar de mis zouden gaan, en geregeld persjonkelen (1) tegen de sterren op.
Dus wat wij nu charmant en aantrekkelijk vinden zal hoe dan ook evenveel kans maken als wat onze overgrootouders charmant en aantrekkelijk gevonden hebben. Want zeg nu zelf, denk je heus dat het zal gebeuren, dat Europa van allemaal dwergstaatjes, enkel omdat een stel overgrootvaders (wijzelf, binnen 100 jaar) dat zo goed vonden? En gegeven dat we eigenlijk wel beter weten, is het dan niet beter ons af te vragen hoe het er dan ongeveer moet uitzien, eerder dan hoe goed het wel was in 1,950?
Merk op, ik heb het hier niet eens over de verzuchtingen van dom rechts. Je weet wel, de bende die tegelijk aan het jammeren is over hoe Europa “geen beschaving meer exporteert”, en zich tegelijk totterdood zal verzetten tegen het feit dat Europa, recht onder hun neus bezig is beschaving te exporteren zoals nooit eerder gebeurd is (2). Ik heb het gewoon over brave mensen die een beetje huiverend staan tegenover het onbekende, en die dat perspectief waar ik het over had een beetje missen. En voor de rest zitten ze aan te kijken tegen het Straatsburg circus, een ambtenaren apparaat dat de Byzantijnen niet eens zo heel erg verschillend zouden gedaan hebben, en een tekstmolen om de toren van Babel in de grond te doen zinken van schaamte.
Dus ik geef ze geen ongelijk wanneer ze dat allemaal zien en vinden dat het maar een brij is. Maar ik signaleer dat iemand die aan een pannenkoekenslag deelneemt ook het ontstaan van de pannenkoek in een vroeg stadium kan waarnemen, en dat die ook zal vinden dat het allemaal maar een brij is. Men kan nu eenmaal geen pannenkoeken maken zonder eieren te breken en er meel en suiker aan toe te voegen. En roeren, natuurlijk.
Het enige verschil is dat we bij het aanschouwen van het pannenkoekendeeg wel in staat zijn het perspectief van de pannenkoek zelf te zien. En dus herhaal ik mijn twee vragen. Met de brij, èn de betekenis van de brij in het achterhoofd: willen we het heus liever bij de brij laten, en de facto evolueren naar een serie dwergstaatjes? En zelfs als we dat willen, denken we heus dat dat een schijn van kans maakt?
Volgens mij dreigen een hoop mensen te eindigen als een bende mopperpotten aan de zijkant, totaal irrelevant. En wedden dat het weer de schuld van de anderen zal zijn?
-------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/04/persjonkelen.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/07/rechts-en-toch-dom.html
zaterdag 23 juni 2007
"Arm en Rijk", een Perspectiefprobleem
Hier komt een theorie over een onderwerp waar al veel over geschreven en geruzied is, en los van de vraag of iemand dat allemaal al veel eerder heeft gezegd: ik heb het toch zelf bedacht.
Het onderwerp is wat we wel eens “Rijk en Arm” zien noemen. We zijn met pakweg zes miljard op de wereld, en daarvan leeft minstens één miljard in omstandigheden die wij ons niet eens kunnen voorstellen. Honger, ziektes, stervende kinderen, overlijdens in het kraambed, en vele, vele andere. Dat soort dingen doet natuurlijk vragen rijzen bij homo computeriens, en één van die vragen is “hoe komt dat?”.
Mijn theorie gaat niet over het onderwerp zelf, maar over onze benadering van dat onderwerp. Dat heb je met hobby- (en andere) filosofen: ze doen wel eens aan “kennistheorie”. Om indruk te maken op de vrouwtjes van onze soort noemen we dat natuurlijk geen “kennistheorie”, maar wel “epistemologie”, maar of het ook werkelijk leidt tot grotere aantallen nakomelingen weet ik niet.
Hoe dan ook. Ik heb dus een theorie die ons iets vertelt over onze kennis over het onderwerp “Rijk en Arm”. Die theorie klinkt als volgt. Wanneer we in een positie zijn om er over na te denken, dan is dat omdat we zelf niet bezig zijn met de vraag wat we onze peuters vandaag te eten zullen geven. We horen zelf al bij het deel van de wereldbevolking die nooit in de buurt van dat soort problemen geweest zijn, en dat maakt dat we ons eigen perspectief normaal vinden. We hebben immers nooit iets anders meegemaakt, en we verwachten niet dat we ooit iets dergelijks zullen meemaken. Niet dat het totaal onmogelijk is, maar als het ons zou overkomen is er naar al onze maatstaven een ramp gebeurd.
Dus dat creëert een welbepaald perspectief. Als het onderwerp het verschil tussen “rijk” en “arm” is, en dus de oorzaken en de remedies daarvan, en we ervaren “rijk” als normaal, dan is “arm” het te verklaren onderwerp. En gezien de hartverscheurende toestanden die daarbij horen, moet de causaliteit de vorm aannemen van een beschuldiging. “Het is de schuld van [iets]”.
Alleen al abstract geredeneerd kan je evengoed een standpunt innemen waarbij niet “rijk”, maar “arm” de normale toestand is. In dat geval zou het perspectief waarmee we naar de causaliteit kijken er natuurlijk helemaal anders uitzien. “Rijk” zou nu het te verklaren onderwerp zijn, en de redenering zou niet langer de vorm aannemen van een beschuldiging (want nu hebben we het niet over hartverscheurende toestanden) maar integendeel over stijgende levensverwachting, dalende kindersterfte en verspreiding van de welvaart naar brede lagen van de bevolking. Niet langer een beschuldiging, dus, maar wel een oplossing. “Het is te danken aan [iets]”.
En nu gebeurt er iets vreemds! In feite is ongeveer heel het politieke spectrum, van extreem links tot extreem rechts, dat de verklarende factor van het verschil tussen “rijk” en “arm”; de term die we daar tussen die vierkante haakjes moeten zetten (sterk vereenvoudigd, misschien, maar toch) “het kapitalisme” is. Of misschien ook “de vrije markt”, of “de Industriële Revolutie”, of welke poging tot nuance je ook maar zou willen verzinnen, maar het merkwaardige feit is dat iedereen het er eigenlijk over eens is!
En dus liggen de vele moeilijkheden en ruzies rond het onderwerp niet aan de causaliteit van het onderwerp zelf (want daar is iedereen het over eens), maar aan het perspectief dat er rond hangt! Links ziet in de armoede die zo vaak voorkomt een symptoom van “ongelijkheid”, die op zijn beurt (inderdaad!) door “het kapitalisme” wordt veroorzaakt: de armoede is de schuld van het kapitalisme! En rechts ziet in de welvaart de overwinning op een millennium durend evenwicht, en verheugt zich in de uitbraak uit de vermorzelende armoede: het is te danken aan het kapitalisme!
Eenmaal op dat punt denk ik dat de geregelde lezer van Speels maar serieus mijn eigen standpunt wel zal kennen. “Puur abstract geredeneerd” is het mogelijk elk van beide perspectieven in te nemen, en daaruit af te leiden of de verklarende factor klinkt als een beschuldiging, dan wel als een oplossing. Maar we weten welk van beide perspectieven het correcte perspectief is, omdat de simpele historische realiteit ons dat vertelt. De historische realiteit is dat de mensheid sinds zijn ontstaan gevangen zat in vermorzelende armoede. Dus hoewel beide partijen het eens zijn dat het kapitalisme een enorme impact heeft gehad, in die zeer, zeer kleine fractie van de tijd dat het in vergelijking met de mensheid zelf bestaat, denk ik dat het wereldbeeld van rechts het hier bij het rechte eind heeft. De armoede die we ook vandaag nog zien is de toestand zoals die er overal en altijd geweest is. En dus is het feit dat grote delen van de wereld daar vandaag aan ontsnappen een gebeurtenis van historische proporties. Waar zo’n beetje “epistemologie” toch goed voor is...
Het onderwerp is wat we wel eens “Rijk en Arm” zien noemen. We zijn met pakweg zes miljard op de wereld, en daarvan leeft minstens één miljard in omstandigheden die wij ons niet eens kunnen voorstellen. Honger, ziektes, stervende kinderen, overlijdens in het kraambed, en vele, vele andere. Dat soort dingen doet natuurlijk vragen rijzen bij homo computeriens, en één van die vragen is “hoe komt dat?”.
Mijn theorie gaat niet over het onderwerp zelf, maar over onze benadering van dat onderwerp. Dat heb je met hobby- (en andere) filosofen: ze doen wel eens aan “kennistheorie”. Om indruk te maken op de vrouwtjes van onze soort noemen we dat natuurlijk geen “kennistheorie”, maar wel “epistemologie”, maar of het ook werkelijk leidt tot grotere aantallen nakomelingen weet ik niet.
Hoe dan ook. Ik heb dus een theorie die ons iets vertelt over onze kennis over het onderwerp “Rijk en Arm”. Die theorie klinkt als volgt. Wanneer we in een positie zijn om er over na te denken, dan is dat omdat we zelf niet bezig zijn met de vraag wat we onze peuters vandaag te eten zullen geven. We horen zelf al bij het deel van de wereldbevolking die nooit in de buurt van dat soort problemen geweest zijn, en dat maakt dat we ons eigen perspectief normaal vinden. We hebben immers nooit iets anders meegemaakt, en we verwachten niet dat we ooit iets dergelijks zullen meemaken. Niet dat het totaal onmogelijk is, maar als het ons zou overkomen is er naar al onze maatstaven een ramp gebeurd.
Dus dat creëert een welbepaald perspectief. Als het onderwerp het verschil tussen “rijk” en “arm” is, en dus de oorzaken en de remedies daarvan, en we ervaren “rijk” als normaal, dan is “arm” het te verklaren onderwerp. En gezien de hartverscheurende toestanden die daarbij horen, moet de causaliteit de vorm aannemen van een beschuldiging. “Het is de schuld van [iets]”.
Alleen al abstract geredeneerd kan je evengoed een standpunt innemen waarbij niet “rijk”, maar “arm” de normale toestand is. In dat geval zou het perspectief waarmee we naar de causaliteit kijken er natuurlijk helemaal anders uitzien. “Rijk” zou nu het te verklaren onderwerp zijn, en de redenering zou niet langer de vorm aannemen van een beschuldiging (want nu hebben we het niet over hartverscheurende toestanden) maar integendeel over stijgende levensverwachting, dalende kindersterfte en verspreiding van de welvaart naar brede lagen van de bevolking. Niet langer een beschuldiging, dus, maar wel een oplossing. “Het is te danken aan [iets]”.
En nu gebeurt er iets vreemds! In feite is ongeveer heel het politieke spectrum, van extreem links tot extreem rechts, dat de verklarende factor van het verschil tussen “rijk” en “arm”; de term die we daar tussen die vierkante haakjes moeten zetten (sterk vereenvoudigd, misschien, maar toch) “het kapitalisme” is. Of misschien ook “de vrije markt”, of “de Industriële Revolutie”, of welke poging tot nuance je ook maar zou willen verzinnen, maar het merkwaardige feit is dat iedereen het er eigenlijk over eens is!
En dus liggen de vele moeilijkheden en ruzies rond het onderwerp niet aan de causaliteit van het onderwerp zelf (want daar is iedereen het over eens), maar aan het perspectief dat er rond hangt! Links ziet in de armoede die zo vaak voorkomt een symptoom van “ongelijkheid”, die op zijn beurt (inderdaad!) door “het kapitalisme” wordt veroorzaakt: de armoede is de schuld van het kapitalisme! En rechts ziet in de welvaart de overwinning op een millennium durend evenwicht, en verheugt zich in de uitbraak uit de vermorzelende armoede: het is te danken aan het kapitalisme!
Eenmaal op dat punt denk ik dat de geregelde lezer van Speels maar serieus mijn eigen standpunt wel zal kennen. “Puur abstract geredeneerd” is het mogelijk elk van beide perspectieven in te nemen, en daaruit af te leiden of de verklarende factor klinkt als een beschuldiging, dan wel als een oplossing. Maar we weten welk van beide perspectieven het correcte perspectief is, omdat de simpele historische realiteit ons dat vertelt. De historische realiteit is dat de mensheid sinds zijn ontstaan gevangen zat in vermorzelende armoede. Dus hoewel beide partijen het eens zijn dat het kapitalisme een enorme impact heeft gehad, in die zeer, zeer kleine fractie van de tijd dat het in vergelijking met de mensheid zelf bestaat, denk ik dat het wereldbeeld van rechts het hier bij het rechte eind heeft. De armoede die we ook vandaag nog zien is de toestand zoals die er overal en altijd geweest is. En dus is het feit dat grote delen van de wereld daar vandaag aan ontsnappen een gebeurtenis van historische proporties. Waar zo’n beetje “epistemologie” toch goed voor is...
vrijdag 22 juni 2007
You can fool... (afdeling 26%)
http://www.msnbc.msn.com/id/19352087/site/newsweek/
Dus:
You can fool all the people some of the time
You can fool some of the people all of the time
But you can fool no more than 26% of the people all of the time
19 more months... Go W, go!
Er is tenslotte nog potentiëel: Nog geen twee maand geleden...
http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/05/you-can-fool-28-of-people-all-of-time.html
Dus:
You can fool all the people some of the time
You can fool some of the people all of the time
But you can fool no more than 26% of the people all of the time
19 more months... Go W, go!
Er is tenslotte nog potentiëel: Nog geen twee maand geleden...
http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/05/you-can-fool-28-of-people-all-of-time.html
Globalizering: tussen jobverlies en innovatie
Oeps! Een groooote oeps! Ik laat hierna het artikel staan zoals het er stond, en corrigeer de grote oeps op het einde...
Vandaag kopt De Tijd dat Frankrijk jaarlijks 150,000 jobs verliest door "delokalizatie". Je ziet het gebeuren: "globalizering, het is de schuld van -". En het is zeer belangrijk, want het is zelfs gestegen met 2,000 eenheden, sinds de vorige periode, pakweg de zes jaren daarvoor.
Misschien is het tijd om te herinneren aan mijn vraag van ruim een jaar geleden (1). Die had de vorm van een soort beredeneerde gok. Zeg dat er in België 4 mio mensen een job hebben. Zeg dat daarvan één percent per jaar verloren gaat. Dat zijn er dan 40,000 per jaar. Dus moeten er elke dag berichten in de krant staan dat er die dag ruim 100 jobs verloren zijn gegaan aan de globalizering (100 jobs maal 365 dagen is 36,500 jobs). Elke dag opnieuw. En als dat significant minder vaak dan "elke dag opnieuw" in de krant staat, dan is het verlies significant minder dan één percent per jaar.
Laten we, alweer evenveel radend als wetend, naar Frankrijk kijken. Als het land vijf keer groter is dan België, dan hebben er 20 mio mensen een job. Eén percent daarvan zou 200,000 jobs zijn, dus het gaat over een verlies van 0.75% per jaar. Aan dat tempo duurt het 43 jaar voor er nog maar 90% van de huidige jobs over zijn (Oeps! Oeps! Oeps!!!). Natuurlijk, dat impliceert dat er in die tijd ook helemaal niets anders zou gebeurd zijn, waardoor er ook weer nieuwe jobs ontstonden.
Het is alsof we 43 jaar geleden - dus in het jaar onzes Heeren 1,964 - hadden geextrapoleerd dat er vandaag nog maar 90% van de jobs zou over zijn, zonder dat er ook maar iets in de plaats was gekomen.
IT, iemand?
In de tijd van Aristoteles werkte 98% van de bevolking in de landbouw: tenzij ik me vergis zegt hij dat tenminste zelf. Vandaag werken er in een welvarende samenleving nog maar 2% in de landbouw, en zoals we weten is het probleem dat die teveel voedsel produceren. Als je dat aan de tijdgenoten van Aristoteles had gezegd, was het ongetwijfeld paniek geweest. 96% van de jobs zou verloren gaan! En ze waren al zo arm!
En het zou inderdaad een probleem geweest zijn als er niets anders in de plaats was gekomen. Zoals dokters en leraars en mechaniekers en communicatie en vele andere. Oh, en bankiers, natuurlijk. Dus eigenlijk missen die artikelen met dat soort onderwerp - die we ongeveer dagelijks te slikken krijgen - het punt op kosmische schaal. Ten eerste jammeren ze over zeer kleine effecten, verder gaat het over effecten die zeer gewoon zijn en waar je dus niet "de globalizering" voor nodig hebt, en tenslotte maken ze zich zorgen over het verkeerde fenomeen. Het jobverlies in de landbouw van de laatste millennia is gepaard gegaan met een enorme verrijking. En wel omdat er heel andere jobs in de plaats zijn gekomen.
En dus moeten we niet de globalizering bestuderen, maar wel de vraag of we genoeg innoveren. De beste manier om het effect te bereiken waar iedereen altijd met zulke grote ogen voor vreest, is maken dat iedereen precies hetzelfde kan blijven doen, als ze altijd al gedaan hebben.
-------------------------------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/04/globalizering.html
-------------------------------------------------------------------------
Oeps! Ik had nog wel een spreadsheet voor mijn neus staan! Tja, soms gebruik je een ongelofelijk gesophisticeerde rekenmachine om er uit te halen dat 1 + 1 gelijk is aan 3, en het vervolgens nog te geloven ook.
De waarheid is vanzelfsprekend dat een jobverlies van 0.75 tot 1% per jaar al snel een serieuze knauw in de werkgelegenheid zou geven. Dus het klopt niet dat zelfs met dat soort cijfers de jammerklacht over trivialiteiten gaat. De vraag blijft natuurlijk wel of we inderdaad, en zonder compensatie, dat soort orde van grootte aan jobs verliezen aan globalizering.
Vandaag kopt De Tijd dat Frankrijk jaarlijks 150,000 jobs verliest door "delokalizatie". Je ziet het gebeuren: "globalizering, het is de schuld van -". En het is zeer belangrijk, want het is zelfs gestegen met 2,000 eenheden, sinds de vorige periode, pakweg de zes jaren daarvoor.
Misschien is het tijd om te herinneren aan mijn vraag van ruim een jaar geleden (1). Die had de vorm van een soort beredeneerde gok. Zeg dat er in België 4 mio mensen een job hebben. Zeg dat daarvan één percent per jaar verloren gaat. Dat zijn er dan 40,000 per jaar. Dus moeten er elke dag berichten in de krant staan dat er die dag ruim 100 jobs verloren zijn gegaan aan de globalizering (100 jobs maal 365 dagen is 36,500 jobs). Elke dag opnieuw. En als dat significant minder vaak dan "elke dag opnieuw" in de krant staat, dan is het verlies significant minder dan één percent per jaar.
Laten we, alweer evenveel radend als wetend, naar Frankrijk kijken. Als het land vijf keer groter is dan België, dan hebben er 20 mio mensen een job. Eén percent daarvan zou 200,000 jobs zijn, dus het gaat over een verlies van 0.75% per jaar. Aan dat tempo duurt het 43 jaar voor er nog maar 90% van de huidige jobs over zijn (Oeps! Oeps! Oeps!!!). Natuurlijk, dat impliceert dat er in die tijd ook helemaal niets anders zou gebeurd zijn, waardoor er ook weer nieuwe jobs ontstonden.
Het is alsof we 43 jaar geleden - dus in het jaar onzes Heeren 1,964 - hadden geextrapoleerd dat er vandaag nog maar 90% van de jobs zou over zijn, zonder dat er ook maar iets in de plaats was gekomen.
IT, iemand?
In de tijd van Aristoteles werkte 98% van de bevolking in de landbouw: tenzij ik me vergis zegt hij dat tenminste zelf. Vandaag werken er in een welvarende samenleving nog maar 2% in de landbouw, en zoals we weten is het probleem dat die teveel voedsel produceren. Als je dat aan de tijdgenoten van Aristoteles had gezegd, was het ongetwijfeld paniek geweest. 96% van de jobs zou verloren gaan! En ze waren al zo arm!
En het zou inderdaad een probleem geweest zijn als er niets anders in de plaats was gekomen. Zoals dokters en leraars en mechaniekers en communicatie en vele andere. Oh, en bankiers, natuurlijk. Dus eigenlijk missen die artikelen met dat soort onderwerp - die we ongeveer dagelijks te slikken krijgen - het punt op kosmische schaal. Ten eerste jammeren ze over zeer kleine effecten, verder gaat het over effecten die zeer gewoon zijn en waar je dus niet "de globalizering" voor nodig hebt, en tenslotte maken ze zich zorgen over het verkeerde fenomeen. Het jobverlies in de landbouw van de laatste millennia is gepaard gegaan met een enorme verrijking. En wel omdat er heel andere jobs in de plaats zijn gekomen.
En dus moeten we niet de globalizering bestuderen, maar wel de vraag of we genoeg innoveren. De beste manier om het effect te bereiken waar iedereen altijd met zulke grote ogen voor vreest, is maken dat iedereen precies hetzelfde kan blijven doen, als ze altijd al gedaan hebben.
-------------------------------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/04/globalizering.html
-------------------------------------------------------------------------
Oeps! Ik had nog wel een spreadsheet voor mijn neus staan! Tja, soms gebruik je een ongelofelijk gesophisticeerde rekenmachine om er uit te halen dat 1 + 1 gelijk is aan 3, en het vervolgens nog te geloven ook.
De waarheid is vanzelfsprekend dat een jobverlies van 0.75 tot 1% per jaar al snel een serieuze knauw in de werkgelegenheid zou geven. Dus het klopt niet dat zelfs met dat soort cijfers de jammerklacht over trivialiteiten gaat. De vraag blijft natuurlijk wel of we inderdaad, en zonder compensatie, dat soort orde van grootte aan jobs verliezen aan globalizering.
donderdag 21 juni 2007
Evocatie
Het boek The Religion (1) van Tim Willocks is bijna uit en ik blijf achter met een gevoel van jalouzie. Je moet zelf kunnen verdwalen in werelden als die van een Jack Vance of een Tolkien om het te begrijpen, maar als je dat kan geef ik je op een briefje: het is minstens zo zalig te gaan ronddwalen in werelden van je eigen vinding.
Alleen, daarmee zijn die werelden nog niet tot leven gewekt. In het boek las ik met de grootste belangstelling de scènes waarin de belegerde ridders van Malta door een charge van hun cavalerie in de flank van de oprukkende vijand de druk voelen afnemen. Iemand heeft eens gezegd dat schrijven magie is, en inderdaad... Je voelt de aarde trillen onder de paardenhoeven, en je voelt de opgeschrikte angst van mensen die die paardenhoeven op zich af voelen komen, volle galop en de lansen geveld: nog geen tijd voor een schietgebedje en je hebt al een lans los door je karkas.
Een hele tijd geleden had ik mezelf de simpelste, meest pretentieloze oefening gegeven die ik maar kon bedenken. Een scène waarin een stel ridders vanuit een belegerde versterking een uitbraak op de lans waagt, en de omsingeling verbreekt. Omdat je pas echt over dat soort oefeningen nadenkt als je dat ook aan iemand laat zien, ging ik die scène op het blog plaatsen; en dat is vervolgens ook gebeurd (2).
En niemand hoeft nu op middelen te zinnen om me het slechte nieuws voorzichtig aan het verstand te brengen! Ik heb het heus zelf ook wel gezien. Er is weinig reden om trots op het resultaat te zijn (hoewel ik ook niet van plan ben er beschaamd om te zijn). Als iemand het beter kan en me wil vertellen hoe dat moet, wel, dat is dan één van de redenen waarom ik het ondanks alles op het blog heb gezet. Het was nu eenmaal niet meer dan een simpele, pretentieloze oefening.
Schrijven als magie... Waar het om gaat is “evocatie”. Waarom doen de paarden van Willocks’ ridders de grond daveren onder mijn stoel, en de paarden van mijn ridders niet? De waarheid gaat me hier ver boven mijn pet, maar er is me toch iets opmerkelijks opgevallen. In de scène van Willocks grabbelen de ridders lansen en zwaarden vast, en het gaat er op los. En ik zit hier even van “huh?”, voor ik, overmeesteerd door het willen weten wat er nu gebeurt, ademloos verder lees.
Het gaat over die “huh?”. Even nadenken. Beeld je eerst in dat je een pakweg vier meter lang stuk hout in één arm vasthoudt: dat is je lans. Dan moet je je ook inbeelden dat je met dat stuk hout onder je arm, en met de punt naar voor, in volle vaart door je tuin holt. Voel je de nattigheid? In werkelijkheid zit je er nog mee op een paard ook. Dat maakt de snelheid nog veel groter... En dan mag je je nu inbeelden dat de bedoeling is met zoveel mogelijk impact tegen de vijand te beuken. Ik schreef het al eerder, ik ben absoluut niet verwonderd dat in dat boek geregeld de afgerukte armen en benen door de lucht buitelen.
Zoiets is een vaardigheid die je niet zomaar even oppikt. Dat is dan ook de reden waarom er in de wereld van Vikings en Saracenen ridders nodig waren. Trainen van jongsaf aan en fulltime bezig zijn met het oefenen op de lans als je volwassen bent; je doet het niet als je ook nog het veld moet bewerken. Alleen zat ik van “huh?” te doen over het feit dat die ridders blijkbaar ook nog in hun andere hand met een zwaard zwaaiden. Juist, en hun schild hielden ze in hun linkervleugel en de teugels hanteerden ze met de rechtervleugel?
Maar intussen zijn de trefwoorden al gevallen: “even nadenken” en “overmeesterd door de spanning”. Terwijl de ridders van Willocks de “spanning opdrijven” zit Koen “na te denken”. Bij mij geen daverende hoeven, maar een preciese uiteenzetting over hoe de lansen werken en waarom ze zo belangrijk zijn. En oh, by the way, beste lezer, en toen troffen die ridders inderdaad die Barbaren, en vlogen de armen en benen inderdaad door die lucht.
Niet hetzelfde, nietwaar?
Zou het iets te maken hebben met die neiging tot piekeren, waar een echte verteller er gewoon op los gaat? Ik weet het werkelijk niet. Maar ik voel het verschil. En zo lees ik boeken als die van Willocks en dwaal ik rond door de werelden van Tolkien of Jack Vance, met een gevoel van jalouzie. Evocatie; schrijven als magie, het is toch een mooie kunst...
-----------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/05/tim-willocks-religion.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/09/speels-en-een-tikje-serieus-de.html
Alleen, daarmee zijn die werelden nog niet tot leven gewekt. In het boek las ik met de grootste belangstelling de scènes waarin de belegerde ridders van Malta door een charge van hun cavalerie in de flank van de oprukkende vijand de druk voelen afnemen. Iemand heeft eens gezegd dat schrijven magie is, en inderdaad... Je voelt de aarde trillen onder de paardenhoeven, en je voelt de opgeschrikte angst van mensen die die paardenhoeven op zich af voelen komen, volle galop en de lansen geveld: nog geen tijd voor een schietgebedje en je hebt al een lans los door je karkas.
Een hele tijd geleden had ik mezelf de simpelste, meest pretentieloze oefening gegeven die ik maar kon bedenken. Een scène waarin een stel ridders vanuit een belegerde versterking een uitbraak op de lans waagt, en de omsingeling verbreekt. Omdat je pas echt over dat soort oefeningen nadenkt als je dat ook aan iemand laat zien, ging ik die scène op het blog plaatsen; en dat is vervolgens ook gebeurd (2).
En niemand hoeft nu op middelen te zinnen om me het slechte nieuws voorzichtig aan het verstand te brengen! Ik heb het heus zelf ook wel gezien. Er is weinig reden om trots op het resultaat te zijn (hoewel ik ook niet van plan ben er beschaamd om te zijn). Als iemand het beter kan en me wil vertellen hoe dat moet, wel, dat is dan één van de redenen waarom ik het ondanks alles op het blog heb gezet. Het was nu eenmaal niet meer dan een simpele, pretentieloze oefening.
Schrijven als magie... Waar het om gaat is “evocatie”. Waarom doen de paarden van Willocks’ ridders de grond daveren onder mijn stoel, en de paarden van mijn ridders niet? De waarheid gaat me hier ver boven mijn pet, maar er is me toch iets opmerkelijks opgevallen. In de scène van Willocks grabbelen de ridders lansen en zwaarden vast, en het gaat er op los. En ik zit hier even van “huh?”, voor ik, overmeesteerd door het willen weten wat er nu gebeurt, ademloos verder lees.
Het gaat over die “huh?”. Even nadenken. Beeld je eerst in dat je een pakweg vier meter lang stuk hout in één arm vasthoudt: dat is je lans. Dan moet je je ook inbeelden dat je met dat stuk hout onder je arm, en met de punt naar voor, in volle vaart door je tuin holt. Voel je de nattigheid? In werkelijkheid zit je er nog mee op een paard ook. Dat maakt de snelheid nog veel groter... En dan mag je je nu inbeelden dat de bedoeling is met zoveel mogelijk impact tegen de vijand te beuken. Ik schreef het al eerder, ik ben absoluut niet verwonderd dat in dat boek geregeld de afgerukte armen en benen door de lucht buitelen.
Zoiets is een vaardigheid die je niet zomaar even oppikt. Dat is dan ook de reden waarom er in de wereld van Vikings en Saracenen ridders nodig waren. Trainen van jongsaf aan en fulltime bezig zijn met het oefenen op de lans als je volwassen bent; je doet het niet als je ook nog het veld moet bewerken. Alleen zat ik van “huh?” te doen over het feit dat die ridders blijkbaar ook nog in hun andere hand met een zwaard zwaaiden. Juist, en hun schild hielden ze in hun linkervleugel en de teugels hanteerden ze met de rechtervleugel?
Maar intussen zijn de trefwoorden al gevallen: “even nadenken” en “overmeesterd door de spanning”. Terwijl de ridders van Willocks de “spanning opdrijven” zit Koen “na te denken”. Bij mij geen daverende hoeven, maar een preciese uiteenzetting over hoe de lansen werken en waarom ze zo belangrijk zijn. En oh, by the way, beste lezer, en toen troffen die ridders inderdaad die Barbaren, en vlogen de armen en benen inderdaad door die lucht.
Niet hetzelfde, nietwaar?
Zou het iets te maken hebben met die neiging tot piekeren, waar een echte verteller er gewoon op los gaat? Ik weet het werkelijk niet. Maar ik voel het verschil. En zo lees ik boeken als die van Willocks en dwaal ik rond door de werelden van Tolkien of Jack Vance, met een gevoel van jalouzie. Evocatie; schrijven als magie, het is toch een mooie kunst...
-----------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/05/tim-willocks-religion.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/09/speels-en-een-tikje-serieus-de.html
woensdag 20 juni 2007
Geluk is...
... tijdens de langste dagen van het jaar 's avonds met je vrouw in de tuin zitten, en constateren dat de temperatuur juist goed is; niet te warm (zoals vorig jaar rond deze tijd) en niet te koud (zoals zo vaak in België).
En dus het kleine barbecue setje tevoorschijn halen en halfvol houtskool gieten en aansteken, tot de houtskool gaat knisteren en er dan heel eenvoudig enkele worstjes opleggen. Wat in combinatie met de aardappelen die moeten geschild worden, de sla die nog snel gehaald moet worden, en de peuter die verduiveld goed in de gaten moet gehouden worden, een hoop tijd in beslag neemt.
En dan bij het licht en de aangename warmte van de bijna ondergaande zon je avondeten in de tuin opeten en grapjes maken met peuter Sarah: er is nu eindelijk toch iemand die om mijn grapjes moet lachen.
Zeer ontspannend. Natuurlijk, je tijd is er meteen mee besteed. Geen overschot om te bloggen, sorry, de avond is te mooi.
En dus het kleine barbecue setje tevoorschijn halen en halfvol houtskool gieten en aansteken, tot de houtskool gaat knisteren en er dan heel eenvoudig enkele worstjes opleggen. Wat in combinatie met de aardappelen die moeten geschild worden, de sla die nog snel gehaald moet worden, en de peuter die verduiveld goed in de gaten moet gehouden worden, een hoop tijd in beslag neemt.
En dan bij het licht en de aangename warmte van de bijna ondergaande zon je avondeten in de tuin opeten en grapjes maken met peuter Sarah: er is nu eindelijk toch iemand die om mijn grapjes moet lachen.
Zeer ontspannend. Natuurlijk, je tijd is er meteen mee besteed. Geen overschot om te bloggen, sorry, de avond is te mooi.
dinsdag 19 juni 2007
Niets Nieuws onder de Zon
Bladerend in Against Method (1,975; 2,002) van Paul Feyerabend valt me op: niets nieuws onder de zon. Laat me de vroege jaren 1,600 vergelijken met wat hedendaagse toestanden. Nog geen wetenschappelijke vaktijdschriften, geen literaire polemieken, laat staan internetforumes; maar de discussies tussen Galileï en zijn tegenstanders zien er precies hetzelfde uit als de ruzies van vandaag.
Het is de tijd van de eerste inzichten in de moderne wetenschap – en de antieken zijn niet van plan zich zomaar gewonnen te geven. Het idee dat de Aarde niet stil staat, maar wel beweegt provoceert het “gezond verstand”. En dus krijgt Galileï te horen dat de Aarde veel te zwaar is om elke dag helemaal boven de zon heen te klimmen. En dat de bergen op het ene moment heel erg steil zouden zijn, terwijl op een ander moment hun toppen lager zouden liggen: de Aarde draait immers om haar as?
Hiervan was Galileï niet erg onder de indruk: “utterly childish reasons [which] sufficed to keep imbeciles believing in the fixity of the earth”. Zie je al hoe je de “nood om te geloven” dat de Aarde stil staat meteen kan vervangen door de nood te geloven dat (a) God alle schepselen apart heeft geschapen, (b) dat de Islam altijd een primitieve beschaving is geweest en (c) dat kapitalisme armoede veroorzaakt? Als mensen iets willen geloven, dan zullen ze het geloven, en de kwaliteit van de snel verzonnen argumenten is vandaag geen haar beter dan in 1,600.
Overigens hadden de “Aristotelanen” ook wel betere bezwaren. Als de Aarde zou bewegen (ik denk, in deze context: “rond haar as draait”), en je gooit een steen van een toren naar beneden, dan zou die steen niet recht naar beneden vallen, maar wel in een grote boog. De steen moet immers neerkomen onder de plaats waar de top van de toren was toen de steen vertrok, terwijl die top zelf, met een bewegende aarde, op het moment van de val al een heel stuk verder is.
Dat is een punt dat Galileï wel serieus neemt, en dat is geen wonder, want de steen valt ook werkelijk in een boog. Beeld je in dat je in een station een snel passerende trein ziet (het beeld van de trein dateert uit de tijd van Einstein, 300 jaar later. In de tijd van Galileï was het indrukwekkendste transportmiddel, en dus het voorbeeld, nog een schip. Maar “relatieve beweging” blijft “relatieve beweging”, nietwaar?). Iemand in de trein laat op punt A, voor het station, zijn aansteker vallen. Wanneer de trein recht voor jouw neus passeert (punt B) is de aansteker halfweg zijn val, en wanneer hij op de grond terechtkomt is de trein alweer het station gepasseerd: punt C. En jij hebt gezien hoe de aansteker in een brede boog van punt A links van je is gevallen naar punt C: rechts van je!
Zo is het ook als je de Aarde verlaat, en er op neerkijkt vanop een punt waar je de planeten rond hun as ziet wentelen. De steen verlaat de top van de toren op punt A, en komt neer op punt C, en daartussenin heeft hij een brede boog beschreven.
Alleen, de top van de toren heeft zelf ook die boog beschreven, en wie aan de top de steen laat vallen ziet wel degelijk een rechte lijn naar beneden: de steen komt neer aan de voet van de toren. Zoals de aansteker in de trein neerkomt aan de voeten van de persoon die hem heeft laten vallen. “Gemeenschappelijke beweging” noemt Galileï dat. Als we in de trein een aansteker laten vallen zien we de brede boog niet omdat we horizontaal dezelfde beweging maken als de aansteker. En als we bovenaan de toren de steen laten vallen, of er op de grond op staan kijken, zien we de boog niet omdat we zowel in de toren als op de grond dezelfde beweging, circulair rond de as van de Aarde, als de steen.
Zolang je daar niet aan denkt is het een heel overtuigend argument, voor de Aristotelanen en tegen de Kopernikanen, dat de steen die van de toren valt in rechte lijn naar beneden komt. Dat is immers precies wat je zou verwachten als de Aarde stil staat. Natuurlijk, zelfs met een goed argument slagen ze er maar af en toe in het niveau van de discussie omhoog te tillen. Galileï beklaagt zich dat één van zijn gesprekspartners maar blijft aandringen dat ook Galileï toch de steen recht naar beneden kan zien vallen. Galileï heeft nooit ontkend dat hij die rechte lijn ziet. Galileï is al lang voorbij dat punt, en vraagt zich al lang af waarom hij een rechte lijn ziet, als je op het eerste zicht een boog had verwacht. En Galileï is al lang op het punt waarop hij het tweede zicht heeft: “gemeenschappelijke beweging”.
Maar voor wie wil geloven dat de Aarde stilstaat zijn “childish reasons” of simplistische waarnemingen natuurlijk genog om het te zullen geloven. Op precies dezelfde manier blijven de creationisten herhalen dat de levende cel veel te complex is om door “toeval” te zijn ontstaan. De wetenschap is al lang op het punt waar ze weten dat “natuurlijke selectie” iets heel anders is dan toeval. Maar als iemand wil geloven dat er een hogere macht in het spel is, dan zullen kinderlijke sofismen genoeg zijn om het hem te laten geloven. Ik zei het al: niets nieuws onder de zon.
Het is de tijd van de eerste inzichten in de moderne wetenschap – en de antieken zijn niet van plan zich zomaar gewonnen te geven. Het idee dat de Aarde niet stil staat, maar wel beweegt provoceert het “gezond verstand”. En dus krijgt Galileï te horen dat de Aarde veel te zwaar is om elke dag helemaal boven de zon heen te klimmen. En dat de bergen op het ene moment heel erg steil zouden zijn, terwijl op een ander moment hun toppen lager zouden liggen: de Aarde draait immers om haar as?
Hiervan was Galileï niet erg onder de indruk: “utterly childish reasons [which] sufficed to keep imbeciles believing in the fixity of the earth”. Zie je al hoe je de “nood om te geloven” dat de Aarde stil staat meteen kan vervangen door de nood te geloven dat (a) God alle schepselen apart heeft geschapen, (b) dat de Islam altijd een primitieve beschaving is geweest en (c) dat kapitalisme armoede veroorzaakt? Als mensen iets willen geloven, dan zullen ze het geloven, en de kwaliteit van de snel verzonnen argumenten is vandaag geen haar beter dan in 1,600.
Overigens hadden de “Aristotelanen” ook wel betere bezwaren. Als de Aarde zou bewegen (ik denk, in deze context: “rond haar as draait”), en je gooit een steen van een toren naar beneden, dan zou die steen niet recht naar beneden vallen, maar wel in een grote boog. De steen moet immers neerkomen onder de plaats waar de top van de toren was toen de steen vertrok, terwijl die top zelf, met een bewegende aarde, op het moment van de val al een heel stuk verder is.
Dat is een punt dat Galileï wel serieus neemt, en dat is geen wonder, want de steen valt ook werkelijk in een boog. Beeld je in dat je in een station een snel passerende trein ziet (het beeld van de trein dateert uit de tijd van Einstein, 300 jaar later. In de tijd van Galileï was het indrukwekkendste transportmiddel, en dus het voorbeeld, nog een schip. Maar “relatieve beweging” blijft “relatieve beweging”, nietwaar?). Iemand in de trein laat op punt A, voor het station, zijn aansteker vallen. Wanneer de trein recht voor jouw neus passeert (punt B) is de aansteker halfweg zijn val, en wanneer hij op de grond terechtkomt is de trein alweer het station gepasseerd: punt C. En jij hebt gezien hoe de aansteker in een brede boog van punt A links van je is gevallen naar punt C: rechts van je!
Zo is het ook als je de Aarde verlaat, en er op neerkijkt vanop een punt waar je de planeten rond hun as ziet wentelen. De steen verlaat de top van de toren op punt A, en komt neer op punt C, en daartussenin heeft hij een brede boog beschreven.
Alleen, de top van de toren heeft zelf ook die boog beschreven, en wie aan de top de steen laat vallen ziet wel degelijk een rechte lijn naar beneden: de steen komt neer aan de voet van de toren. Zoals de aansteker in de trein neerkomt aan de voeten van de persoon die hem heeft laten vallen. “Gemeenschappelijke beweging” noemt Galileï dat. Als we in de trein een aansteker laten vallen zien we de brede boog niet omdat we horizontaal dezelfde beweging maken als de aansteker. En als we bovenaan de toren de steen laten vallen, of er op de grond op staan kijken, zien we de boog niet omdat we zowel in de toren als op de grond dezelfde beweging, circulair rond de as van de Aarde, als de steen.
Zolang je daar niet aan denkt is het een heel overtuigend argument, voor de Aristotelanen en tegen de Kopernikanen, dat de steen die van de toren valt in rechte lijn naar beneden komt. Dat is immers precies wat je zou verwachten als de Aarde stil staat. Natuurlijk, zelfs met een goed argument slagen ze er maar af en toe in het niveau van de discussie omhoog te tillen. Galileï beklaagt zich dat één van zijn gesprekspartners maar blijft aandringen dat ook Galileï toch de steen recht naar beneden kan zien vallen. Galileï heeft nooit ontkend dat hij die rechte lijn ziet. Galileï is al lang voorbij dat punt, en vraagt zich al lang af waarom hij een rechte lijn ziet, als je op het eerste zicht een boog had verwacht. En Galileï is al lang op het punt waarop hij het tweede zicht heeft: “gemeenschappelijke beweging”.
Maar voor wie wil geloven dat de Aarde stilstaat zijn “childish reasons” of simplistische waarnemingen natuurlijk genog om het te zullen geloven. Op precies dezelfde manier blijven de creationisten herhalen dat de levende cel veel te complex is om door “toeval” te zijn ontstaan. De wetenschap is al lang op het punt waar ze weten dat “natuurlijke selectie” iets heel anders is dan toeval. Maar als iemand wil geloven dat er een hogere macht in het spel is, dan zullen kinderlijke sofismen genoeg zijn om het hem te laten geloven. Ik zei het al: niets nieuws onder de zon.
maandag 18 juni 2007
Dividend
Een vriend van me spreekt me aan over een aandeel waarin hij ooit wat spaargeld heeft belegd. Normaal praat ik met deze vriend niet over onze "successen". We lachen ons te pletter met elkaars beleggingen in dingen als LHSP, en we beseffen ook dat je geen genie moet zijn om in een stijgende markt te beleggen, en vervolgens te ontdekken dat je winst hebt.
Maar nu was mijn vriend toch wat verbaasd. Hij had een dividend ontvangen, en dat bedroeg tien percent (netto) van de oorspronkelijke investering. Je herkent de symptomen. Ik heb geen zin om concreet te worden (straks denkt iemand nog dat ik koopaanbevelingen geef), maar als dat aandeel vandaag "100" staat, dan heeft hij het aan "29" gekocht. Dus dat zal voor of rond het jaar 2,000 geweest zijn, hij heeft er daarna niet meer naar gekeken, en in 2,007 betalen ze een heel redelijke "2.90" op een koers van "100"... En omdat daarmee het dividend, net als het aandeel zelf, met bijna een factor vier gestegen is, valt het hem ineens ook op.
Zijn vraag is: zou hij nu moeten verkopen? Dat is op zich niet onredelijk - na zo'n stijging. Maar aan de andere kant: als dat bedrijf hem vanaf nu elk jaar tien percent (en stijgend) van zijn investering gaat betalen - waarvoor heeft een mens op de duur nog zijn belegd kapitaal nodig?
Tja, "als we het wisten, dan zaten we hier niet", denken wij die onze dagen verslijten als werknemers in de financiële markten vaak. Maar ik denk dat mijn vriend een punt heeft. Dat punt zet ons op het spoor naar de vraag wat er dan mis kan gaan. Als hij het aandeel met die fraaie logica houdt, welke scenario's moeten zich dan voordoen, zodat hij daar van spijt van krijgt?
Er zou een zware crash kunnen komen, maar hoe erg is dat? Ik vermoed dat hij zijn aandeel al sinds voor de crisis van 2,000 heeft, dus net als toen, gewoon, rustig uitslapen, en je komt dat soort dingen wel te boven. Ze betalen tenslotte tien percent (en stijgend) per jaar. Dat laatste hoeft niet te blijven duren, maar als het werkelijk significant daalt zou dat ofwel impliceren dat het bedrijf zelf in een serieuze crisis terechtkomt, ofwel de hele wereldeconomie. Als je kennelijke symptomen van een zeepbel begint te zien (de loodgieter en de postbode praten ook over aandelen), dan mag je ook altijd verkopen; je koopt ze binnen een paar jaar wel een stuk lager terug in. Maar daar ziet het allemaal op dit moment niet naar uit. Natuurlijk, het kan allemaal wel, maar als je met tamelijk tot zeer onwaarschijnlijke dingen gaat rekening houden (de Derde Wereldoorlog breekt uit; er valt een komeet op de Aarde...), dan praat je niet meer over dat aandeel. Dan moet je gewoon je geld op een spaarboekje zetten omdat je nu eenmaal erg risico afkerig bent.
En dus besloten wij dat hij zijn aandelen maar gewoon ging houden, en met een beetje geluk (de dividendenstroom blijft elk jaar een beetje stijgen) heeft hij binnen nog een paar jaar zijn inleg terug.
Ik veronderstel dat wij hier gewoon het "buy and hold" principe hebben herontdekt?
Maar nu was mijn vriend toch wat verbaasd. Hij had een dividend ontvangen, en dat bedroeg tien percent (netto) van de oorspronkelijke investering. Je herkent de symptomen. Ik heb geen zin om concreet te worden (straks denkt iemand nog dat ik koopaanbevelingen geef), maar als dat aandeel vandaag "100" staat, dan heeft hij het aan "29" gekocht. Dus dat zal voor of rond het jaar 2,000 geweest zijn, hij heeft er daarna niet meer naar gekeken, en in 2,007 betalen ze een heel redelijke "2.90" op een koers van "100"... En omdat daarmee het dividend, net als het aandeel zelf, met bijna een factor vier gestegen is, valt het hem ineens ook op.
Zijn vraag is: zou hij nu moeten verkopen? Dat is op zich niet onredelijk - na zo'n stijging. Maar aan de andere kant: als dat bedrijf hem vanaf nu elk jaar tien percent (en stijgend) van zijn investering gaat betalen - waarvoor heeft een mens op de duur nog zijn belegd kapitaal nodig?
Tja, "als we het wisten, dan zaten we hier niet", denken wij die onze dagen verslijten als werknemers in de financiële markten vaak. Maar ik denk dat mijn vriend een punt heeft. Dat punt zet ons op het spoor naar de vraag wat er dan mis kan gaan. Als hij het aandeel met die fraaie logica houdt, welke scenario's moeten zich dan voordoen, zodat hij daar van spijt van krijgt?
Er zou een zware crash kunnen komen, maar hoe erg is dat? Ik vermoed dat hij zijn aandeel al sinds voor de crisis van 2,000 heeft, dus net als toen, gewoon, rustig uitslapen, en je komt dat soort dingen wel te boven. Ze betalen tenslotte tien percent (en stijgend) per jaar. Dat laatste hoeft niet te blijven duren, maar als het werkelijk significant daalt zou dat ofwel impliceren dat het bedrijf zelf in een serieuze crisis terechtkomt, ofwel de hele wereldeconomie. Als je kennelijke symptomen van een zeepbel begint te zien (de loodgieter en de postbode praten ook over aandelen), dan mag je ook altijd verkopen; je koopt ze binnen een paar jaar wel een stuk lager terug in. Maar daar ziet het allemaal op dit moment niet naar uit. Natuurlijk, het kan allemaal wel, maar als je met tamelijk tot zeer onwaarschijnlijke dingen gaat rekening houden (de Derde Wereldoorlog breekt uit; er valt een komeet op de Aarde...), dan praat je niet meer over dat aandeel. Dan moet je gewoon je geld op een spaarboekje zetten omdat je nu eenmaal erg risico afkerig bent.
En dus besloten wij dat hij zijn aandelen maar gewoon ging houden, en met een beetje geluk (de dividendenstroom blijft elk jaar een beetje stijgen) heeft hij binnen nog een paar jaar zijn inleg terug.
Ik veronderstel dat wij hier gewoon het "buy and hold" principe hebben herontdekt?
zondag 17 juni 2007
"La Violence et le Sacré"
Deze morgen werd ik wakker met de ervaring dat “een nachtje slapen” veel effect kan hebben. Het was alsof een stem me bij het ontwaken wat verveeld toesprak met “domme vraag”. En ik wist meteen dat het over mijn post van gisteren (1) ging: waarom plaats ik mijn boeken over holocausts en andere slachtingen naast Bijbels en Korans en geschiedenissen van de godsdienst?
“La Violence et le Sacré” voegde die verveelde stem in mijn hoofd er nog aan toe, op een toon van “dat ik je dààr nog moet aan herinneren”.
Als “la Violence et le Sacré”alleen maar een slogan zou zijn, dan zou die niets anders doen dan een naam geven aan mijn probleem, maar een naam is natuurlijk geen verklaring. Jaja, ik heb spontaan mijn boeken over “geweld” naast mijn boeken over “het sacrale” geplaatst, maar de vraag was waarom ik dat deed.
“La Violence et le Sacré” is evenwel ook de titel van een boek van René Girard, die aan die vraag niet alleen dat boek, maar zijn hele oeuvre heeft gewijd. Het is één van die universalistische theorieën, die uit zijn inzichten maar meteen de sleutel tot het hele menselijke bestaan weet af te leiden, inclusief de kunst, de filosofie en de wetenschap. Maar hoewel ikzelf me ook altijd erg lacherig voel worden bij dat soort theorieën moet ik zeggen dat Girard er toch wel heel interessante dingen over heeft opgemerkt.
Hobbyfilosofen zoals ikzelf kunnen natuurlijk nooit (zelfs als we gediplomeerde hobbyfilosofen zijn) eenzelfde graad van kennis en eruditie bereiken als echte filosofen, die (bijvoorbeeld) als assistent in de “Hedendaagse Filosofie” een voltijds doctoraat aan Girard kunnen wijden. Maar ook wij zullen altijd wel enkele figuren aantreffen die ons meer aantrekken dan andere, en voor je het weet heb je zelfs als hobbyfilosoof een zeker inzicht verworven in twee of drie grote namen.
In mijn geval is René Girard er daar één van. En dus is het in het volste besef dat ik dat niet in één of enkele blogpostjes kan navertellen, als ik zeg dat Girard een volgens mij heel overtuigend verband legt tussen geweldpleging van een kaliber die woorden als “Nanking” en “Nazi’s” oproept, en het ontstaan van religies. Hier moet ik me beperken tot hooguit een symbolisch beeld: Jezus sterft aan het kruis (en hij was waarlijk niet de enige jood die aan de Romeinse kruisen is geëindigd), Apollo is de god van de pest en Zeus van de bliksem en vele, vele andere.
Ik vlei mezelf met de gedachte dat ik mijn keuze om boeken over geweld naast boeken over het sacrale te plaatsen niet alleen heb gemaakt omdat mijn onderbewustzijn aan Girard dacht, maar omdat ik zelf ook dat verband “tot in het diepst van mijn gedachten” (wie schreef toch ook weer “ik ben een biljartbal in ’t diepst van mijn gedachten”?) heb gezien, begrepen... gevoeld.
----------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/06/boeken.html
“La Violence et le Sacré” voegde die verveelde stem in mijn hoofd er nog aan toe, op een toon van “dat ik je dààr nog moet aan herinneren”.
Als “la Violence et le Sacré”alleen maar een slogan zou zijn, dan zou die niets anders doen dan een naam geven aan mijn probleem, maar een naam is natuurlijk geen verklaring. Jaja, ik heb spontaan mijn boeken over “geweld” naast mijn boeken over “het sacrale” geplaatst, maar de vraag was waarom ik dat deed.
“La Violence et le Sacré” is evenwel ook de titel van een boek van René Girard, die aan die vraag niet alleen dat boek, maar zijn hele oeuvre heeft gewijd. Het is één van die universalistische theorieën, die uit zijn inzichten maar meteen de sleutel tot het hele menselijke bestaan weet af te leiden, inclusief de kunst, de filosofie en de wetenschap. Maar hoewel ikzelf me ook altijd erg lacherig voel worden bij dat soort theorieën moet ik zeggen dat Girard er toch wel heel interessante dingen over heeft opgemerkt.
Hobbyfilosofen zoals ikzelf kunnen natuurlijk nooit (zelfs als we gediplomeerde hobbyfilosofen zijn) eenzelfde graad van kennis en eruditie bereiken als echte filosofen, die (bijvoorbeeld) als assistent in de “Hedendaagse Filosofie” een voltijds doctoraat aan Girard kunnen wijden. Maar ook wij zullen altijd wel enkele figuren aantreffen die ons meer aantrekken dan andere, en voor je het weet heb je zelfs als hobbyfilosoof een zeker inzicht verworven in twee of drie grote namen.
In mijn geval is René Girard er daar één van. En dus is het in het volste besef dat ik dat niet in één of enkele blogpostjes kan navertellen, als ik zeg dat Girard een volgens mij heel overtuigend verband legt tussen geweldpleging van een kaliber die woorden als “Nanking” en “Nazi’s” oproept, en het ontstaan van religies. Hier moet ik me beperken tot hooguit een symbolisch beeld: Jezus sterft aan het kruis (en hij was waarlijk niet de enige jood die aan de Romeinse kruisen is geëindigd), Apollo is de god van de pest en Zeus van de bliksem en vele, vele andere.
Ik vlei mezelf met de gedachte dat ik mijn keuze om boeken over geweld naast boeken over het sacrale te plaatsen niet alleen heb gemaakt omdat mijn onderbewustzijn aan Girard dacht, maar omdat ik zelf ook dat verband “tot in het diepst van mijn gedachten” (wie schreef toch ook weer “ik ben een biljartbal in ’t diepst van mijn gedachten”?) heb gezien, begrepen... gevoeld.
----------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/06/boeken.html
zaterdag 16 juni 2007
Boeken
Onze verbouwingen zijn nu echt wel achter de rug, en wij zijn bezig aan het karwei onze inboedel terug op zijn plaats te zetten.
De gemiddelde lezer van Speels maar Serieus valt waarschijnlijk niet van zijn stoel van het verschieten te vernemen dat er daarbij aardig wat boeken te transporteren zijn. Een eerste complicatie doet zich voor als je bedenkt dat ik minder plaats zal hebben. Als gevolg van de verbouwingen hebben we globaal natuurlijk meer plaats, maar als gevolg van de aanwezigheid van een vrouwtje van de soort Homo sapiens hebben we minder plaats voor boeken.
Dat maakt dat ik nu verdrietig boeken zit uit te pakken, en ze weer in een andere doos laat glijden, die ik in gedachten "boeken die nog een plaatsje kunnen krijgen indien er later nog plaats voor is" noem.
Maar dit is eigenlijk niet mijn onderwerp. Dit is alleen maar iets dat me even ontsnapte. Het onderwerp is wel dat ik iets merkwaardigs zie gebeuren. Iedereen die zich met een "bibliotheek" bezig houdt weet dat hij een typisch probleem heeft: Hoort (bijvoorbeeld) Fernand Braudel thuis bij de "geschiedenis", of bij de "economie"? OK, voor de meeste mensen is dat nogal evident "geschiedenis", maar vanuit mijn invalshoek is dat veel minder duidelijk. Zo ook is het me helemaal niet duidelijk dat een halve plank Freud bij de "psychologie" hoort. Samen met de filosoof Nietzsche vormt Freud een hele plank, en dat lijkt mij een heel redelijk arrangement.
Enzovoort. Het merkwaardige dat me opviel is dat ik een aantal boeken heb over "de Historische Jezus" - ik heb het er hier al een paar keer over gehad (1). Toen ik ook nog op een Bijbel stootte kwam die daar meteen bij, en toen heette die plank "spiritualiteit". Mijn gratis Koran van De Standaard er nog bij, en een paar boeken van Karen Armstrong: het bleef allemaal netjes kloppen (hoewel een halve plank René Girard bij de filosofie staat). Maar toen kwam het.
Uit de volgende doos kwam Primo Levi, Is Dit een Mens. En ook Eichmann in Jerusalem van Hannah Arendt, en (een zeer goed boek) Humanity, A Moral History of the Twentieth Century van Jonathan Glover, en zo nog wel een paar. Met als toppunt The Rape of Nanking van Iris Chang. Die drukte dat toppunt zelf in één zin uit, door er ergens in het boek op te wijzen dat er in 1,937 Nazi's in Nanking aanwezig waren, en dat die hebben geprotesteerd tegen de wreedheden.
Ik hoefde er geen seconde over na te denken. Eerst heb ik ze netjes naast elkaar bij die Bijbel, Koran en boeken over godsdiensten gezet (echt waar), en dan pas heb ik me afgevraagd waarom ik dat soort boeken in mijn hoofd zo vanzelfsprekend bij "Spiritualiteit" reken.
Iemand enig idee?
------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/04/judas.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/12/geef-aan-de-keizer.html
De gemiddelde lezer van Speels maar Serieus valt waarschijnlijk niet van zijn stoel van het verschieten te vernemen dat er daarbij aardig wat boeken te transporteren zijn. Een eerste complicatie doet zich voor als je bedenkt dat ik minder plaats zal hebben. Als gevolg van de verbouwingen hebben we globaal natuurlijk meer plaats, maar als gevolg van de aanwezigheid van een vrouwtje van de soort Homo sapiens hebben we minder plaats voor boeken.
Dat maakt dat ik nu verdrietig boeken zit uit te pakken, en ze weer in een andere doos laat glijden, die ik in gedachten "boeken die nog een plaatsje kunnen krijgen indien er later nog plaats voor is" noem.
Maar dit is eigenlijk niet mijn onderwerp. Dit is alleen maar iets dat me even ontsnapte. Het onderwerp is wel dat ik iets merkwaardigs zie gebeuren. Iedereen die zich met een "bibliotheek" bezig houdt weet dat hij een typisch probleem heeft: Hoort (bijvoorbeeld) Fernand Braudel thuis bij de "geschiedenis", of bij de "economie"? OK, voor de meeste mensen is dat nogal evident "geschiedenis", maar vanuit mijn invalshoek is dat veel minder duidelijk. Zo ook is het me helemaal niet duidelijk dat een halve plank Freud bij de "psychologie" hoort. Samen met de filosoof Nietzsche vormt Freud een hele plank, en dat lijkt mij een heel redelijk arrangement.
Enzovoort. Het merkwaardige dat me opviel is dat ik een aantal boeken heb over "de Historische Jezus" - ik heb het er hier al een paar keer over gehad (1). Toen ik ook nog op een Bijbel stootte kwam die daar meteen bij, en toen heette die plank "spiritualiteit". Mijn gratis Koran van De Standaard er nog bij, en een paar boeken van Karen Armstrong: het bleef allemaal netjes kloppen (hoewel een halve plank René Girard bij de filosofie staat). Maar toen kwam het.
Uit de volgende doos kwam Primo Levi, Is Dit een Mens. En ook Eichmann in Jerusalem van Hannah Arendt, en (een zeer goed boek) Humanity, A Moral History of the Twentieth Century van Jonathan Glover, en zo nog wel een paar. Met als toppunt The Rape of Nanking van Iris Chang. Die drukte dat toppunt zelf in één zin uit, door er ergens in het boek op te wijzen dat er in 1,937 Nazi's in Nanking aanwezig waren, en dat die hebben geprotesteerd tegen de wreedheden.
Ik hoefde er geen seconde over na te denken. Eerst heb ik ze netjes naast elkaar bij die Bijbel, Koran en boeken over godsdiensten gezet (echt waar), en dan pas heb ik me afgevraagd waarom ik dat soort boeken in mijn hoofd zo vanzelfsprekend bij "Spiritualiteit" reken.
Iemand enig idee?
------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/04/judas.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/12/geef-aan-de-keizer.html
vrijdag 15 juni 2007
Brad DeLong op dezelfde golflengte als ik
Het gaat om het volgende artikel:
http://delong.typepad.com/sdj/2007/06/a_proposed_peck.html
Het begint met een gezond, standaard "kritisch rationalistisch" standpunt. Wij "card carrying neo-liberals" (zoals ik DeLong ooit zichzelf heb zien noemen) moeten altijd op zoek naar gesprekspartners met heel andere opvattingen en ideeën. Dat is een kwestie van kruisbestuiving, van voortdurend blijven zichzelf kritisch in vraag stellen; van vermijden dat we zelf met onze overtuigingen in dogmatiek verstarren. Kortom, de filosofie van Karl Popper.
Daarin herken ik mezelf! Wanneer ik sinds vele jaren in debat lig met "dom links" (destijds op usenet, toen ik ze zo nog niet noemde, maar iedereen die deze discussies heeft gezien zal wel weten dat het om hetzelfde soort discussies ging), dan is dat voor een deel omdat ik nood voelde aan een luciede links (1). Om precies dezelfde reden als DeLong! Kruisbestuiving; een "andere kijk", etcetera.
Een verschil is natuurlijk dat je bij het zoeken van die gesprekspartner uitgaat van wat er beschikbaar is. Een Europese neo-liberaal zal op zoek gaan naar "luciede links", maar een Amerikaanse neo-liberaal kijkt tegen een heel andere sociale realiteit aan. De kans is daar veel groter interessante mensen te vinden aan je andere vleugel, de vleugel die DeLong "conservatieven" noemt.
Het cruciale punt is dat DeLong uitlegt waarom het fout is die mensen bij de aanhangers van de Republikeinen te zoeken, zoals op het eerste zicht nochtans voor de hand ligt. Als we gesprekspartners zoeken die ons iets kunnen bijbrengen is het evident dat ze (a) intelligent en (b) eerlijk moeten zijn. Waarom zouden we ze ons anders als gesprekspartners wensen? Maar (zegt het artikel) denk nu terug aan de communistische regimes van destijds. Stel dat je op zoek was naar iemand die oprecht die regimes steunde en ook (a) intelligent was. Dan wordt het moeilijk je in te beelden dat hij ook nog (b) eerlijk was, nietwaar? En als iemand die regimes steunde, en ook (b) eerlijk was, dan is het moeilijk je in te beelden dat hij ook nog (a) intelligent was.
DeLong vindt dat precies hetzelfde geldt voor het Bushregime. Dus recapitulerend, mensen die
(a) intelligent zijn, en
(b) eerlijk zijn, en
(c) oprecht het Bushregime steunen...
... vormen een soort logische contradictie, die hij een "trilemma" noemt. Mensen die mijn ideeën over financiële markten kennen weten dat ik ook in dat onderwerp gefascineerd ben door soortgelijke trilemma's (2): alwéér een punt van overeenkomst. Maar dan is de conclusie simpel. Als we van mening zijn dat luciede conservatieve gesprekspartners intelligent en eerlijk moeten zijn, dan zegt de logica ons dat we beter afzien van de vereiste dat ze ook nog aanhangers van de hedendaagse Republikeinse partij zijn.
Om niet heel het artikel na te vertellen laat ik aan de lezer over te gaan kijken naar hoe hij dat in een "pikorde" vertaalt, waarbij een simpele chronologie toelaat intelligente en eerlijke conservatieven te rangschikken naar geloofwaardigheid. Werkelijk, ik had niet nog meer op dezelfde golflengte kunnen zitten.
-----------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/06/ik-mis-een-nederlandstalige-blogosfeer.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/05/de-specialist_31.html
http://delong.typepad.com/sdj/2007/06/a_proposed_peck.html
Het begint met een gezond, standaard "kritisch rationalistisch" standpunt. Wij "card carrying neo-liberals" (zoals ik DeLong ooit zichzelf heb zien noemen) moeten altijd op zoek naar gesprekspartners met heel andere opvattingen en ideeën. Dat is een kwestie van kruisbestuiving, van voortdurend blijven zichzelf kritisch in vraag stellen; van vermijden dat we zelf met onze overtuigingen in dogmatiek verstarren. Kortom, de filosofie van Karl Popper.
Daarin herken ik mezelf! Wanneer ik sinds vele jaren in debat lig met "dom links" (destijds op usenet, toen ik ze zo nog niet noemde, maar iedereen die deze discussies heeft gezien zal wel weten dat het om hetzelfde soort discussies ging), dan is dat voor een deel omdat ik nood voelde aan een luciede links (1). Om precies dezelfde reden als DeLong! Kruisbestuiving; een "andere kijk", etcetera.
Een verschil is natuurlijk dat je bij het zoeken van die gesprekspartner uitgaat van wat er beschikbaar is. Een Europese neo-liberaal zal op zoek gaan naar "luciede links", maar een Amerikaanse neo-liberaal kijkt tegen een heel andere sociale realiteit aan. De kans is daar veel groter interessante mensen te vinden aan je andere vleugel, de vleugel die DeLong "conservatieven" noemt.
Het cruciale punt is dat DeLong uitlegt waarom het fout is die mensen bij de aanhangers van de Republikeinen te zoeken, zoals op het eerste zicht nochtans voor de hand ligt. Als we gesprekspartners zoeken die ons iets kunnen bijbrengen is het evident dat ze (a) intelligent en (b) eerlijk moeten zijn. Waarom zouden we ze ons anders als gesprekspartners wensen? Maar (zegt het artikel) denk nu terug aan de communistische regimes van destijds. Stel dat je op zoek was naar iemand die oprecht die regimes steunde en ook (a) intelligent was. Dan wordt het moeilijk je in te beelden dat hij ook nog (b) eerlijk was, nietwaar? En als iemand die regimes steunde, en ook (b) eerlijk was, dan is het moeilijk je in te beelden dat hij ook nog (a) intelligent was.
DeLong vindt dat precies hetzelfde geldt voor het Bushregime. Dus recapitulerend, mensen die
(a) intelligent zijn, en
(b) eerlijk zijn, en
(c) oprecht het Bushregime steunen...
... vormen een soort logische contradictie, die hij een "trilemma" noemt. Mensen die mijn ideeën over financiële markten kennen weten dat ik ook in dat onderwerp gefascineerd ben door soortgelijke trilemma's (2): alwéér een punt van overeenkomst. Maar dan is de conclusie simpel. Als we van mening zijn dat luciede conservatieve gesprekspartners intelligent en eerlijk moeten zijn, dan zegt de logica ons dat we beter afzien van de vereiste dat ze ook nog aanhangers van de hedendaagse Republikeinse partij zijn.
Om niet heel het artikel na te vertellen laat ik aan de lezer over te gaan kijken naar hoe hij dat in een "pikorde" vertaalt, waarbij een simpele chronologie toelaat intelligente en eerlijke conservatieven te rangschikken naar geloofwaardigheid. Werkelijk, ik had niet nog meer op dezelfde golflengte kunnen zitten.
-----------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/06/ik-mis-een-nederlandstalige-blogosfeer.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/05/de-specialist_31.html
donderdag 14 juni 2007
Creationisten... uuuren kan ik doorgaan...
Iemand vertelde me IRL dat hij vond dat zowel wetenschap als creationisme gerespecteerd mochten worden. Wetenschap om de voor de hand liggende reden, en creationisme omdat het een "geloof" is. Als ik het voor mezelf probeer uit te drukken: wie zijn wij om de mensen op hun geloof aan te pakken?
Op die manier zou ik er kunnen inkomen. Natuurlijk, ik zou ophouden wetenschappers te respecteren, indien ik ze zou betrappen op het vervalsen van feiten of redeneringen. Hetzelfde geldt voor de creationisten. Creationisten die zich vanuit hun geloof niet inlaten met de wetenschap laat ik doorgaans met rust. Werkelijk, ik kan me niet herinneren ooit als één of andere fanatieke atheïst iemand om zijn geloof te hebben uitgedaagd.
Maar wat ik me wel kan herinneren zijn enorme ruzies met creationisten die wel degelijk feiten en redeneringen vervalsen. Ik zei het in de vorige post: in sommige varianten is de mens geschapen naar Gods beeld, dus als de mens eigenlijk een aap is (1), dan zitten daar plots nogal huiveringwekkende conclusies aan vast voor het origineel. Maar of je daarom mag beweren dat Darwin "toegaf" dat het oog een probleem is voor zijn theorie ("punt") terwijl de zin in werkelijkheid wordt gevolgd door de oplossing van het probleem... (2)?
Een voorbeeld dat ik ook al eerder heb gegeven (3) schiet me te binnen. Sputterend van verontwaardiging had mijn gesprekspartner al uitgeroepen dat de wetenschap zomaar "contradicties" liet passeren, zoals hoe de evolutietheorie strijdig was met de entropiewet. Maar, merkte ik op, de entropiewet kan je uitdrukken als "systemen nemen de temperatuur van hun omgeving aan". Dus toen ik in een frisse avondzon over een Europees strand wandelde, en aangenaam verrast was door de warme temperatuur van het zand aan mijn voeten, ondanks de frisse lucht ("omgeving") - had ik dan (a) net de entropiewet weerlegd, of (b) iets over het hoofd gezien?
Bijvoorbeeld, de zon?
Het was duidelijk dat onze creationist de entropiewet nog niet helemaal begrepen had. En elders heb ik hem ooit doen toegeven dat hij ook niet wist wat "natuurlijke selectie" (4) precies betekende. En moeten we nu heus mensen respecteren, die noch de entropiewet, noch natuurlijke selectie begrijpen, maar die toch vol heilige verontwaardiging komen beweren, en volhouden, dat de wetenschap boel vervalst?
Nu mag van mij iedereen respecteren wie en wat hij maar wil. Maar, het zullen wel weer mijn legendarische karaktermoeilijkheden zijn, in dit geval ging "respecteren" mijn krachten te boven.
-------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/05/wie-stamt-af-van-de-aap.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/03/de-assymetrie-in-de-propagandastrijd.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/08/entropie-tussen-vereenvoudiging-en.html
(4) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/03/dingen-die-iedereen-zou-moeten-weten-3.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/05/nogmaals-natuurlijke-selectie.html
Op die manier zou ik er kunnen inkomen. Natuurlijk, ik zou ophouden wetenschappers te respecteren, indien ik ze zou betrappen op het vervalsen van feiten of redeneringen. Hetzelfde geldt voor de creationisten. Creationisten die zich vanuit hun geloof niet inlaten met de wetenschap laat ik doorgaans met rust. Werkelijk, ik kan me niet herinneren ooit als één of andere fanatieke atheïst iemand om zijn geloof te hebben uitgedaagd.
Maar wat ik me wel kan herinneren zijn enorme ruzies met creationisten die wel degelijk feiten en redeneringen vervalsen. Ik zei het in de vorige post: in sommige varianten is de mens geschapen naar Gods beeld, dus als de mens eigenlijk een aap is (1), dan zitten daar plots nogal huiveringwekkende conclusies aan vast voor het origineel. Maar of je daarom mag beweren dat Darwin "toegaf" dat het oog een probleem is voor zijn theorie ("punt") terwijl de zin in werkelijkheid wordt gevolgd door de oplossing van het probleem... (2)?
Een voorbeeld dat ik ook al eerder heb gegeven (3) schiet me te binnen. Sputterend van verontwaardiging had mijn gesprekspartner al uitgeroepen dat de wetenschap zomaar "contradicties" liet passeren, zoals hoe de evolutietheorie strijdig was met de entropiewet. Maar, merkte ik op, de entropiewet kan je uitdrukken als "systemen nemen de temperatuur van hun omgeving aan". Dus toen ik in een frisse avondzon over een Europees strand wandelde, en aangenaam verrast was door de warme temperatuur van het zand aan mijn voeten, ondanks de frisse lucht ("omgeving") - had ik dan (a) net de entropiewet weerlegd, of (b) iets over het hoofd gezien?
Bijvoorbeeld, de zon?
Het was duidelijk dat onze creationist de entropiewet nog niet helemaal begrepen had. En elders heb ik hem ooit doen toegeven dat hij ook niet wist wat "natuurlijke selectie" (4) precies betekende. En moeten we nu heus mensen respecteren, die noch de entropiewet, noch natuurlijke selectie begrijpen, maar die toch vol heilige verontwaardiging komen beweren, en volhouden, dat de wetenschap boel vervalst?
Nu mag van mij iedereen respecteren wie en wat hij maar wil. Maar, het zullen wel weer mijn legendarische karaktermoeilijkheden zijn, in dit geval ging "respecteren" mijn krachten te boven.
-------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/05/wie-stamt-af-van-de-aap.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/03/de-assymetrie-in-de-propagandastrijd.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/08/entropie-tussen-vereenvoudiging-en.html
(4) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/03/dingen-die-iedereen-zou-moeten-weten-3.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/05/nogmaals-natuurlijke-selectie.html
woensdag 13 juni 2007
De Goddelijke Cirkel(-redenering)
Er is een "Atlas of Creation" (1) verschenen, en die kondigt trots de ineenstorting van de evolutietheorie af. Dat is op zich vreemd, want die ineenstorting is iets dat een bepaald soort blaadjes nu al 150 jaar lang ongeveer om de andere dag aankondigt. We vernemen echter nooit hoe en waarom hij blijkbaar in tussentijd toch weer verrezen is. Terwijl iets dat al in elkaar gestort is, dat niet nog eens opnieuw kan doen - tenzij er toch nog een hoop leven inzat, nietwaar?
De nieuwe aankondiging doet alweer beroep op heel veel geïllustreerd bewijsmateriaal, en ineens heb ik een déjà vu" ervaring. Ergens tijdens mijn usenet debatten met de creationisten was er eentje die verwees naar een boek uit 1,975 dat, driemaal raden, de ineenstorting van de evolutietheorie verkondigde! De auteur was een heuse wetenschapper, een paleontoloog (dacht ik uit het blote hoofd) en dat verleende zijn ideeën alleen maar extra glans. Alleen, klein detail, de andere wetenschappers maakten het boek destijds op zodanige schaal met de grond gelijk, dat de wetenschapper enige tijd later het hele zootje beschaamd weer introk.
Maar toen ik de creationist - wie had nog niet geraden dat dat laatste stukje informatie er door de creationist niet was bijgezet? - daarmee confronteerde, vernamen we dat dat de corruptie van de wetenschappelijke wereld aantoonde. Een wereld waarin je verplicht was de Enige Ware Boodschap van Darwin telkens weer te herhalen, op straffe van het plechtig uit de beweging te worden gezet. Vanzelfsprekend bracht dat me alleen maar in nieuwe moeilijkheden. Als de wereld van de wetenschappers zo corrupt was dat we ons maar niet teveel moesten aantrekken van wat hun quasi unanieme opinie over dat boek was, zo vroeg ik me luidop af, waar was dan al die bombarie voor nodig, waarmee helemaal aan het begin werd aangekondigd dat het een boek van een heuse wetenschapper was?
Zoals ik me dat herinner volgde hierop alleen maar een verbouwereerde stilte. Maar iedereen mag me corrigeren; ik wil gerust de debatten heropenen!
Intussen vraag ik me af (en ik niet alleen) waar onze creationistische vrienden toch hun geloofsijver vandaan halen. Maar als je er eens goed over nadenkt, inderdaad, er is een probleem. Als een God de mens heeft geschapen in een "Daad van Liefde", en de wetenschap verklaart dat Hij daarbij langs het stadium van de aap is gepasseerd, dan zie ik ze al ongemakkelijk op hun stoel zitten schuiven. En theologieën die verklaren dat God de mens heeft geschapen naar Zijn beeld zitten nog veel erger in de rats. Een mens zou er nog een beetje begrip voor krijgen dat ze er liever wat vreemd uitzien in de ogen van de wetenschap, dan als een aap in de ogen van de dierbare parochianen, nietwaar?
Rest de vraag waarom we zoveel geloof hechten aan wat er volgens de oude boeken destijds in gods geest is omgegaan. Waarom hechten ze zoveel geloof aan die "daad van "liefde" en "naar zijn beeld"? Ha, wel, daar zit een simpel mechanisme achter. Als de Bijbel het soort verklaringen als bovenstaande aflegt, dan horen wij daarmee Gods woord, en dus kunnen we het geloven. Hoe weten we ook weeral dat het Gods woord betreft? Dat weten we omdat de Bijbel het zegt. En hoe wisten we ook weer dat wat de Bijbel zegt waar is? Wel, omdat de Bijbel Gods woord is. Dus we geloven wat de Bijbel zegt omdat het Gods woord is, en we geloven dat het Gods Woord is omdat de Bijbel het zegt. Geef toe, dat roept visioenen van de oneindigheid op; het heeft gewoon iets Goddelijks...
----------------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/03/de-evolutionaire-atlas.html
De nieuwe aankondiging doet alweer beroep op heel veel geïllustreerd bewijsmateriaal, en ineens heb ik een déjà vu" ervaring. Ergens tijdens mijn usenet debatten met de creationisten was er eentje die verwees naar een boek uit 1,975 dat, driemaal raden, de ineenstorting van de evolutietheorie verkondigde! De auteur was een heuse wetenschapper, een paleontoloog (dacht ik uit het blote hoofd) en dat verleende zijn ideeën alleen maar extra glans. Alleen, klein detail, de andere wetenschappers maakten het boek destijds op zodanige schaal met de grond gelijk, dat de wetenschapper enige tijd later het hele zootje beschaamd weer introk.
Maar toen ik de creationist - wie had nog niet geraden dat dat laatste stukje informatie er door de creationist niet was bijgezet? - daarmee confronteerde, vernamen we dat dat de corruptie van de wetenschappelijke wereld aantoonde. Een wereld waarin je verplicht was de Enige Ware Boodschap van Darwin telkens weer te herhalen, op straffe van het plechtig uit de beweging te worden gezet. Vanzelfsprekend bracht dat me alleen maar in nieuwe moeilijkheden. Als de wereld van de wetenschappers zo corrupt was dat we ons maar niet teveel moesten aantrekken van wat hun quasi unanieme opinie over dat boek was, zo vroeg ik me luidop af, waar was dan al die bombarie voor nodig, waarmee helemaal aan het begin werd aangekondigd dat het een boek van een heuse wetenschapper was?
Zoals ik me dat herinner volgde hierop alleen maar een verbouwereerde stilte. Maar iedereen mag me corrigeren; ik wil gerust de debatten heropenen!
Intussen vraag ik me af (en ik niet alleen) waar onze creationistische vrienden toch hun geloofsijver vandaan halen. Maar als je er eens goed over nadenkt, inderdaad, er is een probleem. Als een God de mens heeft geschapen in een "Daad van Liefde", en de wetenschap verklaart dat Hij daarbij langs het stadium van de aap is gepasseerd, dan zie ik ze al ongemakkelijk op hun stoel zitten schuiven. En theologieën die verklaren dat God de mens heeft geschapen naar Zijn beeld zitten nog veel erger in de rats. Een mens zou er nog een beetje begrip voor krijgen dat ze er liever wat vreemd uitzien in de ogen van de wetenschap, dan als een aap in de ogen van de dierbare parochianen, nietwaar?
Rest de vraag waarom we zoveel geloof hechten aan wat er volgens de oude boeken destijds in gods geest is omgegaan. Waarom hechten ze zoveel geloof aan die "daad van "liefde" en "naar zijn beeld"? Ha, wel, daar zit een simpel mechanisme achter. Als de Bijbel het soort verklaringen als bovenstaande aflegt, dan horen wij daarmee Gods woord, en dus kunnen we het geloven. Hoe weten we ook weeral dat het Gods woord betreft? Dat weten we omdat de Bijbel het zegt. En hoe wisten we ook weer dat wat de Bijbel zegt waar is? Wel, omdat de Bijbel Gods woord is. Dus we geloven wat de Bijbel zegt omdat het Gods woord is, en we geloven dat het Gods Woord is omdat de Bijbel het zegt. Geef toe, dat roept visioenen van de oneindigheid op; het heeft gewoon iets Goddelijks...
----------------------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/03/de-evolutionaire-atlas.html
dinsdag 12 juni 2007
Economisch Separatisme
Als ik eerlijk ben moet ik zelfs niet proberen enige indruk als "goede Vlaming" te maken. Hugo Schiltz heb ik heel goed gehoord, toen hij mensen zoals ik "intellectuele parvenu's" noemde. Je weet wel, mensen die zich interesseren voor filosofie en geschiedenis, de vraag waar alles vandaan komt en de vraag hoe wij rijk geworden zijn, en hoe ook andere, armere delen van de wereld rijk kunnen worden. Mensen, dus, die bijgevolg de indruk krijgen dat de strubbelingen van een héél klein lapje grond niet wezenlijk verschillend zijn van de strubbelingen van al die ander heel kleine lapjes grond, zodat het belang ervan een beetje wegzinkt in vergelijking met die vragen die ons echt interesseren.
En omdat we daarbij vergeten wat een strijd er nodig is geweest om over al die vragen "in onze eigen taal" te kunnen en mogen nadenken, zijn we dus "intellectuele parvenu's". Ik heb het heel duidelijk gehoord, en begrepen.
Natuurlijk erger ook ik me aan de bende schertsfiguren die zich inbeelden onze "Koninklijke Familie" te zijn (1), laat staan aan het stel satellieten dat zijn belangrijkheid ontleent aan het feit rondom de hele komedie te cirkelen, maar nauwelijks een fatsoenlijk woord Nederlands kan uitbrengen. En onderwerpen zoals de manier waarop Franstaligen in Nederlandstalige gemeentes neerstrijken, alweer vertikken Nederlands te leren, en amper een generatie later op "faciliteiten" rekenen, en nog later op "uitbreiding", dat zijn voor mij zeer zeker valabele onderwerpen.
Maar net zoals een discussie over spaghettisaus volgens mij niet in de buurt komt van het opbreken van het koppel zou ik niet weten waarom dat soort stoten maar meteen tot de splitsing van de staat moet leiden. Jaja, ik weet het, andere mensen kunnen dat wel inzien, maar dat is nu mijn mening, zie, welkom op Speels maar Serieus!
Iets heel anders dan dat "cultureel separatisme" lijkt het me als we het over economie hebben. Daar heb ik het dan ook al eerder over gehad (2). Het kan er bij mij niet in dat we
(a) In Vlaanderen tekort aan werkkrachten hebben (zoals ik alle dagen zie aan de bordjes aan de deuren van bedrijven in het Mechelse, misschien een dik uur sporen van Charleroi?)
(b) dat opgevuld wordt door Polen en andere nationaliteiten
(c) terwijl we betalen voor de werklozen in Wallonië, zodat die niet eens hoeven te werken
(d) en die trouwens onbekwaam zijn om te komen werken in Vlaanderen, omdat ze niet genoeg Nederlands kennen.
Kijk, van dat "ze kunnen geen fatsoenlijk woord Nederlands uitbrengen" zou ik op zich geen breekpunt maken. Maar dat we ze betalen om geen Nederlands te moeten leren, terwijl ze daar de jobs mee kunnen uitoefenen die bij ons worden aangeboden, zodat ze niet langer van andermans geld moeten leven...
Dat is er bij mij teveel aan.
En zoals ik al schreef in de post van voetnoot (2), de oorzaak daarvan is dat in Wallonië een partij aan de macht is, en aan de macht blijft, omdat ze met geld van mensen die niet op, en dus ook niet tegen die partij kunnen stemmen, de uitkeringen garanderen. Die partij is de Waalse PS. En daarom denk ik dat we het jongste verkiezingsresultaat als volgt moeten aanpakken.
Dit is een unieke gelegenheid om de Waalse Socialisten er uit te schoppen, en orde op zaken te stellen. We houden gewoon op met het betalen van mensen zodat die zelfs niet moeten proberen om Nederlands te leren. Er mag van mij gerust Sociale Zekerheid zijn, en die mag gerust geld kosten; ik betaal daar al vele jaren aan mee zonder daar ook maar één keer een kik om gegeven te hebben. Maar niet langer à la PS. Niet op een manier die neerkomt op de mensen een neus zetten. Het enige alternatief lijkt me dat een hoop mensen die niet op het idee komen om voor splitsing van het land te pleiten zich in de armen van het economisch separatisme gedreven voelen.
Voor mij is het of de PS, of België. Maar als ze me de twee tegelijk door mijn strot willen wringen, wel, dan kan ik minstens af en toe aan mijn standpunt herinneren. Waar dient anders een blog voor?
---------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/01/hij-wil-respect-en-ontzag.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/02/het-museum-van-laken.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/05/no-taxation-without-representation.html
En omdat we daarbij vergeten wat een strijd er nodig is geweest om over al die vragen "in onze eigen taal" te kunnen en mogen nadenken, zijn we dus "intellectuele parvenu's". Ik heb het heel duidelijk gehoord, en begrepen.
Natuurlijk erger ook ik me aan de bende schertsfiguren die zich inbeelden onze "Koninklijke Familie" te zijn (1), laat staan aan het stel satellieten dat zijn belangrijkheid ontleent aan het feit rondom de hele komedie te cirkelen, maar nauwelijks een fatsoenlijk woord Nederlands kan uitbrengen. En onderwerpen zoals de manier waarop Franstaligen in Nederlandstalige gemeentes neerstrijken, alweer vertikken Nederlands te leren, en amper een generatie later op "faciliteiten" rekenen, en nog later op "uitbreiding", dat zijn voor mij zeer zeker valabele onderwerpen.
Maar net zoals een discussie over spaghettisaus volgens mij niet in de buurt komt van het opbreken van het koppel zou ik niet weten waarom dat soort stoten maar meteen tot de splitsing van de staat moet leiden. Jaja, ik weet het, andere mensen kunnen dat wel inzien, maar dat is nu mijn mening, zie, welkom op Speels maar Serieus!
Iets heel anders dan dat "cultureel separatisme" lijkt het me als we het over economie hebben. Daar heb ik het dan ook al eerder over gehad (2). Het kan er bij mij niet in dat we
(a) In Vlaanderen tekort aan werkkrachten hebben (zoals ik alle dagen zie aan de bordjes aan de deuren van bedrijven in het Mechelse, misschien een dik uur sporen van Charleroi?)
(b) dat opgevuld wordt door Polen en andere nationaliteiten
(c) terwijl we betalen voor de werklozen in Wallonië, zodat die niet eens hoeven te werken
(d) en die trouwens onbekwaam zijn om te komen werken in Vlaanderen, omdat ze niet genoeg Nederlands kennen.
Kijk, van dat "ze kunnen geen fatsoenlijk woord Nederlands uitbrengen" zou ik op zich geen breekpunt maken. Maar dat we ze betalen om geen Nederlands te moeten leren, terwijl ze daar de jobs mee kunnen uitoefenen die bij ons worden aangeboden, zodat ze niet langer van andermans geld moeten leven...
Dat is er bij mij teveel aan.
En zoals ik al schreef in de post van voetnoot (2), de oorzaak daarvan is dat in Wallonië een partij aan de macht is, en aan de macht blijft, omdat ze met geld van mensen die niet op, en dus ook niet tegen die partij kunnen stemmen, de uitkeringen garanderen. Die partij is de Waalse PS. En daarom denk ik dat we het jongste verkiezingsresultaat als volgt moeten aanpakken.
Dit is een unieke gelegenheid om de Waalse Socialisten er uit te schoppen, en orde op zaken te stellen. We houden gewoon op met het betalen van mensen zodat die zelfs niet moeten proberen om Nederlands te leren. Er mag van mij gerust Sociale Zekerheid zijn, en die mag gerust geld kosten; ik betaal daar al vele jaren aan mee zonder daar ook maar één keer een kik om gegeven te hebben. Maar niet langer à la PS. Niet op een manier die neerkomt op de mensen een neus zetten. Het enige alternatief lijkt me dat een hoop mensen die niet op het idee komen om voor splitsing van het land te pleiten zich in de armen van het economisch separatisme gedreven voelen.
Voor mij is het of de PS, of België. Maar als ze me de twee tegelijk door mijn strot willen wringen, wel, dan kan ik minstens af en toe aan mijn standpunt herinneren. Waar dient anders een blog voor?
---------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/01/hij-wil-respect-en-ontzag.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/02/het-museum-van-laken.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2007/05/no-taxation-without-representation.html
maandag 11 juni 2007
Een beetje sneu voor de Vlaamse Socialisten
Versta me niet verkeerd: ik denk dat het socialisme een gebuisde ideologie is, oubollig, niet meer van deze tijd. Natuurlijk (h)erken ik het idealisme en begrijp ik de bestaansreden ervan, destijds, alweer een hele tijd geleden. Maar ik denk dat het ondanks veel kakelen geen eieren heeft kunnen leggen, en veel eieren van anderen heeft moeten breken voor ze zelf begonnen in te zien dat ze nog altijd geen omeletten hadden.
En dus begonnen ze zich ofwel te hervormen, ofwel zich te laten wegstemmen. En mijn opinie is nu dat de Vlaamse Socialisten als enigen het droeve lot hebben ondergaan dat ze zich eerst hervormden, en vervolgens toch nog werden weggestemd.
Je raadt het al: ik denk dat het de schuld van de Waalse Socialisten is. Die kan ik alleen maar omschrijven in termen als "rot", "corrupt", "parasitair" enzovoort, je mag me corrigeren als ik het mis heb. Maar omdat ze tegelijk ook de uitkeringen betalen van mensen die daarvan niet zelf de rekeningen moeten betalen, blijven ze hoge scores halen in verkiezingen. Terwijl de mensen die wel de rekeningen moeten betalen niet op, en dus ook niet tegen, de Waalse Socialisten konden stemmen.
Dus, steeds in mijn politieke analyse (ironie-alert!) hebben de mensen die de rekeningen van de socialisten wel moeten betalen zich afgereageerd op een groep waar ze wel op, en dus tegen, konden stemmen, hoewel die zich wel had hervormd.
En dus hebben de Vlaamse Socialisten de afstraffing gekregen die de Waalse Socialisten hadden verdiend.
Nu, figuren als Vandelanotte of Tobback - daar zou ik nooit op stemmen - nu ja, zij zouden ook nooit op mij stemmen, dus wat dat betreft staan we even. Dat zou niet alleen tegen mijn filosofie ingaan, maar ook tegen mijn allergie voor alfamannetjes: want dat zijn nu eens prototypes van alfamannetjes, zie. Maar we moeten ook eerlijk zijn. Volgens mij zijn mensen als Vandelanotte en andere kopstukken van de Vlaamse Socialisten niet corrupt, en nog minder rot, zoals een hoop Waalse Socialisten dat wel zijn. Ik denk echt dat ze hun eigen ideologieën en idealen geloven, en verder zullen ze wel niet ambitieuzer zijn dan de andere politiekers.
Kortom, het zijn mensen wiens politieke overwinningen ik draag met de waardigheid en de berusting waarmee Vandelanotte momenteel zijn politieke nederlaag draagt. Het zijn mijn vrienden niet, maar het zijn ook mijn vijanden niet. Laten we zeggen dat ik hen niets ergers toewens dan nederlagen van een 2% per verkiezing...
En dus begonnen ze zich ofwel te hervormen, ofwel zich te laten wegstemmen. En mijn opinie is nu dat de Vlaamse Socialisten als enigen het droeve lot hebben ondergaan dat ze zich eerst hervormden, en vervolgens toch nog werden weggestemd.
Je raadt het al: ik denk dat het de schuld van de Waalse Socialisten is. Die kan ik alleen maar omschrijven in termen als "rot", "corrupt", "parasitair" enzovoort, je mag me corrigeren als ik het mis heb. Maar omdat ze tegelijk ook de uitkeringen betalen van mensen die daarvan niet zelf de rekeningen moeten betalen, blijven ze hoge scores halen in verkiezingen. Terwijl de mensen die wel de rekeningen moeten betalen niet op, en dus ook niet tegen, de Waalse Socialisten konden stemmen.
Dus, steeds in mijn politieke analyse (ironie-alert!) hebben de mensen die de rekeningen van de socialisten wel moeten betalen zich afgereageerd op een groep waar ze wel op, en dus tegen, konden stemmen, hoewel die zich wel had hervormd.
En dus hebben de Vlaamse Socialisten de afstraffing gekregen die de Waalse Socialisten hadden verdiend.
Nu, figuren als Vandelanotte of Tobback - daar zou ik nooit op stemmen - nu ja, zij zouden ook nooit op mij stemmen, dus wat dat betreft staan we even. Dat zou niet alleen tegen mijn filosofie ingaan, maar ook tegen mijn allergie voor alfamannetjes: want dat zijn nu eens prototypes van alfamannetjes, zie. Maar we moeten ook eerlijk zijn. Volgens mij zijn mensen als Vandelanotte en andere kopstukken van de Vlaamse Socialisten niet corrupt, en nog minder rot, zoals een hoop Waalse Socialisten dat wel zijn. Ik denk echt dat ze hun eigen ideologieën en idealen geloven, en verder zullen ze wel niet ambitieuzer zijn dan de andere politiekers.
Kortom, het zijn mensen wiens politieke overwinningen ik draag met de waardigheid en de berusting waarmee Vandelanotte momenteel zijn politieke nederlaag draagt. Het zijn mijn vrienden niet, maar het zijn ook mijn vijanden niet. Laten we zeggen dat ik hen niets ergers toewens dan nederlagen van een 2% per verkiezing...
Abonneren op:
Posts (Atom)
