donderdag 23 november 2006

De Globalizering en de Industrie

Vroeger, heel lang geleden (zo vertelt Aristoteles ons) had van een standaard bevolking 98% een job in de landbouw. De rest was (wat toen voor) dokter (doorging), of leraar, of politicus, of generaal. Het welvaartsniveau was niet zeer hoog. De levensverwachting bij geboorte kwam in pré-industriële samenlevingen maar heel zelden boven de 30 jaar uit. Vrij vaak heerste er honger. Aristoteles concludeerde dan ook dat er niets aan te doen was, en dat 98% van de bevolking voor eeuwig en drie dagen zou veroordeeld zijn om in de landbouw te leven.

Stel dat je naar een dergelijke samenleving stapt, en hen een spiegel van de toekomst voorhoudt. In 2,006 zullen in de landbouw nog 2% (ipv 98) van de mensen een job vinden. 96% van de jobs in de sector, de facto de enige sector van de economie, zullen verdwijnen! Denk je niet dat ze geschokt zullen zijn, en zich wanhopig zullen afvragen waar ze van zullen moeten leven?

En toch is de reden waarom al die jobs verdwijnen dat de landbouw zo ontzettend productief is geworden, dat het probleem vaak is dat die 2% teveel produceren, zodat de prijzen crashen.

Het gevolg is dat de prijzen van voedsel, door de simpele wet van vraag en aanbod, dalen. Het gevolg was ook dat de samenleving heel andere activiteiten kon dragen. De mensen uit de pré-industriële samenleving kunnen het zich onmogelijk voorstellen, maar al die jobs uit de landbouw zijn vervangen door jobs als (echte) dokters, en bankiers, en een uitgebreid lerarenkorps, en een uitgebreide amusementssctor, en informatica, en communicatie, en jobs in de energiesector, het staal, het glas, en massa’s diensten.

En in lijnrechte tegenstelling tot wat de ontzette bevolking van de landbouwgemeenschap zou denken, is de samenleving veel, en veel, en nog een keer veel rijker geworden, dan toen de werkgelegenheid in de landbouwsector nog zo goed als gegarandeerd was. Mensen in een samenleving waarin velen aan de slag kunnen als leraar of bediende (enzovoort) zijn veel beter af dan mensen van een samenleving die overwegend in de landbouwsector werkt. Tot vandaag kunnen we dat zien in samenlevingen die inderdaad nog steeds grotendeels landbouwsamenlevingen zijn in, zeg, Afrika.

Natuurlijk, de omzetting van de landbouwjobs in “andere” jobs is iets dat wel eerst nog moet gebeuren. En dat is de sleutel tot vragen naar de gevolgen van de globalizering op de industrie. Wij die leven in 2,006 kunnen ons praktisch niet voorstellen waar de welvaart van het jaar 2,100 of 2,200 zal vandaan komen. Zal er een energieproductie bestaan die maakt dat onze energie er even primitief uitziet als de landbouw van de Grieken voor ons lijkt? We weten het niet, en we kunnen het niet weten.

Maar we zouden wel kunnen de verkeerde maatregelen nemen. Er zijn massa’s manieren om de kans te verminderen dat die nieuwe ideeën en technieken inderdaad ontstaan. Als de pré-industriële overheid zijn uiterste best had gedaan om te verhinderen dat de wetenschappelijke, technologische en industriële revolutie zich konden doorzetten, dan zaten we nu wellicht nog in de middeleeuwen.

Niemand kan zeggen wat de nieuwe richting zal zijn. Maar we kunnen wel al een aantal technologieën aanwijzen waarin grote beloftes besloten liggen. Kernenergie. Biotechnologie. Allemaal dingen waarin België overigens ervaring in heeft. Maar ook allemaal dingen waarin overheden, om ideologische en “ethische” redenen probeert het leven zo moeilijk te maken.

Of ze het graag horen of niet; of ze het zelfs maar begrijpen of niet, doet er van geen kanten toe. Het feit blijft onveranderd dat overheden die zich verzetten tegen technologische ontwikkelingen de beste garantie zijn voor de verdere verarming van de samenleving, zoals dat zich zal uitdrukken in onder andere werkloosheid.

En dat verandert niet als ze dat begraven onder lagen rhetoriek over sociaal dit en sociaal dat en “solidariteit” enzovoort. En dat verandert ook niet als ze dat alleen maar luider gaan roepen, en zelfs niet als ze de mensen die daarop wijzen voor “oplichters” uitschelden.

5 opmerkingen:

axxyanus zei

Ik weet niet of kernenergie zo'n grote beloftes inhoud. Het is best mogelijk dat kernenergie een remmende voorsprong vormt. Wat ik gehoord heb is dat kernenergie ons nog maximaal 50 jaar uit de brand kan helpen. Investeren in kernenergie kan misschien verleidelijk zijn omdat het op korte termijn goedkoper is, maar het lijkt uiteindelijk een doodlopend straatje te zijn.

Laten we onze blik van de industrie eens naar de geneeskunde wenden. Ook daar zijn er "overheden" die om ideologische en ethische redenen het onderzoekers moeilijk maken. Nu kan je vragen stellen bij zeer specifieke ideologische of ethische redenene, maar ik denk niet dat iemand zal willen voorstellen dat onderzoekers zich helemaal niet moeten bekommeren om ethische bekommernissen, vooral met betrekking tot de proefpersonen. Blijkbaar zijn we akkoord dat de vooruitgaan in de geneeskunde niet tot elke prijs moet nagestreefd worden.

Terug naar de industrie. We hebben dus een overheid die het de industrie moeilijk maakt met ethische regels. Is dat iets dat we ten allen tijde willen vermijden?

sankulot zei

Met alle respect maar dit stuk bevat toch een aantal non sequiturs die kunnen tellen en ze komen allemaal min of meer samen in deze zin:
"Het feit blijft onveranderd dat overheden die zich verzetten tegen technologische ontwikkelingen de beste garantie zijn voor de verdere verarming van de samenleving, zoals dat zich zal uitdrukken in onder andere werkloosheid."; dit stelt verdere niet-verrijking = verarming; werkloosheid = armoede (in de eerste paragrafen was het nog de rijkdom zelve)
Voor de rest lijkt het me al "lump of labour" wat de klok slaat, en dat leidt bij voorbaat tot gebrekkige en eigenlijk zeer vulgaire analyses.

raf zei

"Wat ik gehoord heb is dat kernenergie ons nog maximaal 50 jaar uit de brand kan helpen. Investeren in kernenergie kan misschien verleidelijk zijn omdat het op korte termijn goedkoper is, maar het lijkt uiteindelijk een doodlopend straatje te zijn."

Deze week is de constructie van de internationale experimentele fusiereactor ITER gestart in het Franse Cadarache. Het lijkt mij dus beter om voortaan het onderscheid te maken tussen de traditionele (splijtings-kernenergie), die misschien door nieuwe technieken langer zal meegaan dan 50 jaar, en de veelbelovende fusie-kernenergie.

Koen Robeys zei

Sankulot: Om "niet-gebrekkige analyses" te krijgen denk ik niet dat je je naar blogs moet begeven, waar teksten van twee Word blaadjes al maken dat je tot de "moeilijke blogs" wordt gerekend.

Dit gezegd zijnde vind ik het punt dat de term "verdere verarming" nuanczering behoeft wel gerechtvaardigd. Het punt is dat Europese overheden enorm veel geld steken in, bijvoorbeeld, landbouwsubsidies en andere vormen van protectionisme, terwijl al die activiteiten de ondernemingen van het verleden vertegenwoordigen. *Natuurlijk* neemt de werkgelegenheid in die sectoren af naarmate de productiviteit ervan zo hard stijgt, dat enkele percenten van de bevolking aan de hele vraag kunnen voldoen.

En *natuurlijk* leidt dat tot werkloosheid, en dus "armoede" (relatief als je echt wil, het blijft een blog, hé) TENZIJ we nieuwe activiteiten ontwikkelen, zoals de nakomelingen van de landbouwers van Aristoteles vandaag ook heel andere beroepen uitoefenen.

Waarmee ik bij de commentaar van Axxyanus kom. Ik denk heus niet dat "kernergie" één of ander soort wondermiddel is, en ik denk ook niet dat iedereen zomaar zijn gang moet kunnen gaan. Maar je zal anderzijds niet ontkennen dat veel onderzoek naar aspecten van kernenergie of biotechnologie niet gebeuren, niet omdat ze werkelijk problematisch zijn, maar omdat ze niet overeenkomen met één of andere antieke moraal, of andere angsten voor het monster van Frankenstein. Terwijl ik vrees dat ons inzicht in "het weefsel van het Universum" niet echt sneller zal groeien, als allerlei onderdelen van het (praktisch) onderzoek naar primitieve uitingen daarvan (kernenergie) al niet meer mogen.

Om maar te zwijgen van het feit dat de hedendaagse Chinezen het zich niet aan het hart laten komen...

In die zin sta ik nog altijd volledig achter mijn verhaal, en denk ik dat conclusies als "vulgaire analyses" nogal onheus zijn. Als de Sankulots van deze wereld werkelijk naar wetenschappelijk niveau op zoek zijn - iets zegt me dat ze de weg naar het academisch niveau wel kunnen vinden...

axxyanus zei

Als ik je even mag samenvatten dan komt je verhaal neer op de volgende punten.

1) Subsidies geven in industrie die al een overcapaciteit produceert is contraproduktief. (In dat opzicht zou het ook contraproduktief zijn als de overheid de automobiel industrie zou beginnen subsidiëren.)

2) Een industrie die volwassen wordt en daardoor steeds beter produceert zal in eerste instantie armoede tot gevolg hebben maar is ook een voorwaarde om tot een rijkere samenleving te kunnen komen.

3) Onderzoek tegenhouden op basis van (bij)geloof, een antieke moraal of uit angst zal vooral de vooruitgang naar die rijkere samenleving belemmeren.

Als dit ongeveer klopt dan heb ik daar geen enkel probleem mee.