Nadat de post over het "herfinancieren" aanleiding gaf tot een serieus meningsverschil, ben ik eens mijn licht gaan opsteken bij een paar mensen die ik nog ken van "vroeger" (2). En guess what? Ik Had Het Mis! Eén van de twee in het bijzonder leidde me linea recta naar een van mijn assumpties - waarvan ik gelukkig van bij het begin had gezegd dat het me de meest kwetsbare leek (maar om vooral nergens afbreuk aan te doen: nog altijd zit ik ogenknipperend van verbazing te staren naar het feit dat die assumptie blijkbaar fout was) - en sprak het verdict: "nee hoor, die herfinancieringskost weegt helemaal niet zo zwaar!".
Maar als dat zo is, en wel tot het punt dat die collega, die er wel "a thing or two" over af weet, dan kan ik onmogelijk beweren dat de banken knel zitten, omdat ze de kost niet kunnen doorrekenen. In werkelijkheid, steeds aldus de collega, gaat het over minder dan 20 basispunten, dus minder dan het verschil tussen pakweg 3% en 3.20% (per jaar). Een niet erg grote fractie van het totaal aan extra kosten voor allerlei risico's die ook in het spel zijn; allemaal onderhevig aan schommelingen: ga daar maar eens die minder dan 20 puntjes uit uitroken. En ik, die minstens een percent had verwacht; die in feite best wel een pak meer dan een percent had verwacht (en die daarom volhield dat banken dat nooit konden doorrekenen), had meteen iets van "Oh, maar als dat zo is, dan snap ik het, natuurlijk!". En aangezien ik (alweer: gelukkig) van bij het begin wist, en gezegd had, dat ik nu ook niet precies met creationisten aan het praten was, was de zaak beslecht. Ik Had Het Mis.
Aan de filosofische kant van de zaak leren we dat het goed is je altijd voor ogen te houden dat je best wel op een assumptie kan zitten die er zeer goed uitziet, maar dat daarom niet is. Ook over het falsificatieprincipe" valt er één en ander bij te zeggen. Opnieuw, als je de discussie bekijkt zie je dat ik van in het begin schreef, en later herhaalde, dat die lage prijs een zeer simpele weerlegging zou zijn. Maar aangezien ik het Beter wist heb ik niet de moeite gedaan om het ook eens te bekijken. Kortom, een beetje minder lippendienst aan dat principe, en een beetje sneller in de praktijk brengen ervan, had ons allemaal een hoop tijd bespaard.
Maar spijt heb ik er niet van. Het waren, tenslotte, ook geen creationisten waarmee ik zat te praten, en ik vond de discussie, kilometers verheven boven de domme ruzies ("negers zijn dommer dan blanken; "het kapitalisme is de oorzaak van de honger in de wereld"; de evolutietheorie is weerlegd",...), best wel verfrissend. Ik vond dat een paar dingen zelfs wel goed gingen! Alleen, het waren allemaal maar gevechten in de marge, in één klap irrelevant gemaakt als je weet: de kost van die herfinanciering is zo laag, dat die helemaal niet moeilijk door te rekenen valt.
De collega deed er ook nog wat economie bij. Er waren, dus, wel degelijk wel wat prijsbrekers (hoewel hij namen noemde zal ik dat niet doen) die de moeite niet deden (of misschien gewoon niet beter wisten) om die kost door te rekenen: en natuurlijk waren ze al meteen een kleine 20 basispunten "beter" dan de meer serieuze concurrentie. En hier komt wat ik weet van opties ongetwijfeld wèl van pas: dat kan je vaak een tijdje volhouden, tot de dag dat de prijzen alsnog fors bewegen, en inderdaad in de verkeerde richting, en dan krijg je wel degelijk de volle laag, en wel degelijk recht in je gezicht.
Uimmm... de gesprekspartner had het over "domme" banken; wat ik afstreed omdat in mijn wereldbeeld de banken er niets aan konden doen. OK, ik kan een heel klein beetje stamelen dat er klaarblijkelijk wel degelijk ook niet-domme banken waren: maar ach, in feite had hij gewoon wel weer gelijk, nietwaar?
Oh ja, hij liet ook nog weten dat het een gruwelijk competitieve markt was waar de marges vreselijk laag waren, maar met die twintig punten heeft dat niets te maken: en dat van dat "diefstal", dat was natuurlijk ook erg fout van me (smiley).
----------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2015/02/bij-de-conversaties-over-het.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2008/11/ik-blaas-de-aftocht.html
Posts tonen met het label financiële markten. Alle posts tonen
Posts tonen met het label financiële markten. Alle posts tonen
donderdag 12 februari 2015
zondag 8 februari 2015
Bij de conversaties over het "herfinancieren" van woningkredieten
Bij een lange discussie over het "herfinancieren" van woningkredieten had ik op Twitter verklaard dat zoiets ongeveer neerkwam op diefstal, en toen kwam het dak naar beneden! Omdat 140 karakters wat weinig zijn om daar een serieuze discussie over te voeren, ziehier een blogpost. Misschien als extra motivering tot "even doorbijten": aangezien mijn gesprekspartners in feite zeer serieuze mensen waren is dit ongetwijfeld een mogelijkheid om mij iets te vertellen dat me zwaar op mijn neus zal doen kijken: geef toe dat ik mijn best heb gedaan om je de voorzet te geven!
Het begon ermee dat iemand vond dat "de bank zelf de interestvoet bepaalt". En als ze tarieven bepalen waarmee ze, "rekening houdend met de kans op terugbetaling", verlies maken, dan "waren het domme banken". Maar ik denk dat zoiets alleen maar een veel complexere realiteit te vergaand probeert te simplifiëren. Immers, net zoals de bank een rente kan voorstellen, en een te laag voorstel kan weigeren, kan de ontlener ook een voorstel afwijzen, en zelf een voorstel doen. Ik weet ook niet hoe een wereldbeeld dat een markt gaat beschrijven in termen van minder dan twee partijen ons ooit veel vooruit gaat helpen...?
Maar ik weet wel hoe je er juist nog meer aan kan toevoegen. Immers, als een bank voor een welbepaalde periode een aanzienlijk hogere rente voorstelt dan de andere banken, dan zullen er geen ontleners opdagen, maar wel tegenpartijen die juist willen beleggen: pensioenfondsen, bijvoorbeeld, of verzekeringsmaatschappijen. En per simpele wet van vraag en aanbod zal onze bank haar rentetarief moeten aanpassen aan de totaliteit van al die spelers, kortweg "de markt" genoemd. En dat illustreert een absoluut cruciaal punt: de marktrente, voor een bepaalde periode (1), dat is het niveau waarvan de partijen met tegengestelde belangen (beleggers vs ontleners), rekening gehouden met de grootte van de bedragen waarvoor ze transacties willen afsluiten, denken dat de kansen op een stijging in evenwicht gehouden worden door de kansen op een daling. Immers, bij lagere prijzen zouden er meer ontleners de aangeboden fondsen opnemen, en bij hogere prijzen zouden er meer beleggers de gevraagde fondsen aanbieden. Ik veronderstel dat je dit punt kan proberen te ontkennen, maar houd er rekening mee dat ik zal willen weten hoe er een aangeboden rente van, pakweg, 5% kan zijn, als er mensen bestaan die zelfs bij, pakweg, 4% bereid zijn geld te beleggen.
Als je dat allemaal niet ontkent eindig je met de vaststelling dat de marktrente het punt is waar vragers en aanbieders van geld bereid zijn hun risico's tegen elkaar uit te wisselen. Immers, pensioenfondsen (of verzekeraars, en vele anderen), zitten met het risico dat de rentes zullen dalen, terwijl veel productiebedrijven of particulieren (bv op de woningmarkt) met het risico zitten dat de rentes zullen stijgen. Beleggen aan een vaste rente maakt dat je je, voor die periode, geen zorgen meer hoeft te maken over die daling - maar natuurlijk heb je in ruil de kansen op verdere stijgingen weggegeven: aan de persoon die net van jou voor die periode ontleend heeft. Die heeft nu het risico dat hij, voor die periode, aan hogere rentes zal moeten ontlenen geëlimineerd, maar natuurlijk heeft hij in ruil de kans dat hij nog goedkoper zou kunnen ontlenen weggegeven: aan de belegger die in de vorige zin jijzelf was.
Dus nu bekijken we een bank die een langdurig hypothecair krediet heeft gegeven, aan een vaste rente. Met andere woorden, de ontlener heeft, voor die periode, geen risico meer dat de prijs voor het krediet, tijdens die periode, duurder zal worden. Maar natuurlijk heeft hij in ruil daarvoor de kans op een lagere rente weggegeven. Hij mag, als hij zou willen, die kans wel degelijk behouden, hoor! Alleen zal hij ook het risico moeten houden dat de prijzen toch duurder worden: het zijn immers precies die twee risico's die bij "vaste rente" tegen elkaar worden geruild; en niemand houdt hem tegen om voor een vlottende rente te kiezen. Als je dat niet aanneemt, is je logica precies hetzelfde als verwachten dat je, pakweg, aandelen kan kopen, of een huis, of om het even wat, maar als later de prijzen dalen mag je de verkoper zeggen dat je de transactie elimineert...
Maar dat alternatief is precies wat de overheid wettelijk heeft verplicht (die "nog andere factor" die ingrijpt op "het is de bank die de rente bepaalt")! En hier moet ik Groot Ongelijk hebben, want ik vind dat zoiets van adembenemend gebrek aan kennis getuigt! Dat wil zeggen, tot iemand me dat ongelijk aantoont, natuurlijk: daarna zal ik blozend opbiechten dat ik iets heel belangrijks over het hoofd heb gezien en toch mijn groot bakkes heb opengetrokken!
Tot het zover is, dus, wijs ik er op dat de overheid nu tegelijk toestaat dat twee partijen contractueel hun tegengestelde risico's uitwisselen - en wel aan de prijs die op dat moment door de markt is bepaald - maar dat tegelijk één van beide partijen zomaar het recht heeft om dat contract toch maar te herroepen! Maar wacht, de overheid heeft daarbij bepaald dat je daarbij wel een boete van drie maand rente moet betalen: dat is voor veel mensen genoeg om te zeggen dat alles in orde is.
Alleen, je voelt ongetwijfeld wel dat al die mensen die zo graag willen "herfinancieren" dat alleen maar doen omdat ze dan minder moeten betalen, toch? En de voorgaande paragrafen hebben laten zien, hoop ik, dat wat zij minder moeten betalen gelijk is, zero-sum, aan wat de bank zal ontvangen, nietwaar? En wat de bank daarop ontvangt, dat is precies wat, in het spel van de markt, neerkomt op de vergoeding die ze krijgt om het risico van de ontlener dat de rente stijgt op zich te nemen. Want inderdaad, er is nog niemand op het idee gekomen om te zeggen dat de banken bij rentestijgingen precies hetzelfde mogen doen! Niemand komt op het idee dat, als de rente nu eens ineens naar 10% ging, de bank mag zeggen: "hier heb je drie maand rente, en vanaf nu betaal je ondanks ons contract aan "vaste rente" toch die tien percent". Niemand. Nooit.
Denk je niet dat de lichtsnelheid te traag zou zijn om je te doen bedenken: drie maand rente; dat is een kwart van de jaarlijkse rente, dat is toch véél te weinig om te vergoeden dat je nu ineens toch tien percent per jaar moet ophoesten?
En groot gelijk zou je hebben. Alleen, waarom zit iedereen zo te spartelen om dat niet onder ogen te moeten zien, als ze precies hetzelfde in de nek van de bank splitsen?
Jamaar, kreeg ik dan te horen, de bank moet dat dan maar modelleren: anders "waren het domme banken". En dat is ook zo; tenminste van "kunnen modelleren". Dat is namelijk al lang gemodelleerd en het heet een "floor". Dat wil zeggen, in termen van verwachte schommelingen, resterende looptijd en nominaal bepaal je een "premie", en als de klant die premie samen met het contract wil betalen, dan krijgt hij inderdaad het recht om uit zijn vast contract te stappen. Maar dat komt omdat hij zijn risico op stijgingen alweer heeft ingedekt; deze keer niet in ruil voor het opgeven van de kans om dalingen op te strijken (want die strijkt hij in deze formule nu juist wel op), maar in ruil voor een premie. Alleen, zoals je net ook zag (denk ik toch: toen je je afvroeg of een bank in ruil voor het verbreken van haar deel van de deal met drie maand rente zou mogen volstaan), de overheid heeft de banken verplicht om die premie te beperken tot drie maand rente: en waarom zouden we geloven dat dat wel genoeg is als dat tegen de bank gaat, maar niet als dat in haar voordeel is?
Tenslotte, mijn eigen, eerlijke (communiezieltje!) poging om mijn ongelijk af te kondigen zou zijn om doodeenvoudig de prijs van die floor uit te rekenen. Al die factoren die ik heb opgesomd zijn in feite inputs; bekende getallen die je in een bekende formule ("Black & Scholes", ik begrijp dat er andere zijn...) ingeeft; je voegt er één onbekende ("volatiliteit"; een gegeven dat door vraag en aanbod wordt bepaald) aan toe en je hebt een prijs. En als je merkt dat die prijs, voor een plausibele range aan looptijden, curves, volatiliteiten en rentvoeten, helemààl niet veel hoger ligt dan "drie maand rente", dan heb ik het mis.
Ik heb het niet uitgerekend. Ik geloof het niet; ik geloof het zelfs van geen kanten: maar het zou kunnen. Andere dingen die ik kan mis hebben geloof ik nog minder: maar als je me iets kan bijleren doe gerust. Zelf geef ik het meeste kans aan een aanpak die de prijs van de floor vergelijkt met drie maand rente.
--------------------------------------
(1) en nu maken we, heel bewust, nog abstractie van nog heel andere factoren, zoals de monetaire politiek die er gevoerd wordt, of andere vormen van ingrepen zoals wat vandaag "QE" heet, of reglementen waarvan we nog voorbeelden zullen zien, en wie weet wat ik allemaal nog over het hoofd zie?
Het begon ermee dat iemand vond dat "de bank zelf de interestvoet bepaalt". En als ze tarieven bepalen waarmee ze, "rekening houdend met de kans op terugbetaling", verlies maken, dan "waren het domme banken". Maar ik denk dat zoiets alleen maar een veel complexere realiteit te vergaand probeert te simplifiëren. Immers, net zoals de bank een rente kan voorstellen, en een te laag voorstel kan weigeren, kan de ontlener ook een voorstel afwijzen, en zelf een voorstel doen. Ik weet ook niet hoe een wereldbeeld dat een markt gaat beschrijven in termen van minder dan twee partijen ons ooit veel vooruit gaat helpen...?
Maar ik weet wel hoe je er juist nog meer aan kan toevoegen. Immers, als een bank voor een welbepaalde periode een aanzienlijk hogere rente voorstelt dan de andere banken, dan zullen er geen ontleners opdagen, maar wel tegenpartijen die juist willen beleggen: pensioenfondsen, bijvoorbeeld, of verzekeringsmaatschappijen. En per simpele wet van vraag en aanbod zal onze bank haar rentetarief moeten aanpassen aan de totaliteit van al die spelers, kortweg "de markt" genoemd. En dat illustreert een absoluut cruciaal punt: de marktrente, voor een bepaalde periode (1), dat is het niveau waarvan de partijen met tegengestelde belangen (beleggers vs ontleners), rekening gehouden met de grootte van de bedragen waarvoor ze transacties willen afsluiten, denken dat de kansen op een stijging in evenwicht gehouden worden door de kansen op een daling. Immers, bij lagere prijzen zouden er meer ontleners de aangeboden fondsen opnemen, en bij hogere prijzen zouden er meer beleggers de gevraagde fondsen aanbieden. Ik veronderstel dat je dit punt kan proberen te ontkennen, maar houd er rekening mee dat ik zal willen weten hoe er een aangeboden rente van, pakweg, 5% kan zijn, als er mensen bestaan die zelfs bij, pakweg, 4% bereid zijn geld te beleggen.
Als je dat allemaal niet ontkent eindig je met de vaststelling dat de marktrente het punt is waar vragers en aanbieders van geld bereid zijn hun risico's tegen elkaar uit te wisselen. Immers, pensioenfondsen (of verzekeraars, en vele anderen), zitten met het risico dat de rentes zullen dalen, terwijl veel productiebedrijven of particulieren (bv op de woningmarkt) met het risico zitten dat de rentes zullen stijgen. Beleggen aan een vaste rente maakt dat je je, voor die periode, geen zorgen meer hoeft te maken over die daling - maar natuurlijk heb je in ruil de kansen op verdere stijgingen weggegeven: aan de persoon die net van jou voor die periode ontleend heeft. Die heeft nu het risico dat hij, voor die periode, aan hogere rentes zal moeten ontlenen geëlimineerd, maar natuurlijk heeft hij in ruil de kans dat hij nog goedkoper zou kunnen ontlenen weggegeven: aan de belegger die in de vorige zin jijzelf was.
Dus nu bekijken we een bank die een langdurig hypothecair krediet heeft gegeven, aan een vaste rente. Met andere woorden, de ontlener heeft, voor die periode, geen risico meer dat de prijs voor het krediet, tijdens die periode, duurder zal worden. Maar natuurlijk heeft hij in ruil daarvoor de kans op een lagere rente weggegeven. Hij mag, als hij zou willen, die kans wel degelijk behouden, hoor! Alleen zal hij ook het risico moeten houden dat de prijzen toch duurder worden: het zijn immers precies die twee risico's die bij "vaste rente" tegen elkaar worden geruild; en niemand houdt hem tegen om voor een vlottende rente te kiezen. Als je dat niet aanneemt, is je logica precies hetzelfde als verwachten dat je, pakweg, aandelen kan kopen, of een huis, of om het even wat, maar als later de prijzen dalen mag je de verkoper zeggen dat je de transactie elimineert...
Maar dat alternatief is precies wat de overheid wettelijk heeft verplicht (die "nog andere factor" die ingrijpt op "het is de bank die de rente bepaalt")! En hier moet ik Groot Ongelijk hebben, want ik vind dat zoiets van adembenemend gebrek aan kennis getuigt! Dat wil zeggen, tot iemand me dat ongelijk aantoont, natuurlijk: daarna zal ik blozend opbiechten dat ik iets heel belangrijks over het hoofd heb gezien en toch mijn groot bakkes heb opengetrokken!
Tot het zover is, dus, wijs ik er op dat de overheid nu tegelijk toestaat dat twee partijen contractueel hun tegengestelde risico's uitwisselen - en wel aan de prijs die op dat moment door de markt is bepaald - maar dat tegelijk één van beide partijen zomaar het recht heeft om dat contract toch maar te herroepen! Maar wacht, de overheid heeft daarbij bepaald dat je daarbij wel een boete van drie maand rente moet betalen: dat is voor veel mensen genoeg om te zeggen dat alles in orde is.
Alleen, je voelt ongetwijfeld wel dat al die mensen die zo graag willen "herfinancieren" dat alleen maar doen omdat ze dan minder moeten betalen, toch? En de voorgaande paragrafen hebben laten zien, hoop ik, dat wat zij minder moeten betalen gelijk is, zero-sum, aan wat de bank zal ontvangen, nietwaar? En wat de bank daarop ontvangt, dat is precies wat, in het spel van de markt, neerkomt op de vergoeding die ze krijgt om het risico van de ontlener dat de rente stijgt op zich te nemen. Want inderdaad, er is nog niemand op het idee gekomen om te zeggen dat de banken bij rentestijgingen precies hetzelfde mogen doen! Niemand komt op het idee dat, als de rente nu eens ineens naar 10% ging, de bank mag zeggen: "hier heb je drie maand rente, en vanaf nu betaal je ondanks ons contract aan "vaste rente" toch die tien percent". Niemand. Nooit.
Denk je niet dat de lichtsnelheid te traag zou zijn om je te doen bedenken: drie maand rente; dat is een kwart van de jaarlijkse rente, dat is toch véél te weinig om te vergoeden dat je nu ineens toch tien percent per jaar moet ophoesten?
En groot gelijk zou je hebben. Alleen, waarom zit iedereen zo te spartelen om dat niet onder ogen te moeten zien, als ze precies hetzelfde in de nek van de bank splitsen?
Jamaar, kreeg ik dan te horen, de bank moet dat dan maar modelleren: anders "waren het domme banken". En dat is ook zo; tenminste van "kunnen modelleren". Dat is namelijk al lang gemodelleerd en het heet een "floor". Dat wil zeggen, in termen van verwachte schommelingen, resterende looptijd en nominaal bepaal je een "premie", en als de klant die premie samen met het contract wil betalen, dan krijgt hij inderdaad het recht om uit zijn vast contract te stappen. Maar dat komt omdat hij zijn risico op stijgingen alweer heeft ingedekt; deze keer niet in ruil voor het opgeven van de kans om dalingen op te strijken (want die strijkt hij in deze formule nu juist wel op), maar in ruil voor een premie. Alleen, zoals je net ook zag (denk ik toch: toen je je afvroeg of een bank in ruil voor het verbreken van haar deel van de deal met drie maand rente zou mogen volstaan), de overheid heeft de banken verplicht om die premie te beperken tot drie maand rente: en waarom zouden we geloven dat dat wel genoeg is als dat tegen de bank gaat, maar niet als dat in haar voordeel is?
Tenslotte, mijn eigen, eerlijke (communiezieltje!) poging om mijn ongelijk af te kondigen zou zijn om doodeenvoudig de prijs van die floor uit te rekenen. Al die factoren die ik heb opgesomd zijn in feite inputs; bekende getallen die je in een bekende formule ("Black & Scholes", ik begrijp dat er andere zijn...) ingeeft; je voegt er één onbekende ("volatiliteit"; een gegeven dat door vraag en aanbod wordt bepaald) aan toe en je hebt een prijs. En als je merkt dat die prijs, voor een plausibele range aan looptijden, curves, volatiliteiten en rentvoeten, helemààl niet veel hoger ligt dan "drie maand rente", dan heb ik het mis.
Ik heb het niet uitgerekend. Ik geloof het niet; ik geloof het zelfs van geen kanten: maar het zou kunnen. Andere dingen die ik kan mis hebben geloof ik nog minder: maar als je me iets kan bijleren doe gerust. Zelf geef ik het meeste kans aan een aanpak die de prijs van de floor vergelijkt met drie maand rente.
--------------------------------------
(1) en nu maken we, heel bewust, nog abstractie van nog heel andere factoren, zoals de monetaire politiek die er gevoerd wordt, of andere vormen van ingrepen zoals wat vandaag "QE" heet, of reglementen waarvan we nog voorbeelden zullen zien, en wie weet wat ik allemaal nog over het hoofd zie?
woensdag 8 oktober 2014
Als het de schuld van de "shorters" is...
Nog altijd wandel ik wel eens rond op de sites over financiële markten en beleggers, en dus passeer ik ook wel eens op de forums waar die beleggers zelf aan het woord komen... En oei, oei, oei, er is nog helemaal niets veranderd, wat in feite normaal is want er kan ook niets veranderen: de mensheid wil bedrogen worden.
Een geweldig déjà vu gevoel overvalt me, wanneer ik zie wat er zoal geschreven wordt over allerlei gevallen aandelen, liefst nadat ze eerst een hele tijd "de lieveling van het beurspubliek" zijn genoemd. Wat moet ik toch terugdenken aan de tijd van LHSP, ergens rond het jaar 2000, en alles nog gebeurde op fora als usenet. Uiteindelijk bleek het allemaal zelfs fraude geweest te zijn, en los daarvan, ook de kopers van wat er restte van de puinhopen hebben we vooralsnog nooit terug gezien. Dus met wijsheid achteraf was het normaal, en terecht dat een aandeel dat ooit meer dan 100 dollar kostte ineens linea recta naar beneden ging en uiteindelijk arriveerde waar het thuis hoorde: nul.
Maar! Op de fora! Het was allemaal de schuld van de shorters! Aasgieren die met perfide middelen een perfect gezond bedrijf naar beneden verkochten om dan de boel aan bradeerprijzen terug in te kopen en zo de toekomst van het bedrijf (om nog te zwijgen van de beleggingsportefeuille van nonkel Pier) op het spel zetten! Ze moesten het verbieden! Enzovoort!
Precies dat is wat we vandaag, tot in het laatste detail, te lezen krijgen over aandelen die ik maar niet bij naam zal noemen. De mensen moesten eens denken dat ik ze zit uit te lachen. De waarheid is (behalve dat ik zelf LHSP aandelen had, en niet alleen LHSP...) dat ik na vele jaren actief te zijn in de wisselmarkten, en werkelijk denk nuttige en wijze dingen te hebben gezegd en gedaan, een pamflet vond over "10 typische beleggersfouten bij beginners"...
En ze waren stuk voor stuk van toepassing op mezelf.
Om maar te zeggen dat het veel gemakkelijker is de verblinding van andere mensen te onderkennen, dan die van jezelf. Ik moet toch eens een ongelofelijk originele spreuk lanceren, iets met een splinter en een balk, het wordt vast een reuzensucces!
Het punt is, als mensen willen geloven dat het aandeel (dat ze tenslotte met al hun wijsheid gekocht hebben) een geweldige toekomst te wachten staat, dan zullen ze het geloven. En dan kunnen shorters onmogelijk mensen zijn die iets verkopen omdat het meer waard is dan er voor betaald wordt. En dus zijn het criminelen! QED! Daaruit volgt dan weer de kwijlende verwachting dat ze op een dag toch eens "naar de uitgang zullen moeten vluchten", en dan zal je eens wat gaan zien! De prijzen zullen (eindelijk) stijgen naar hun ware hoogte en ze zullen allemaal nog lang en gelukkig leven. Vervolgens zetten ze mekaar aan om vooral hun aandelen niet te verkopen, vervolgens kopen ze er nog bij "om hun gemiddelde te verlagen"...
Punt
(rokende krater... giftige dampen... geween en tandengeknars... En er is er niet één die op het idee zal komen dat, als de shorters er niet waren geweest, ze het onder mekaar eerst nog véél hoger hadden gekocht voor de tuimeling inzette.)
Een ander symptoom is de steeds wanhopiger toon waarop gevraagd wordt "waarom het management niet met nieuws komt". Merk de assumptie op dat er nieuws is. Merk de assumptie op dat dat nieuws goed is. Dat is immers per dogma wat ze geloven: het bedrijf is nu eenmaal gezond, dus de winsten zullen stijgen, de vraag is alleen wanneer het management dat ook aantoont. Het eerste symptoom van het rouwproces dat er nu onvermijdelijk aankomt is de toenemende verbittering: "het management laat zich niet veel gelegen aan ons, trouwe aandeelhouders". De ene sluit nu zijn hele twitter account, de andere laat zich ineens niet meer zien op het forum waarop hij koopaanbevelingen lanceerde bij 50, en 40, en 30, en 20, en bij 10 en een derde vraagt zich huiverend af waar dat zal eindigen.
Ik weet echt niet hoe je die mensen kan helpen. Ik kan me één en ander indenken bij overheidsinterventie en allerlei pogingen om allerlei dingen te verbieden, maar ik denk echt ook dat we aan de wijsheid van Hayek moet denken, dat je vaak meer scheeftrekkingen veroorzaakt dan je problemen oplost (1).Kleine oneffenheidjes in de structuur van het universum...
----------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2014/08/bedenkingen-bij-hayeks-fatal-conceit.html
Een geweldig déjà vu gevoel overvalt me, wanneer ik zie wat er zoal geschreven wordt over allerlei gevallen aandelen, liefst nadat ze eerst een hele tijd "de lieveling van het beurspubliek" zijn genoemd. Wat moet ik toch terugdenken aan de tijd van LHSP, ergens rond het jaar 2000, en alles nog gebeurde op fora als usenet. Uiteindelijk bleek het allemaal zelfs fraude geweest te zijn, en los daarvan, ook de kopers van wat er restte van de puinhopen hebben we vooralsnog nooit terug gezien. Dus met wijsheid achteraf was het normaal, en terecht dat een aandeel dat ooit meer dan 100 dollar kostte ineens linea recta naar beneden ging en uiteindelijk arriveerde waar het thuis hoorde: nul.
Maar! Op de fora! Het was allemaal de schuld van de shorters! Aasgieren die met perfide middelen een perfect gezond bedrijf naar beneden verkochten om dan de boel aan bradeerprijzen terug in te kopen en zo de toekomst van het bedrijf (om nog te zwijgen van de beleggingsportefeuille van nonkel Pier) op het spel zetten! Ze moesten het verbieden! Enzovoort!
Precies dat is wat we vandaag, tot in het laatste detail, te lezen krijgen over aandelen die ik maar niet bij naam zal noemen. De mensen moesten eens denken dat ik ze zit uit te lachen. De waarheid is (behalve dat ik zelf LHSP aandelen had, en niet alleen LHSP...) dat ik na vele jaren actief te zijn in de wisselmarkten, en werkelijk denk nuttige en wijze dingen te hebben gezegd en gedaan, een pamflet vond over "10 typische beleggersfouten bij beginners"...
En ze waren stuk voor stuk van toepassing op mezelf.
Om maar te zeggen dat het veel gemakkelijker is de verblinding van andere mensen te onderkennen, dan die van jezelf. Ik moet toch eens een ongelofelijk originele spreuk lanceren, iets met een splinter en een balk, het wordt vast een reuzensucces!
Het punt is, als mensen willen geloven dat het aandeel (dat ze tenslotte met al hun wijsheid gekocht hebben) een geweldige toekomst te wachten staat, dan zullen ze het geloven. En dan kunnen shorters onmogelijk mensen zijn die iets verkopen omdat het meer waard is dan er voor betaald wordt. En dus zijn het criminelen! QED! Daaruit volgt dan weer de kwijlende verwachting dat ze op een dag toch eens "naar de uitgang zullen moeten vluchten", en dan zal je eens wat gaan zien! De prijzen zullen (eindelijk) stijgen naar hun ware hoogte en ze zullen allemaal nog lang en gelukkig leven. Vervolgens zetten ze mekaar aan om vooral hun aandelen niet te verkopen, vervolgens kopen ze er nog bij "om hun gemiddelde te verlagen"...
Punt
(rokende krater... giftige dampen... geween en tandengeknars... En er is er niet één die op het idee zal komen dat, als de shorters er niet waren geweest, ze het onder mekaar eerst nog véél hoger hadden gekocht voor de tuimeling inzette.)
Een ander symptoom is de steeds wanhopiger toon waarop gevraagd wordt "waarom het management niet met nieuws komt". Merk de assumptie op dat er nieuws is. Merk de assumptie op dat dat nieuws goed is. Dat is immers per dogma wat ze geloven: het bedrijf is nu eenmaal gezond, dus de winsten zullen stijgen, de vraag is alleen wanneer het management dat ook aantoont. Het eerste symptoom van het rouwproces dat er nu onvermijdelijk aankomt is de toenemende verbittering: "het management laat zich niet veel gelegen aan ons, trouwe aandeelhouders". De ene sluit nu zijn hele twitter account, de andere laat zich ineens niet meer zien op het forum waarop hij koopaanbevelingen lanceerde bij 50, en 40, en 30, en 20, en bij 10 en een derde vraagt zich huiverend af waar dat zal eindigen.
Ik weet echt niet hoe je die mensen kan helpen. Ik kan me één en ander indenken bij overheidsinterventie en allerlei pogingen om allerlei dingen te verbieden, maar ik denk echt ook dat we aan de wijsheid van Hayek moet denken, dat je vaak meer scheeftrekkingen veroorzaakt dan je problemen oplost (1).Kleine oneffenheidjes in de structuur van het universum...
----------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2014/08/bedenkingen-bij-hayeks-fatal-conceit.html
donderdag 6 februari 2014
De omgekeerde wet van vraag en aanbod
Je kent dat, de "wet van vraag en aanbod"? Als er voor een gegeven prijs meer mensen willen kopen dan er mensen zijn die willen verkopen, dan zal je de prijs zien stijgen. Dus er is één visser met één vis en er zijn twee huisvrouwen met een familie, en je zal zien dat de visser handenwrijvend naar huis zal kunnen. Maar als er twéé vissers zijn, en er is maar één mama met een familie, en het is 30 graden in de schaduw en de ijskast is nog niet uitgevonden - wel, één van de twee zal zijn vis nog aan de straatstenen niet kwijt kunnen.
Stap 2, iets heel anders! Thermodynamica! Denk aan een gas. We verwachten van een gas dat de bestanddelen zich gelijkmatig zullen verspreiden over de beschikbare ruimte. Of denk aan een vloeistof; een bak helder water, en aan de rand kap je een flesje blauwe kleurstof uit. We verwachten dat het blauw zich geleidelijk vermengt met het water; dat de mate waarin het blauw al wel of nog niet doorheen het volume verspreid is zelfs een goede maat is voor de hoeveelheid tijd, verstreken sinds je dat flesje leeg goot. Natuurlijk is het mogelijk dat alle blauwe moleculen zich samentrekken in één hoekje, maar geef toe dat je enorme ogen zou opzetten als je het nog echt zag gebeuren ook.
En toch. In sommige condities komt iets dergelijks voor. Neem nu, het universum. We hebben er vrij goed zicht op dat het universum in het begin een erg gelijkmatige verdeling vertoonde van alle materie binnen een bepaald volume. Nogal zoals een gas, zeg maar. Alleen is wat er nu gebeurt heel erg anders dan wat je met een gas zou verwachten. In plaats van nog gelijkmatiger verdeeld te raken zie je de materie integendeel bij elkaar klonteren, in sterren, met tussen de sterren lege ruimte, en de sterren zelf klonteren samen in melkwegen, en tussen de melkwegen nog veel legere ruimte. Dat betekent heus niet dat de kosmologie in strijd is met de entropiewet, hoor. Er is gewoon een extra conditie, namelijk dat elk atoom materie een heel kleine hoeveelheid zwaartekracht uitoefent op al de rest, en dat die kracht universeel aantrekt. Dus als in een gewoon gas één of andere fluctuatie een paar moleculen doet klonteren raken ze al snel weer uiteengedreven. Maar onder condities van een universeel aantrekkende zwaartekracht maakt een klontering het alleen maar waarschijnlijker dat er nog meer zal geklonterd worden, wat op zijn beurt maakt dat - enzovoort etcetera, en hier zit je naar een computerscherm te kijken.
Wat goed genoeg is voor de kosmologie zal ook wel lukken met de wet van vraag en aanbod. Het komt voor, dat verschijnsel dat iets daalt in prijs, maar dat er daardoor geen evenwicht herstellende mechanismen optreden, zodat een stijgende vraag ("zo goedkoop!") en een dalend aanbod ("daar geef ik het niet voor weg!") de prijs weer stabiliseert. Neem nu, de financiële markten. Het komt best wel voor dat één of ander aandeel (of een staatsobligatie, of de munt van een land) in waarde daalt, maar daarom helemaal geen kopers aantrekt of verkopers doet afhaken - wel integendeel. Bijvoorbeeld is de kredietwaardigheid van het land niet zo goed als gehoopt, en nu moet het vier in plaats van drie percent betalen. En vaak is daarmee de kous af - maar soms... ook niet. Mathematisch is een hogere rente betalen hetzelfde als een daling van de waarde van de bestaande obligaties. Soms trekt dat niet zozeer kopers aan als wel aandacht, en mensen vragen zich af: hoezo, is dat land dan niet meer kredietwaardig? Wel, misschien; zeer waarschijnlijk zelfs, is het land precies kredietwaardig voor een rente van vier percent - maar dat blijft natuurlijk maar een inschatting. Dus kan de dalende prijs mensen ertoe aanzetten om juist niet meer te kopen, en zelfs anderen ertoe aanzetten om maar snel te gaan verkopen. En dan daalt de prijs nog verder, en nu steken de twijfels pas goed de kop op en beginnen de markten pas goed te verkopen en dalen de prijzen pas echt opvallend snel en...
Zeg niet dat het niet kan gebeuren, want het deel van de crisis dat zich ruwweg in 2011 afspeelde was precies dat. En wat ik in de periode daarvoor "vleesmolen effect" (1) noemde was een ander voorbeeld van hetzelfde mechanisme.
In de kosmologie is het een bekend fenomeen dat onder de juiste condities een gas precies het omgekeerde doet van wat je zou verwachten. In de economie weet ik dat niet; de "omgekeerde wet van vraag en aanbod" is maar de naam die ik er maar snel zelf aan geef. Maar het lijkt me wel bepaalde dingen te verklaren. De goudprijs die stijgt (voor en tot 2011, welteverstaan) zodat de verkopers juist niet meer willen verkopen, en de kopers juist des te sneller op de kar willen springen... En in feite welke andere vorm van financiële zeepbel ook.
------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2011/10/herkapitalizering-van-de-banken.html
Stap 2, iets heel anders! Thermodynamica! Denk aan een gas. We verwachten van een gas dat de bestanddelen zich gelijkmatig zullen verspreiden over de beschikbare ruimte. Of denk aan een vloeistof; een bak helder water, en aan de rand kap je een flesje blauwe kleurstof uit. We verwachten dat het blauw zich geleidelijk vermengt met het water; dat de mate waarin het blauw al wel of nog niet doorheen het volume verspreid is zelfs een goede maat is voor de hoeveelheid tijd, verstreken sinds je dat flesje leeg goot. Natuurlijk is het mogelijk dat alle blauwe moleculen zich samentrekken in één hoekje, maar geef toe dat je enorme ogen zou opzetten als je het nog echt zag gebeuren ook.
En toch. In sommige condities komt iets dergelijks voor. Neem nu, het universum. We hebben er vrij goed zicht op dat het universum in het begin een erg gelijkmatige verdeling vertoonde van alle materie binnen een bepaald volume. Nogal zoals een gas, zeg maar. Alleen is wat er nu gebeurt heel erg anders dan wat je met een gas zou verwachten. In plaats van nog gelijkmatiger verdeeld te raken zie je de materie integendeel bij elkaar klonteren, in sterren, met tussen de sterren lege ruimte, en de sterren zelf klonteren samen in melkwegen, en tussen de melkwegen nog veel legere ruimte. Dat betekent heus niet dat de kosmologie in strijd is met de entropiewet, hoor. Er is gewoon een extra conditie, namelijk dat elk atoom materie een heel kleine hoeveelheid zwaartekracht uitoefent op al de rest, en dat die kracht universeel aantrekt. Dus als in een gewoon gas één of andere fluctuatie een paar moleculen doet klonteren raken ze al snel weer uiteengedreven. Maar onder condities van een universeel aantrekkende zwaartekracht maakt een klontering het alleen maar waarschijnlijker dat er nog meer zal geklonterd worden, wat op zijn beurt maakt dat - enzovoort etcetera, en hier zit je naar een computerscherm te kijken.
Wat goed genoeg is voor de kosmologie zal ook wel lukken met de wet van vraag en aanbod. Het komt voor, dat verschijnsel dat iets daalt in prijs, maar dat er daardoor geen evenwicht herstellende mechanismen optreden, zodat een stijgende vraag ("zo goedkoop!") en een dalend aanbod ("daar geef ik het niet voor weg!") de prijs weer stabiliseert. Neem nu, de financiële markten. Het komt best wel voor dat één of ander aandeel (of een staatsobligatie, of de munt van een land) in waarde daalt, maar daarom helemaal geen kopers aantrekt of verkopers doet afhaken - wel integendeel. Bijvoorbeeld is de kredietwaardigheid van het land niet zo goed als gehoopt, en nu moet het vier in plaats van drie percent betalen. En vaak is daarmee de kous af - maar soms... ook niet. Mathematisch is een hogere rente betalen hetzelfde als een daling van de waarde van de bestaande obligaties. Soms trekt dat niet zozeer kopers aan als wel aandacht, en mensen vragen zich af: hoezo, is dat land dan niet meer kredietwaardig? Wel, misschien; zeer waarschijnlijk zelfs, is het land precies kredietwaardig voor een rente van vier percent - maar dat blijft natuurlijk maar een inschatting. Dus kan de dalende prijs mensen ertoe aanzetten om juist niet meer te kopen, en zelfs anderen ertoe aanzetten om maar snel te gaan verkopen. En dan daalt de prijs nog verder, en nu steken de twijfels pas goed de kop op en beginnen de markten pas goed te verkopen en dalen de prijzen pas echt opvallend snel en...
Zeg niet dat het niet kan gebeuren, want het deel van de crisis dat zich ruwweg in 2011 afspeelde was precies dat. En wat ik in de periode daarvoor "vleesmolen effect" (1) noemde was een ander voorbeeld van hetzelfde mechanisme.
In de kosmologie is het een bekend fenomeen dat onder de juiste condities een gas precies het omgekeerde doet van wat je zou verwachten. In de economie weet ik dat niet; de "omgekeerde wet van vraag en aanbod" is maar de naam die ik er maar snel zelf aan geef. Maar het lijkt me wel bepaalde dingen te verklaren. De goudprijs die stijgt (voor en tot 2011, welteverstaan) zodat de verkopers juist niet meer willen verkopen, en de kopers juist des te sneller op de kar willen springen... En in feite welke andere vorm van financiële zeepbel ook.
------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2011/10/herkapitalizering-van-de-banken.html
dinsdag 17 december 2013
Een belangrijk principe!
Behulpzaam als altijd helpt scholier Thomas de tafel afruimen. In de bovenste la heeft onze vaatwas aan de zijkanten twee smalle stroken waarin je alleen koppen en bekers kwijt kan. Allebei hebben ze bovenaan een soort dakje, het ene wat hoger dan het andere, zodat je onder het ene alleen kopjes kwijt kan, en onder het andere koppen maar ook de hogere bekers. De ruimte boven de ene strook is dan ook wat hoger dan de andere: daar kan je alleen nog maar erg platte en kleine spullen kwijt.
"Papa", zegt scholier Thomas als hij ziet dat ik enkele bekers uit het multifunctionele stuk heb weggehaald en herplaatst in het stuk waar enkel bekers kunnen, "waarom heb jij mijn spulletjes verzet?".
Tja. Daar moet papa toch even over nadenken. Ja, waarom, eigenlijk? Het is zonder nadenken gebeurd, er zit iets in ons dat maakt dat we dat soort dingen gewoon doen. Gelukkig is papa ook nog filosoof! Krijg dat soort dingen anders maar eens boven water, zonder dat het rationaliseringen mogen zijn, en zonder dat een scholier van zes jaar in de gaten heeft dat je je er vanaf wil maken!
"Wel" zegt papa na ingespannen nadenken (Freud... Wittgenstein...) "het punt is, wanneer je plaats hebt die je op verschillende manieren kan gebruiken (wijst het multifunctionele midden aan), en je hebt andere plaats die je maar op één manier kan gebruiken (wijst de smalle stroken met beperkte hoogte aan), dan gebruik je de ruimte die het meest nuttig (bruikbaar, veelzijdig, andere...) zo laat mogelijk. En dus plaats je geen bekers in het veelzijdig stuk als je ook nog plaats hebt waar je toch alleen maar bekers kan zetten. Het gevolg is (en nu zwaait papa triomfantelijk met een klein steelpannetje) dat je met de ruimte in het midden vrij deze pan er ook nog bij krijgt, terwijl je er met de bekers in het midden geen plaats meer voor had".
En dan had papa dat met de hand moeten afwassen: een beetje zoals delen door nul in de wiskunde ook een geldig tegenargument is.
Ik denk dat het een belangrijk principe is. Hier gaat het niet om hoe je het lekkerste voor het laatst bewaard, maar wel het meest veelzijdige. Neem nu: geld! We gebruiken geen koper als we harde en toch deelbare spullen zoeken om ons sociaal verkeer te regelen, want koper; dat kan je eigenlijk gebruiken voor de "smalle stroken" uit de beeldspraak van de vaatwas. Van koper kan je bijvoorbeeld electrische draden maken, dus waarom zou je nu je nuttige koper gebruiken als geldmiddel als je er wel iets beters mee kan doen?
Nee, neem dan veel waardelozere metalen, waar je in feite helemaal niets mee kan doen, zoals goud. Goud is immers quasi waardeloos spul. De enige reden waarom het enige waarde heeft is dat het bruikbaar is als geldmiddel; tenminste, als je economie nog simpel genoeg is, zodat je tot vandaag in achterlijke streken in Indië de mensen ziet aanschuiven om goud te kopen. Zodra je economie te complex, en dus te rijk wordt, is er natuurlijk al snel niet genoeg goud meer om de economie te weerspiegelen, en dan is het beter er op te blijven zitten (zolang je er tenminste op kan vertrouwen dat later iemand er iets voor zal willen geven), en dan wordt het er alleen maar nog schaarser van, en op de duur zit je in de vicieuze cirkel die maakt dat Hayek het een primitief bijgeloof noemde.
Ik vraag me echt af of de vaatwas metafoor daar niet een beetje licht op werpt.
"Papa", zegt scholier Thomas als hij ziet dat ik enkele bekers uit het multifunctionele stuk heb weggehaald en herplaatst in het stuk waar enkel bekers kunnen, "waarom heb jij mijn spulletjes verzet?".
Tja. Daar moet papa toch even over nadenken. Ja, waarom, eigenlijk? Het is zonder nadenken gebeurd, er zit iets in ons dat maakt dat we dat soort dingen gewoon doen. Gelukkig is papa ook nog filosoof! Krijg dat soort dingen anders maar eens boven water, zonder dat het rationaliseringen mogen zijn, en zonder dat een scholier van zes jaar in de gaten heeft dat je je er vanaf wil maken!
"Wel" zegt papa na ingespannen nadenken (Freud... Wittgenstein...) "het punt is, wanneer je plaats hebt die je op verschillende manieren kan gebruiken (wijst het multifunctionele midden aan), en je hebt andere plaats die je maar op één manier kan gebruiken (wijst de smalle stroken met beperkte hoogte aan), dan gebruik je de ruimte die het meest nuttig (bruikbaar, veelzijdig, andere...) zo laat mogelijk. En dus plaats je geen bekers in het veelzijdig stuk als je ook nog plaats hebt waar je toch alleen maar bekers kan zetten. Het gevolg is (en nu zwaait papa triomfantelijk met een klein steelpannetje) dat je met de ruimte in het midden vrij deze pan er ook nog bij krijgt, terwijl je er met de bekers in het midden geen plaats meer voor had".
En dan had papa dat met de hand moeten afwassen: een beetje zoals delen door nul in de wiskunde ook een geldig tegenargument is.
Ik denk dat het een belangrijk principe is. Hier gaat het niet om hoe je het lekkerste voor het laatst bewaard, maar wel het meest veelzijdige. Neem nu: geld! We gebruiken geen koper als we harde en toch deelbare spullen zoeken om ons sociaal verkeer te regelen, want koper; dat kan je eigenlijk gebruiken voor de "smalle stroken" uit de beeldspraak van de vaatwas. Van koper kan je bijvoorbeeld electrische draden maken, dus waarom zou je nu je nuttige koper gebruiken als geldmiddel als je er wel iets beters mee kan doen?
Nee, neem dan veel waardelozere metalen, waar je in feite helemaal niets mee kan doen, zoals goud. Goud is immers quasi waardeloos spul. De enige reden waarom het enige waarde heeft is dat het bruikbaar is als geldmiddel; tenminste, als je economie nog simpel genoeg is, zodat je tot vandaag in achterlijke streken in Indië de mensen ziet aanschuiven om goud te kopen. Zodra je economie te complex, en dus te rijk wordt, is er natuurlijk al snel niet genoeg goud meer om de economie te weerspiegelen, en dan is het beter er op te blijven zitten (zolang je er tenminste op kan vertrouwen dat later iemand er iets voor zal willen geven), en dan wordt het er alleen maar nog schaarser van, en op de duur zit je in de vicieuze cirkel die maakt dat Hayek het een primitief bijgeloof noemde.
Ik vraag me echt af of de vaatwas metafoor daar niet een beetje licht op werpt.
zondag 15 december 2013
Wish me luck! Het zal er één moeten worden "die nog wel goed komt"!
Hoe zit het nog met dat "speculeren op Nyrstar" (1)? Oei oei oei oei oei, niet zo goed eigenlijk. En het was nog wel allemaal zo goed begonnen! Binnen de kortste keren stond het aandeel zowaar tien percent hoger. En ze waren er allemaal, de ideeën over "ik wist het wel" en "dat had nu toch iedereen kunnen zien" en je herkent ze wel uit jezelf, of desnoods uit de toon waarop je mensen in real life of op allerlei forums ziet opscheppen over hun beleggerssuccessen.
Toch mag ik zeggen dat ik op de tweede dag de bui al voelde hangen, toen de "voortdurende stijging" - die je nu eenmaal moet te zien krijgen als je inderdaad gelijk hebt gehad en de rest van de wereld eindelijk doorheeft wat jij al lang gezien hebt - stil viel en de koersen voor de rest van de dag stabiliseerden. En dus was ik niet al te verbaasd toen het de volgende dag de andere kant opging, en er sindsdien weer elke dag ruwweg één percent afging. Dat is dan tien werkdagen geleden, en weet je wat? "Op de lange termijn zal het wel weer goed komen"!
Overigens voel ik nu even goed als het misplaatst triomfalisme het misplaatst vergoelijken dat je ook zo goed herkent van allerlei forums (ondanks het feit dat mensen veel minder praten over hun mislukkingen). Het is gewoon menselijk, zowel dat triomfalisme als het "jamaar, het komt door..." dat ik nu door mijn hoofd hoor spoken. En tenslotte is er nog altijd de hoop dat het, wie weet, uiteindelijk nog werkelijk "goed komt" ook. Het volstaat dat de Finse overheid - om maar één komeetinslag tussen vele andere mogelijkheden op te noemen - met een onverwacht gunstige regeling voor hun zinkmijn op de proppen komt, en je zal eens wat gaan zien.
Iets dergelijks is me overigens ooit eens werkelijk overkomen. Het jaar was ongeveer 1998, het aandeel was Union Minière, ik zat al op prachtige winsten en elke dag gingen ze hoger, en hoger, en nog hoger... Ik heb zelfs een getuige, want een niet-jaloerse collega zat zowaar goedgehumeurd mee te supporteren. En ik zie nog haarscherp hoe ik meer en meer fronsend naar de schermen zat te kijken, en ik hoor hem nog zeggen, toen ik op een late namiddag naar de telefoon greep (dat ging toen nog zo, en we schoten met pijlen als die vliegende dinosuarussen te dicht bij kwamen): "mijn God, hij gaat zijn Union Minières verkopen!".
En kan je je voorstellen dat de volgende dag - echt waar: De. Volgende. Dag - nieuws in de krant stond en het aandeel begon te zakken en te zakken en te zakken, en ik - ik voelde me slim, maar dan slim, zo slim dat... dat... Wel, gewoon "nog slimmer dan anders".
Om maar te zeggen...
Maar wat gebeurde er toen? Ha, wel, enige tijd nadat ik elke dag genietend naar de koersen zat te kijken stabiliseerde het aandeel. En ik, die immers zo slim was dacht: dit kan wel het moment zijn waarop het terug omhoog gaat. En nu is de kunst niet jezelf achteraf als een idioot te zien, maar wel normaal menselijk gedrag te herkennen dat de volgende stap was "ik denk dat het omhoog zal gaan, en dus zal het omhoog gaan", en dus kocht ik heel het pak dubbel en dik terug...
En toen begon de crash, alweer zonder overdrijven, pas goed. Dat was ongeveer de enige keer - op de naar mijn maatstaven echte catastrofe die Fortis in mijn "carrière" heeft aangericht na - dat ik in mijn maag het gevoel kreeg dat je kent van de roller-coaster. Maar vele schouderophalende jaren later, ergens in 2005 of zo, was de paniek weer helemaal weg en ik heb ze nog goed genoeg verkocht om een waarneembaar deel van dat Fortisdebacle te financieren.
Maar omdat deze opschepperij zich bevindt in een oceaan van aandelen waarmee ik de badkamer heb behangen (maar gelukkig eerder voor bedragen zoals de jongste Nyrstar belegging) mag je me geloven als ik beweer daarbij voortdurend aan de spreuk te denken: "hoe dommer de boer, hoe groter de patatten" (ja, 't is een Vlaams blog, dat kan je soms moeilijk verbergen).
Ik heb die Nyrstars gekocht voor 2.14. Ze staan nu 2.03. En het is de schuld van het kapitalisme.
-------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2013/11/wish-me-luck-ik-ga-speculeren-op-nyrstar.html
Toch mag ik zeggen dat ik op de tweede dag de bui al voelde hangen, toen de "voortdurende stijging" - die je nu eenmaal moet te zien krijgen als je inderdaad gelijk hebt gehad en de rest van de wereld eindelijk doorheeft wat jij al lang gezien hebt - stil viel en de koersen voor de rest van de dag stabiliseerden. En dus was ik niet al te verbaasd toen het de volgende dag de andere kant opging, en er sindsdien weer elke dag ruwweg één percent afging. Dat is dan tien werkdagen geleden, en weet je wat? "Op de lange termijn zal het wel weer goed komen"!
Overigens voel ik nu even goed als het misplaatst triomfalisme het misplaatst vergoelijken dat je ook zo goed herkent van allerlei forums (ondanks het feit dat mensen veel minder praten over hun mislukkingen). Het is gewoon menselijk, zowel dat triomfalisme als het "jamaar, het komt door..." dat ik nu door mijn hoofd hoor spoken. En tenslotte is er nog altijd de hoop dat het, wie weet, uiteindelijk nog werkelijk "goed komt" ook. Het volstaat dat de Finse overheid - om maar één komeetinslag tussen vele andere mogelijkheden op te noemen - met een onverwacht gunstige regeling voor hun zinkmijn op de proppen komt, en je zal eens wat gaan zien.
Iets dergelijks is me overigens ooit eens werkelijk overkomen. Het jaar was ongeveer 1998, het aandeel was Union Minière, ik zat al op prachtige winsten en elke dag gingen ze hoger, en hoger, en nog hoger... Ik heb zelfs een getuige, want een niet-jaloerse collega zat zowaar goedgehumeurd mee te supporteren. En ik zie nog haarscherp hoe ik meer en meer fronsend naar de schermen zat te kijken, en ik hoor hem nog zeggen, toen ik op een late namiddag naar de telefoon greep (dat ging toen nog zo, en we schoten met pijlen als die vliegende dinosuarussen te dicht bij kwamen): "mijn God, hij gaat zijn Union Minières verkopen!".
En kan je je voorstellen dat de volgende dag - echt waar: De. Volgende. Dag - nieuws in de krant stond en het aandeel begon te zakken en te zakken en te zakken, en ik - ik voelde me slim, maar dan slim, zo slim dat... dat... Wel, gewoon "nog slimmer dan anders".
Om maar te zeggen...
Maar wat gebeurde er toen? Ha, wel, enige tijd nadat ik elke dag genietend naar de koersen zat te kijken stabiliseerde het aandeel. En ik, die immers zo slim was dacht: dit kan wel het moment zijn waarop het terug omhoog gaat. En nu is de kunst niet jezelf achteraf als een idioot te zien, maar wel normaal menselijk gedrag te herkennen dat de volgende stap was "ik denk dat het omhoog zal gaan, en dus zal het omhoog gaan", en dus kocht ik heel het pak dubbel en dik terug...
En toen begon de crash, alweer zonder overdrijven, pas goed. Dat was ongeveer de enige keer - op de naar mijn maatstaven echte catastrofe die Fortis in mijn "carrière" heeft aangericht na - dat ik in mijn maag het gevoel kreeg dat je kent van de roller-coaster. Maar vele schouderophalende jaren later, ergens in 2005 of zo, was de paniek weer helemaal weg en ik heb ze nog goed genoeg verkocht om een waarneembaar deel van dat Fortisdebacle te financieren.
Maar omdat deze opschepperij zich bevindt in een oceaan van aandelen waarmee ik de badkamer heb behangen (maar gelukkig eerder voor bedragen zoals de jongste Nyrstar belegging) mag je me geloven als ik beweer daarbij voortdurend aan de spreuk te denken: "hoe dommer de boer, hoe groter de patatten" (ja, 't is een Vlaams blog, dat kan je soms moeilijk verbergen).
Ik heb die Nyrstars gekocht voor 2.14. Ze staan nu 2.03. En het is de schuld van het kapitalisme.
-------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2013/11/wish-me-luck-ik-ga-speculeren-op-nyrstar.html
zaterdag 30 november 2013
Zoeken en tasten naar "wat is het probleem?"
Ivan Van de Cloot verwijst naar een krantenartikel dat zegt dat de banken hun balansen opsmukken met allerlei "verdwijntrucs":
Zoals het hier staat leent een bank aan een investeerder om daarmee weer te beleggen in de producten van de bank. En zeg nu zelf, in de huidige atmosfeer, en gegeven dat er de laatste jaren bij "ons", banken inderdaad één en ander serieus is mis gegaan, zal dat wel volstaan om de veroordeling uit te spreken, zeker? Maar ik moet opbiechten dat ik er nog niet in geslaagd ben het probleem te zien. Wie op het einde raakt en kan bevestigen of corrigeren...?
Hoe ver ben ik wel geraakt? Een bank is een onderneming die (zoals alle andere) op een stuk papier aan de linkerkant ("actief") schrijft waar haar geld naartoe gaat, en aan de rechterkant ("passief") waar het vandaan komt (1). Dus, een heel simpele "bank" heeft bijvoorbeeld een eigen vermogen van 200 ("passief"), en geeft daarmee een hypothecaire lening van 100 ("actief") en houdt 100 in cash ("actief"). En actief is gelijk aan passief en de balans is in evenwicht.
Nu leent de bank die cash 100 uit aan een andere partij. De actief-post "cash: 100" wordt gecrediteerd naar nul, en de actief-post "(ander) krediet: 0" wordt gedebiteerd naar 100, en alweer is debet gelijk aan credit en de balans is nog steeds in evenwicht.
En tenslotte koopt die andere partij voor de 100 geleende cash het hypothecair krediet over (zodat die cash terug in de bank terecht komt) en nu heeft de bank op haar actief weer een actief-post van "cash = 100" en een andere actief-post "krediet : 100" en het eigen vermogen is 200 zodat actief gelijk blijft aan passief...
Als iemand me kan vertellen wat er mis is - op het feit na dat banken die om het even wat doen altijd mis zitten - dan heel graag. Als je er op wil wijzen dat het probleem eigenlijk is dat er ergens in die transacties frauduleuze of witwas of andere duistere praktijken zitten: heel welkom, maar geef toe dat er geen reden was om van "verdwijn" of andere "trucs" te spreken.
Maar ik heb op het internet nog een artikel gevonden dat er ook over lijkt te gaan (2). Er zou een probleem kunnen zijn als de transactie de vorm aanneemt van de "credit default swaps" waaraan je een serieus deel van de recente financiële rampen kan toeschrijven. Ik signaleer echter dat het feit dat iemand zich ooit in de vingers heeft gesneden niet bewijst dat er met messen op zich iets mis is. Maar laten we het mechanisme bekijken, zoals het in het artikel staat.
De bank begint weer met een krediet van 100 (vermoedelijk gefinancierd met een andere soort schuld; zeg voor het gemak: spaarboekjes). Als dat krediet misgaat moet ze wel nog die spaarboekjes kunnen terugbetalen en dat is waarom de bank daarvoor een stuk eigen vermogen moest reserveren (3). Onder een "credit default swap" (afgekort tot CDS) betaalt de bank een vergoeding aan een derde partij, die in ruil de bank moet terugbetalen indien de originele kredietnemer niet meer terug betaalt. Het gevolg is dat de bank haar kredietrisico heeft verschoven van de originele kredietnemer naar de nieuwe tegenpartij - en indien die laatste blijkt dat terugbetalen niet aan te kunnen: dan zit je inderdaad midden in het mechanisme dat je in die recente financiële rampen hebt gezien.
Merk terzijde op dat in deze constructie de bank geen extra lening meer moest geven om het oorspronkelijk krediet over te nemen: dat atmosfeertje van inteelt laten we alvast weer achter ons. Belangrijker nog is dat de bank in feite alleen maar het ene kredietrisico heeft ingewisseld tegen het andere. Als er geen a priori reden is waarom we ons zorgen moeten maken over kredietrisico's in het algemeen, dan is er ook geen reden om ons zorgen te maken over even grote kredietrisico's, alleen omdat ze ontstaan via een constructie met een moeilijke naam.
Tenzij, natuurlijk, het nieuwe kredietrisico om één of andere reden onder een ander controleregime valt dan het originele risico (zodat het ineens niet meer wettelijk vereist is dat er een stuk eigen vermogen tegenover staat). In dat geval zou de CDS er inderdaad in slagen de hoeveelheid risico die de bank moet afdekken met eigen vermogen te doen dalen, en dus ook de hoeveelheid kapitaal die de bank moet hebben. Op dit punt laat ik echter elke rest van kennis van zaken over het onderwerp achter mij. Het artikel roept ook nog in dat de tegenpartijen wel eens op, pakweg, de Kaaimaneilanden gevestigd zijn, dus ik moet raden dat de financiële reglementering toelaat risico's niet in rekening te nemen als ze via CDS op de Kaaimaneilanden zitten, terwijl het in andere omstandigheden wel moet.
Ik zou niet weten waarom die reglementering zulke simpele achterpoorten zou laten openstaan. Ik zou het er wel mee eens zijn dat banken die bewust van dat gebeurlijk achterpoortje gebruik maken om extra risico's op zich te nemen serieus mogen aangepakt worden. Zoals je ziet houd ik die vorige zin maar nadrukkelijk in de "voorwaardelijke wijs". Het is niet gemakkelijk voor leken om een oordeel te vellen...
--------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2008/02/goed-nieuws-voor-de-linkse-critici.html
(2) http://dealbook.nytimes.com/2013/04/10/seeking-relief-banks-shift-risk-to-murkier-corners/?_r=0
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2009/01/liquiditeit-solvabiliteit-rendabiliteit.html
Zoals het hier staat leent een bank aan een investeerder om daarmee weer te beleggen in de producten van de bank. En zeg nu zelf, in de huidige atmosfeer, en gegeven dat er de laatste jaren bij "ons", banken inderdaad één en ander serieus is mis gegaan, zal dat wel volstaan om de veroordeling uit te spreken, zeker? Maar ik moet opbiechten dat ik er nog niet in geslaagd ben het probleem te zien. Wie op het einde raakt en kan bevestigen of corrigeren...?
Hoe ver ben ik wel geraakt? Een bank is een onderneming die (zoals alle andere) op een stuk papier aan de linkerkant ("actief") schrijft waar haar geld naartoe gaat, en aan de rechterkant ("passief") waar het vandaan komt (1). Dus, een heel simpele "bank" heeft bijvoorbeeld een eigen vermogen van 200 ("passief"), en geeft daarmee een hypothecaire lening van 100 ("actief") en houdt 100 in cash ("actief"). En actief is gelijk aan passief en de balans is in evenwicht.
Nu leent de bank die cash 100 uit aan een andere partij. De actief-post "cash: 100" wordt gecrediteerd naar nul, en de actief-post "(ander) krediet: 0" wordt gedebiteerd naar 100, en alweer is debet gelijk aan credit en de balans is nog steeds in evenwicht.
En tenslotte koopt die andere partij voor de 100 geleende cash het hypothecair krediet over (zodat die cash terug in de bank terecht komt) en nu heeft de bank op haar actief weer een actief-post van "cash = 100" en een andere actief-post "krediet : 100" en het eigen vermogen is 200 zodat actief gelijk blijft aan passief...
Als iemand me kan vertellen wat er mis is - op het feit na dat banken die om het even wat doen altijd mis zitten - dan heel graag. Als je er op wil wijzen dat het probleem eigenlijk is dat er ergens in die transacties frauduleuze of witwas of andere duistere praktijken zitten: heel welkom, maar geef toe dat er geen reden was om van "verdwijn" of andere "trucs" te spreken.
Maar ik heb op het internet nog een artikel gevonden dat er ook over lijkt te gaan (2). Er zou een probleem kunnen zijn als de transactie de vorm aanneemt van de "credit default swaps" waaraan je een serieus deel van de recente financiële rampen kan toeschrijven. Ik signaleer echter dat het feit dat iemand zich ooit in de vingers heeft gesneden niet bewijst dat er met messen op zich iets mis is. Maar laten we het mechanisme bekijken, zoals het in het artikel staat.
De bank begint weer met een krediet van 100 (vermoedelijk gefinancierd met een andere soort schuld; zeg voor het gemak: spaarboekjes). Als dat krediet misgaat moet ze wel nog die spaarboekjes kunnen terugbetalen en dat is waarom de bank daarvoor een stuk eigen vermogen moest reserveren (3). Onder een "credit default swap" (afgekort tot CDS) betaalt de bank een vergoeding aan een derde partij, die in ruil de bank moet terugbetalen indien de originele kredietnemer niet meer terug betaalt. Het gevolg is dat de bank haar kredietrisico heeft verschoven van de originele kredietnemer naar de nieuwe tegenpartij - en indien die laatste blijkt dat terugbetalen niet aan te kunnen: dan zit je inderdaad midden in het mechanisme dat je in die recente financiële rampen hebt gezien.
Merk terzijde op dat in deze constructie de bank geen extra lening meer moest geven om het oorspronkelijk krediet over te nemen: dat atmosfeertje van inteelt laten we alvast weer achter ons. Belangrijker nog is dat de bank in feite alleen maar het ene kredietrisico heeft ingewisseld tegen het andere. Als er geen a priori reden is waarom we ons zorgen moeten maken over kredietrisico's in het algemeen, dan is er ook geen reden om ons zorgen te maken over even grote kredietrisico's, alleen omdat ze ontstaan via een constructie met een moeilijke naam.
Tenzij, natuurlijk, het nieuwe kredietrisico om één of andere reden onder een ander controleregime valt dan het originele risico (zodat het ineens niet meer wettelijk vereist is dat er een stuk eigen vermogen tegenover staat). In dat geval zou de CDS er inderdaad in slagen de hoeveelheid risico die de bank moet afdekken met eigen vermogen te doen dalen, en dus ook de hoeveelheid kapitaal die de bank moet hebben. Op dit punt laat ik echter elke rest van kennis van zaken over het onderwerp achter mij. Het artikel roept ook nog in dat de tegenpartijen wel eens op, pakweg, de Kaaimaneilanden gevestigd zijn, dus ik moet raden dat de financiële reglementering toelaat risico's niet in rekening te nemen als ze via CDS op de Kaaimaneilanden zitten, terwijl het in andere omstandigheden wel moet.
Ik zou niet weten waarom die reglementering zulke simpele achterpoorten zou laten openstaan. Ik zou het er wel mee eens zijn dat banken die bewust van dat gebeurlijk achterpoortje gebruik maken om extra risico's op zich te nemen serieus mogen aangepakt worden. Zoals je ziet houd ik die vorige zin maar nadrukkelijk in de "voorwaardelijke wijs". Het is niet gemakkelijk voor leken om een oordeel te vellen...
--------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2008/02/goed-nieuws-voor-de-linkse-critici.html
(2) http://dealbook.nytimes.com/2013/04/10/seeking-relief-banks-shift-risk-to-murkier-corners/?_r=0
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2009/01/liquiditeit-solvabiliteit-rendabiliteit.html
donderdag 28 november 2013
Wish me luck! Ik ga Speculeren! Op Nyrstar!
Het is gebeurd voor een bedrag dat ik heb betaald met mijn maandloon, hoor, en van wat overblijft kan ik misschien nog wel de maand rondkomen ook. Dus je hoeft je geen zorgen om me te maken als het misloopt; en als ik de volgende weken juichend kom opscheppen, nee, het zal niet zijn omdat ik er rijk van ben geworden.
Het is ook niet gebeurd op basis van "huiswerk maken". Dus ik weet niet of, laat staan hoeveel, winst Nyrstar maakt, de verhalen over faillissementen van hun leverancier (die ze wel al betaald hebben) of het bedrijf zelf iets voorstellen, en zo ja, wat er nog zou kunnen overblijven. Kortom, het is gebeurd zoals het bij bijna iedereen gebeurt, en de kans is dan ook reëel dat het afloopt zoals het bij bijna iedereen afloopt: geld kwijt. Daarom heet het ook "speculeren"; het is een gok, het inzetten van je rouletteballetje op het feit dat uitgerekend nu de verkopers zullen ophouden met verkopen. I wish me good luck.
Tenslotte is het ook niet gebeurd overeenkomstig mijn eigen belangrijkste regel: koop wanneer iedereen zegt dat het alleen maar kan zakken, en verkoop wanneer ze er tot in de bridgeclub over praten. Want neem gerust een kijkje op de forums, het klinkt er nog steeds van "het komt altijd weer goed" (!) en "het zijn de speculanten die Nyrstar om zeep helpen om het zelf goedkoop op te kopen" (!!). Rood alert! Dat betekent dat er nog altijd héél veel zijn die er vandoor kunnen. Dus oeioeioeioeioei...
En toch. Als je afgaat op de krantenartikelen, dan is het wel al zover. De ene ratingverlaging na de andere, "de ster is gedoofd", "de strategie is mislukt" en vele, vele andere. Ergens zegt iets in mijn hoofd dat er op de forums altijd wel een paar mensen zullen blijven beweren "dat het altijd weer goed komt", zoals er tot vandaag mensen zijn die denken dat het nog wel goed komt met Fortis. Of Dexia! Of LHSP! Of Eurotunnel! Of Innogenetics! Of Superclub! Of Stilfontein! Of de Russische Tramlijn! Hé, ik vind hier in een oude schoendoos zowaar een halfverrotte tulpenbol; waar zou die nu toch vandaan komen?
Soit. Ik heb ze dus maar gekocht, volgens de redenering dat de kranten, in hun functie van kompas dat altijd weer naar het zuiden wijst, meer representatief zijn dan de beleggerscommentaren. Met kosten inbegrepen (ik zit op zo'n antiek platform waar het ongeveer een percent kost) heb ik ze aan 2.1390 euro; ze zullen 2.12 gestaan hebben toen de transactie doorging. Ik hoop dat ik er ergens, de komende weken of maanden vreselijk zal kunnen over komen opscheppen. Ik zal dat doen met mijn meest zelfgenoegzaam gezicht en op mijn meest onuitstaanbare toontje, en ik zal beweren dat het komt omdat ik het allemaal zo goed gezien heb. Geheimpje? Niet verklappen?
Daar zal dan geen woord van waar zijn.
Weet er trouwens iemand of Nyrstar eigenlijk wel winst maakt?
Het is ook niet gebeurd op basis van "huiswerk maken". Dus ik weet niet of, laat staan hoeveel, winst Nyrstar maakt, de verhalen over faillissementen van hun leverancier (die ze wel al betaald hebben) of het bedrijf zelf iets voorstellen, en zo ja, wat er nog zou kunnen overblijven. Kortom, het is gebeurd zoals het bij bijna iedereen gebeurt, en de kans is dan ook reëel dat het afloopt zoals het bij bijna iedereen afloopt: geld kwijt. Daarom heet het ook "speculeren"; het is een gok, het inzetten van je rouletteballetje op het feit dat uitgerekend nu de verkopers zullen ophouden met verkopen. I wish me good luck.
Tenslotte is het ook niet gebeurd overeenkomstig mijn eigen belangrijkste regel: koop wanneer iedereen zegt dat het alleen maar kan zakken, en verkoop wanneer ze er tot in de bridgeclub over praten. Want neem gerust een kijkje op de forums, het klinkt er nog steeds van "het komt altijd weer goed" (!) en "het zijn de speculanten die Nyrstar om zeep helpen om het zelf goedkoop op te kopen" (!!). Rood alert! Dat betekent dat er nog altijd héél veel zijn die er vandoor kunnen. Dus oeioeioeioeioei...
En toch. Als je afgaat op de krantenartikelen, dan is het wel al zover. De ene ratingverlaging na de andere, "de ster is gedoofd", "de strategie is mislukt" en vele, vele andere. Ergens zegt iets in mijn hoofd dat er op de forums altijd wel een paar mensen zullen blijven beweren "dat het altijd weer goed komt", zoals er tot vandaag mensen zijn die denken dat het nog wel goed komt met Fortis. Of Dexia! Of LHSP! Of Eurotunnel! Of Innogenetics! Of Superclub! Of Stilfontein! Of de Russische Tramlijn! Hé, ik vind hier in een oude schoendoos zowaar een halfverrotte tulpenbol; waar zou die nu toch vandaan komen?
Soit. Ik heb ze dus maar gekocht, volgens de redenering dat de kranten, in hun functie van kompas dat altijd weer naar het zuiden wijst, meer representatief zijn dan de beleggerscommentaren. Met kosten inbegrepen (ik zit op zo'n antiek platform waar het ongeveer een percent kost) heb ik ze aan 2.1390 euro; ze zullen 2.12 gestaan hebben toen de transactie doorging. Ik hoop dat ik er ergens, de komende weken of maanden vreselijk zal kunnen over komen opscheppen. Ik zal dat doen met mijn meest zelfgenoegzaam gezicht en op mijn meest onuitstaanbare toontje, en ik zal beweren dat het komt omdat ik het allemaal zo goed gezien heb. Geheimpje? Niet verklappen?
Daar zal dan geen woord van waar zijn.
Weet er trouwens iemand of Nyrstar eigenlijk wel winst maakt?
zaterdag 16 november 2013
Financiële voorspellingen; aflevering "Goldandglory"
Zes maand geleden alweer twitterde Goldandglory dat hij in de Dow Jones en de Nikkei een serieuze top "zag" (1), die er niet alleen nog prompt kwam ook, maar er drie weken later alleen maar nog prominenter bijlag (2). Zodat ik - die tenslotte altijd volhoud dat financiële voorspellingen nauwelijks, lees gerust: helemaal niet te maken zijn - die tweede post besloot met de welgemeende hoop dat hij flink short was gegaan.
Mijn eerste post begon met de toegeving dat het voor mijn filosofie nogal goedkoop was om dat te bekritiseren. Als de koersen "een week, een maand later" een pak lager zouden staan, dan ziet mijn filosofie immers nog altijd iemand die "met een dobbelsteen zal gooien, aankondigt dat het een zes zal worden, en vervolgens nog gelijk krijgt ook". Terwijl, als de koersen een pak hoger zouden staan, ik minstens één voorbeeld heb van iemand die voorspellingen maakt en zich "een week, een maand later" gewoon even stil houdt... En in de wetenschap die economie heet kraait er nooit een haan naar.
Laten we eerst eens kijken hoe het er zes maand later uitziet. Ik kies als periode een jaar, om de zes maanden voorafgaand aan Goldandglory's tweet ook mee te geven. Hier is de Dow Jones, met de top van 23 mei zeer ruwweg aangeduid:
En hier is de Nikkei, waarbij het echt niet nodig is om het punt waar Goldandglory zijn aankondiging deed er bij te zetten: het is daar, precies bonk er op (en sterker nog, aan de vooravond ervan), waar je die enorme top gewoon ziet:
En dus opnieuw: knap werk, als je die eerste zes maanden Nikkei (en Dow ook, overigens) ziet, om dan zo nauwkeurig te kunnen zeggen dat het vat af is. Ikzelf zou het nog niet proberen. Dat blijft ook "knap werk" als je naar de latere zes maanden kijkt. Zeker, het lijkt er op dat het niet de des te grotere crisis is geworden die Goldandglory in de dagen en weken erna ook voorspelde:
Maar dat is in feite alleen maar wat hij ook voorspelde:
Alweer: bonk er op; zij het dat er van die "devaluatie Yen" niet erg veel gekomen is:
Juist sinds de top kan je zeggen dat de devaluatie van de yen juist is opgehouden - maar de voorspelling die er op gebaseerd was kwam toch uit! En een paar weken later kregen we toch ook...
... terwijl, altijd achteraf bekeken, natuurlijk, het er eerder naar uitziet dat die crash er nooit gekomen is; misschien toch wel juist omdat er een "gezonde marktcorrectie" was?
Alles bij elkaar, in mijn wereld die zo grondig onvoorspelbaar is, is Goldandglory het beste dat me zo direct voor de geest komt. Maar filosofisch gesproken is veel interessanter dan de hoeveelheid gelijk of ongelijk de vraag hoe het juist onze fouten zijn waarmee we vorderingen maken. Oeroud cliché: zonder Newtons foute theorie (bijvoorbeeld: "F = m x a" heeft geen factor voor tijd en houdt dan ook geen rekening met de beperkingen opgelegd door de lichtsnelheid) hadden we ook geen opstapje naar de twintigste eeuw gehad.
Dat is waar "de mannen zich scheiden van de jongens"; waar mensen kunnen proberen het "politiek vervuild denken" (3) te overstijgen - maar het moet niet, natuurlijk. Ik kan vanzelfsprekend niet voor Goldandglory spreken. Stonden al die dingen er omdat er nu eenmaal een crisis moet en zal komen, tot we allemaal weer zijn overgeschakeld op de goudstandaard? Of is dit een wereld waarin we proberen te ontdekken wat het betekent als de voorspelde hausse van de Nikkei er ondanks de verdere daling van de yen toch komt?
----------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2013/05/de-golven-en-het-getij-economie-en.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2013/06/het-begint-toch-al-een-mooie.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2013/11/herinner-je-je-die-politieke-vervuiling.html
Mijn eerste post begon met de toegeving dat het voor mijn filosofie nogal goedkoop was om dat te bekritiseren. Als de koersen "een week, een maand later" een pak lager zouden staan, dan ziet mijn filosofie immers nog altijd iemand die "met een dobbelsteen zal gooien, aankondigt dat het een zes zal worden, en vervolgens nog gelijk krijgt ook". Terwijl, als de koersen een pak hoger zouden staan, ik minstens één voorbeeld heb van iemand die voorspellingen maakt en zich "een week, een maand later" gewoon even stil houdt... En in de wetenschap die economie heet kraait er nooit een haan naar.
Laten we eerst eens kijken hoe het er zes maand later uitziet. Ik kies als periode een jaar, om de zes maanden voorafgaand aan Goldandglory's tweet ook mee te geven. Hier is de Dow Jones, met de top van 23 mei zeer ruwweg aangeduid:
En hier is de Nikkei, waarbij het echt niet nodig is om het punt waar Goldandglory zijn aankondiging deed er bij te zetten: het is daar, precies bonk er op (en sterker nog, aan de vooravond ervan), waar je die enorme top gewoon ziet:
En dus opnieuw: knap werk, als je die eerste zes maanden Nikkei (en Dow ook, overigens) ziet, om dan zo nauwkeurig te kunnen zeggen dat het vat af is. Ikzelf zou het nog niet proberen. Dat blijft ook "knap werk" als je naar de latere zes maanden kijkt. Zeker, het lijkt er op dat het niet de des te grotere crisis is geworden die Goldandglory in de dagen en weken erna ook voorspelde:
Maar dat is in feite alleen maar wat hij ook voorspelde:
Alweer: bonk er op; zij het dat er van die "devaluatie Yen" niet erg veel gekomen is:
Juist sinds de top kan je zeggen dat de devaluatie van de yen juist is opgehouden - maar de voorspelling die er op gebaseerd was kwam toch uit! En een paar weken later kregen we toch ook...
... terwijl, altijd achteraf bekeken, natuurlijk, het er eerder naar uitziet dat die crash er nooit gekomen is; misschien toch wel juist omdat er een "gezonde marktcorrectie" was?
Alles bij elkaar, in mijn wereld die zo grondig onvoorspelbaar is, is Goldandglory het beste dat me zo direct voor de geest komt. Maar filosofisch gesproken is veel interessanter dan de hoeveelheid gelijk of ongelijk de vraag hoe het juist onze fouten zijn waarmee we vorderingen maken. Oeroud cliché: zonder Newtons foute theorie (bijvoorbeeld: "F = m x a" heeft geen factor voor tijd en houdt dan ook geen rekening met de beperkingen opgelegd door de lichtsnelheid) hadden we ook geen opstapje naar de twintigste eeuw gehad.
Dat is waar "de mannen zich scheiden van de jongens"; waar mensen kunnen proberen het "politiek vervuild denken" (3) te overstijgen - maar het moet niet, natuurlijk. Ik kan vanzelfsprekend niet voor Goldandglory spreken. Stonden al die dingen er omdat er nu eenmaal een crisis moet en zal komen, tot we allemaal weer zijn overgeschakeld op de goudstandaard? Of is dit een wereld waarin we proberen te ontdekken wat het betekent als de voorspelde hausse van de Nikkei er ondanks de verdere daling van de yen toch komt?
----------------------------------------------
(1) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2013/05/de-golven-en-het-getij-economie-en.html
(2) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2013/06/het-begint-toch-al-een-mooie.html
(3) http://speelsmaarserieus.blogspot.be/2013/11/herinner-je-je-die-politieke-vervuiling.html
Abonneren op:
Posts (Atom)