donderdag 5 mei 2011

Een anekdote is geen statistiek, en twee ook niet.

"Aprilzomers" zijn in een aantal opzichten de beste. Zomerse temperaturen, asperges voor bijna niks, en 's avonds koelt het nog flink af zodat een mens fatsoenlijk kan slapen. En de nachten zijn nog niet zo belachelijk kort. De hemel begint om 05.15 uur al flink op te klaren, zo rond begin mei, maar binnen een maand is het nog erger. En met kleine kindjes... Als puber was ik er dol op, op 21 juni, maar tegenwoordig heb ik liever mei en september. Wacht tot je zelf een paar kleuters in bed moet steken met de zon hoog aan de hemel.

Zomerse temperaturen, dus, en de hele familie begeeft zich ter speeltuin. En daar speelt zich een merkwaardige anekdote af. Wachtend tot de schattebollen terug zijn van één of andere attractie sta ik temidden van drie vrouwen, eerder donker van huidskleur, zwaar gebouwd, ondanks de 28 graden zwaar gekleed, alle drie een hoofddoek en ze praten een keelachtige taal met elkaar... Als ik niet beter wist zou ik gedacht hebben dat het Arabisch was.

Maar nu gebeurt er iets vreemds. Als hun eigen schattebollen komen aangerend - ook met een eerder donkere huidskleur maar voor de rest precies zo opgetogen lachend als twee kleuters en één peuter die ik ken - spreekt iedereen ineens Nederlands! Echt, goed, heel verstaanbaar Nederlands. De mama's wel een beetje met accent, maar toch: het is de hele tijd van "kom eens hier" en "ik heb toch gezegd" en "nu nog niet" en al die andere heel herkenbare speelplaatskreten.

Kijk, een anekdote is natuurlijk geen statistiek. Maar door het zo onder mijn neus te zien gebeuren schiet me ineens een andere anekdote te binnen, van een hele tijd geleden. Het gebeurde in een trein waar twee vrouwen met hoofddoeken samen zaten te praten in een mij onbekende, keelachtige taal. Dan gaat er een GSM af, en één van de twee neemt op. Er verschijnt een brede, vertederde glimlach op haar gezicht, en dan zegt ze "hey dag schat?" en "heb je goed geslapen?" en "ga je boterhammetjes eten?" en zo nog een paar, op een toon die me deed schatten dat er aan de andere kant iemand van een jaar of zes was.

En dat zijn dan twee anekdotes. We horen vaak dat "ze" niet integreren, en dat "ze" niet willen integreren, etc etc... Maar behalve dat ze - zoals ik hier al vaker heb gezegd, dacht ik? - op ongeveer één generatie onze geboortecijfers overnemen vraag ik me af of de oudergeneratie misschien nog wel Arabisch praat, maar de kindergeneratie niet in het Nederlands wordt opgevoed?

Een anekdote is geen statistiek. Twee anekdotes ook niet. Maar toch... Dat is nu twee keer, totaal los van elkaar: ouders die zelf de ene, vreemde taal spreken, maar met hun kinderen de taal van het land waar ze wonen gebruiken. Zou het nog toeval zijn?

woensdag 4 mei 2011

Oei, dat zal niet overal goed vallen...

Er is een studie gemaakt en verschenen over de vraag wie uit een groep journalisten, politici en "pundits" (kan je dat als "commentatoren" vertalen?) de beste voorspellingen maakt. Het bleek dat veel voorspellers niet echt te onderscheiden vallen van random generatoren; niet dat het me verbaast, maar goed. Ook waren er die nog slechter waren dan random generatoren.

Ik ken dat gevoel. Ik heb er zelf veel last van: met Engelse uitspraak. Verschillende klanken zoals "i" en "ea" hebben in het Engels een andere uitspraak naargelang de omgeving waarin ze staan. Meestal is het één kans op twee, en ikzelf heb een zodanig slecht inzicht dat ik in ruim meer dan de helft van de gevallen fout raad. Er zijn mensen die ik ervan verdenk me daarbij wel eens met opzet op het verkeerde been te zetten, hoewel, zo slecht kan toch niemand zijn (1)?

Hoe dan ook, veel uitleg om te zeggen dat ik vermoed dat iemand die nog slechter dan een random generator voorspelt een aantal foute concepten in zijn hoofd heeft zitten; zoals ikzelf met de regels rond Engelse uitspraak. Dus misschien zal dat met die voorspellers ook zo zijn? Veel interessanter nog is de vraag wie nu juist toch nog beter kan voorspellen dan de random generator. En de nummer één daarvan is...

Paul Krugman (2)!

Oei, dat zal niet bij iedereen in goede aarde vallen. Oei, dat zal zo erg zijn dat ik durf wedden dat het internet nu al vol staat met "bewijzen" van het tegendeel. Immers, met de ideeën van Krugman zal je niet kunnen bewijzen dat overheidsinterventie altijd en overal slecht is. En omdat iedereen had moeten weten dat overheidsoptreden wel altijd en overal slecht is, kan Krugman onmogelijk een goede - laat staan de beste - voorspeller zijn. Q.E.D.

Toch was het me de laatste jaren al een paar keer opgevallen. Krugman was er heel vroeg bij om te zeggen dat er in feite, en ondanks de "gelddrukpolitiek", heel weinig gevaar was voor inflatie, wel integendeel, en verder dat de stimulus van Obama veel te klein was en dus de werkloosheid hoog zou houden voor een lange periode...

En het is nu een twee jaar later en het zal niet bij iedereen goed vallen, maar het is wel gewoon waar gebleken. Tja, als ik nog eens blogposts zie over de vraag waarom "Keynes" wel en "de andere kant" niet erg veel aan de bak kwam tijdens de crisis van de laatste jaren... Zou ik durven proberen met iets als "omdat Keynesiaanse modellen beter konden voorspellen"? Of zal de intellectuele temperatuur nu al ver onder het vriespunt zakken?

-------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2006/10/een-uiterst-gemene-streek.html
EN http://speelsmaarserieus.blogspot.com/2011/01/robert-vandewalle.html
(2) http://www.hamilton.edu/documents/Analysis-of-Forcast-Accuracy-in-the-Political-Media.pdf

zondag 1 mei 2011

Kameroen: het begint toch echt iets op te leveren.

Misschien herinnert de geregelde lezer zich nog wel dat ik sympathiseer met (en lid ben van) een kleine VZW, bestaande uit een paar vrijwilligers en een paar sympathisanten als ikzelf, die een ontwikkelingsproject in Kameroen steunt (1). Het is werkelijk begonnen van scratch; je moet je een groep dorpjes net buiten de rand van een reservaat in een woud inbeelden, dus waar gekapt en geschoten mag worden alsof de planeet teveel biodiversiteit heeft. Dus dat kappen en schieten gebeurde ook naar hartelust , omdat de mensen er zo arm zijn dat er nu eenmaal geen andere manier van leven bestond.

Op dat punt relativeer ik mijn "scratch" een beetje, in die zin dat er een wetenschappelijk project van de Antwerpse Zoo liep (en nog loopt), onderzoek naar het leven van chimpansees en gorilla's uit de streek. Die mensen hadden al snel de realiteit aan het werk gezien dat conservatie van wouden en dieren niet kan als je niet eerst de mensen die er wonen uit de ellende helpt. En één van de vaststellingen was dat de lokale bevolking, als onderdeel van een bredere "slash and burn" aanpak ook de voordelen van honing onderkende - en dus in hun jacht op honing alle bijennesten die ze maar konden vinden vernietigden.

Dat was waar onze "Ape Assistence" VZW optrad. De bedoeling was de lokale mensen in de geheimen van de bijenteelt in te wijden, ze een opleiding als imker aan te bieden en als het allemaal een beetje meezat konden ze enkele jaren later - ongeveer nu, dus - geld verdienen aan de verkoop van honing. En wie een job heeft in de honingindustrie, die hoeft geen regenwouden om te hakken.

De nieuwsbrief vertelt ons dat het na de vele moeite, de problemen en de frustratie van de eerste jaren de goede kant lijkt op te gaan. Het is een thema dat ik hier al eerder heb neergezet, zoals ik al eerder heb verteld over het schooltje dat "we" er parallel naast hebben gezet (2). Als je er zelfs maar een beetje belangstelling voor hebt is het misschien eens de moeite de fotootjes te bekijken: dat was vijf jaar geleden een verkommerende school zonder middelen. Gewoon een paar vrijwilligers, waarvan de Raymonde uit de tekst met grote voorsprong de nummer één is, die op zeer menselijke schaal (geen miljoenenbudgetten, bij ons, vrees ik) proberen een paar Afrikaanse dorpjes van een school en een activiteit te voorzien.

Deze keer is me weer een ander subthema opgevallen, en dat zijn pogingen om de landbouw zelf duurzamer te maken. Dat is precies wat er in het Europa van kort voor de grote opleving is gebeurd. Het inbrengen van nieuwe soorten planten liet toe de grond veel intensiever te bewerken, en de hogere inkomens zullen hun bijdrage aan de latere ontwikkeling van Europa wel geleverd hebben. Hier is de bedoeling de kaalkap tegen te gaan. De mensen bewerken de grond tot die er van uitgeput raakt, en als het zo ver is rooien ze een nieuw stuk woud, en nog een aantal cycli later heb je woestijn, of het scheelt niet veel. Maar als een toevallig passerende VZW op menselijke schaal ook eens probeert om daar met een rijkere plantengroei iets aan te doen: misschien lukt het wel om niet alleen met de bijen, maar ook met de grond zelf naar een duurzamer evenwicht te streven?

Wat ik er zo opmerkelijk aan vind is dat heel gewone mensen - ik bedoel natuurlijk alweer: Raymonde - in staat blijken een soort verschil te maken dat niet alleen voor een hoop mensen ginder een groot verschil betekent, maar dat zelfs een rol speelt in al onze problemen rond ontwikkeling, duurzaamheid en soortgelijke grote vragen. Zouden er zo nog veel meer mensen rondlopen, vraag ik me af, die je absoluut niet zou herkennen als je ze op straat tegenkwam, maar die toch zo in staat zijn tot veel meer dan al die theorieën en ronkende beginselverklaringen? Het zal wel geen toeval zijn, zeker, dat de mensen die echt iets kunnen meestal niet de mensen zijn waarop je kan stemmen?

---------------------------------
(1) http://ape-assistance.net/
(2)
http://speelsmaarserieus.blogspot.com/search/label/Onze%20VZW